De geoordineerde versie van het KB anno 2006:

Koninklijk besluit van 25 januari 2001 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen

(B.S., 7 februari 2001) Officiële Duitse vertaling: K.B. 12 december 2002 (B.S., 14 februari 2003 (eerste uitg.)).

Zoals laatst gewijzigd door : Koninklijk besluit van 22 maart 2006


   Gelet op de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, inzonderheid, de artikelen 3, § 1, 14°, 4, § 1, 7, 19, § 1, 23, 24, 32, 80, 97 en 101;
   Gelet op de achtste bijzondere richtlijn 92/57/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 24 juni 1992 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor tijdelijke en mobiele bouwplaatsen;
   Gelet op het Algemeen Reglement voor de arbeidsbescherming, goedgekeurd bij de besluiten van de Regent van 11 februari 1946 en 27 september 1947, inzonderheid op artikel 437bis, ingevoegd bij het koninklijk besluit van 29 november 1982 en op artikel 462tredecies, ingevoegd bij het koninklijk besluit van 30 december 1959;
   Gelet op het advies van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk, gegeven op 15 juli 1998 en op 16 mei en 21 juni 2000;
   Gelet op het advies van de Minister van Middenstand, gegeven op 10 mei 2000;
   Gelet op het advies van de inspecteur van financiën, gegeven op 27 juni 2000;
   Gelet op het besluit van de Ministerraad van 30 juni 2000, over het verzoek aan de Raad van State om advies te geven binnen een termijn van een maand;
   Gelet op het verzoek om spoedbehandeling, gemotiveerd door het feit dat het koninklijk besluit van 3 mei 1999 betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, dat vernietigd werd door de Raad van State, in werking is getreden op 1 augustus 1999; dat blijkt dat sindsdien verschillende projecten een aanvang hebben genomen waarop de bepalingen van dat besluit werden toegepast; dat eveneens blijkt dat verschillende personen, die de functie van bouwdirectie belast met het ontwerp uitoefenen, zich hebben ingeschreven voor het volgen van een cursus aanvullende vorming voor preventieadviseurs niveau I en II; dat eveneens blijkt dat de sector van het bouwbedrijf al jarenlang actief is om de coördinatie op de bouwplaatsen te bevorderen, wat inzonderheid blijkt uit de acties van het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en Hygiëne in het Bouwbedrijf; dat de richtlijn van de Europese Gemeenschap alleszins moet worden toegepast, ongeacht de bestaande Belgische structuren, die inzonderheid betrekking hebben op de wijze waarop bouwwerken tot stand komen; dat het derhalve noodzakelijk is dringend de vroegere uitvoeringsmaatregelen opnieuw in te voeren; dat elk verder uitstel de rechtszekerheid en de gerechtvaardigde verwachtingen van meerdere partijen in het gedrang kan brengen; dat deze maatregelen moeten worden genomen met ingang van 1 augustus 1999 om een lacune in de wetgeving te vermijden en zodus de rechtszekerheid te waarborgen;
   Gelet op het advies van de Raad van State, gegeven op 24 februari 2000, met toepassing van artikel 84, eerste lid, 2°, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State;
   Gelet op het advies van de Raad van State, gegeven op 16 november 2000, met toepassing van artikel 84, eerste lid, 1°, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State;
   (...)



Afdeling I. Toepassingsgebied en definities


Art. 1
   Dit besluit is van toepassing op de werkgevers en de werknemers en de daarmee gelijkgestelde personen bedoeld in artikel 2, § 1, van de wet, evenals op de personen die betrokken zijn bij de werkzaamheden betreffende tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in artikel 2, § 2, en artikel 14 van de wet.


Art. 2

§ 1. Dit besluit is van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, namelijk de plaatsen waar de volgende bouwwerken of werken van burgerlijke bouwkunde worden uitgevoerd:
    1° graafwerken;
    2° grondwerken;
    3° funderings- en verstevigingswerken;
    4° waterbouwkundige werken;
    5° wegenwerken;
    6° plaatsing van nutsleidingen, inzonderheid, riolen, gasleidingen, elektriciteitskabels, en tussenkomsten op deze leidingen, voorafgegaan door andere in deze paragraaf bedoelde werken;
    7° bouwwerken;
    8° montage en demontage van, inzonderheid, geprefabriceerde elementen, liggers en kolommen;
    9° inrichtings- of uitrustingswerken;
    10° verbouwingswerken;
    11° vernieuwbouw;
    12° herstellingswerken;
    13° ontmantelingswerken;
    14° sloopwerken;
    15° instandhoudingswerken;
    16° onderhouds-, schilder- en reinigingswerken;
    17° saneringswerken;
    18° afwerkingswerkzaamheden behorende bij één of meer werken bedoeld in de punten 1° tot 17°.

§ 2.  Dit besluit is niet van toepassing op:
    1° de boor- en winningswerkzaamheden in de winningsindustrieën;
    2° de montage van installaties, inzonderheid, productie-, transformatie-, transport- en behandelingsinstallaties en de tussenkomsten op deze installaties, met uitzondering van de werken bedoeld in § 1, 6°, en van de werken die betrekking hebben op de funderingen, op de beton- en de metselwerken en op de dragende structuren;
    3° de werken bedoeld in § 1 die door één enkele aannemer worden uitgevoerd in een inrichting waar de opdrachtgever werknemers tewerkstelt.

   De bepalingen van afdeling VI zijn evenwel van toepassing op de werken bedoeld in het eerste lid, 3°.


Art. 3  Voor de toepassing van dit besluit, wordt verstaan onder:
    1° “wet”: de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk;
    2° “tussenkomende partij”: elke persoon bedoeld in artikel 14 van de wet, met uitzondering van de werknemers;
    3° “coördinator-ontwerp”: “coördinator inzake veiligheid en gezondheid tijdens de uitwerkingsfase van het ontwerp van het bouwwerk”, bedoeld in de wet;
    4° “coördinator-verwezenlijking”: “coördinator inzake veiligheid en gezondheid tijdens de verwezenlijking van het bouwwerk”, bedoeld in de wet;
    [5° “totale oppervlakte van een bouwwerk”: de som van de horizontaal gemeten oppervlaktes van de verschillende niveaus van het te verwezenlijken bouwwerk. Maken deel uit van eenzelfde bouwwerk, alle al dan niet aan elkaar palende constructies die deel uitmaken van eenzelfde project. De oppervlakte van de niveaus wordt berekend tussen de buitenwanden, de oppervlakte ingenomen door de wanden zelf inbegrepen. Op de niveau's waar de buitenwanden van een bouwwerk of van een deel ervan, geheel of gedeeltelijk afwezig zijn, of in de gevallen waar het bouwwerk van dergelijke aard is dat het niet toelaat één of meer niveau's te definiëren, worden de oppervlaktes begrensd door de vertikale projectie van de buitenste contouren van het bouwwerk. Op de plaatsen waar openingen in de vloer van een niveau zijn aangebracht, inzonderheid voor de verwezenlijking van een atrium of voor de doorgang van trappen, liften of technische leidingen, worden de oppervlaktes van deze openingen opgeteld bij de vloeroppervlaktes. De dakvlakken die uitsluitend de functie van dakbedekking hebben worden niet opgenomen in de berekening van de totale oppervlakte van het bouwwerk. Worden evenmin opgenomen in de berekening van de totale oppervlakte van het bouwwerk, de oppervlaktes van de grondwerken die uitsluitend uitgevoerd worden om de verwezenlijking van een bouwwerk mogelijk te maken. Bij verbouwing, uitbreiding, gedeeltelijke wederopbouw, of afbraak van een bouwwerk worden voor de berekening van de totale oppervlakte van het bouwwerk, per niveau, enkel de oppervlaktes in rekening gebracht van de lokalen of zones waar één of meer van de werken, opgesomd in artikel 2, § 1, worden uitgevoerd;
    6° “veiligheids- en gezondheidsplan”: document of het geheel van documenten waarvan de inhoud beantwoordt aan de bijlage I, deel A, en dat de op basis van risicoanalyses vastgestelde preventiemaatregelen bevat ter voorkoming van de risico's waaraan de werknemers kunnen blootgesteld worden als gevolg van:
    a) de aard van het bouwwerk;
    b) de wederzijdse inwerking van activiteiten van de diverse tussenkomende partijen die tegelijkertijd op de tijdelijke of mobiele bouwplaats aanwezig zijn;
    c) de opeenvolging van activiteiten van de diverse tussenkomende partijen op een tijdelijke of mobiele bouwplaats wanneer een tussenkomst, na het beëindigen ervan, risico's laat bestaan voor de andere tussenkomende partijen die later zullen tussenkomen;
    d) de wederzijdse inwerking van alle installaties of alle andere activiteiten op of in de nabijheid van de site waar de tijdelijke of mobiele bouwplaats is gevestigd, inzonderheid het openbaar of privaat goederen- of personenvervoer, het aanvatten of de voortzetting van het gebruik van een gebouw of de voortzetting van eender welke exploitatie;
    e) de uitvoering van mogelijke latere werkzaamheden aan het bouwwerk;
    7° “coördinatiedagboek”: document of geheel van documenten waarvan de inhoud beantwoordt aan de bijlage I, deel B, en dat door de coördinator wordt bijgehouden en dat de gegevens en bemerkingen vermeldt betreffende de coördinatie en gebeurtenissen op de bouwplaats;
    8° “postinterventiedossier”: dossier waarvan de inhoud beantwoordt aan de bijlage I, deel C, en dat de voor de veiligheid en de gezondheid nuttige elementen bevat waarmee bij eventuele latere werkzaamheden moet worden rekening gehouden en dat aangepast is aan de kenmerken van het bouwwerk;
    9° “coördinatiestructuur”: orgaan waarvan de samenstelling beantwoordt aan de bijlage I, deel D, en dat bijdraagt tot de organisatie van de coördinatie inzake veiligheid en gezondheid op de bouwplaats door inzonderheid:
    a) te zorgen voor de vereenvoudiging van de informatie en de raadpleging van de verschillende tussenkomende partijen evenals van hun onderlinge communicatie;
    b) te zorgen voor een efficiënt overleg tussen de tussenkomende partijen omtrent de toepassing van de preventiemaatregelen op de bouwplaats;
    c) te zorgen voor de regeling van elke betwisting of onduidelijkheid inzake de naleving van de preventiemaatregelen op de bouwplaats;
    d) adviezen inzake veiligheid en gezondheid uit te brengen.]


   Enig lid, 5° tot 9° ingevoegd bij art. 2 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Afdeling II. Bouwwerken met een totale oppervlakte kleiner dan 500 m2 waar werken worden uitgevoerd door meerdere aannemers



   Afdeling II (art. 4) vervangen door afdeling II (art. 4 tot 4sexies decies) bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 4

§ 1. De bepalingen van deze afdeling zijn van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen die betrekking hebben op bouwwerken waarvan de totale oppervlakte kleiner is dan 500 m2 en waar werken worden uitgevoerd door ten minste twee aannemers, die tegelijkertijd of achtereenvolgens tussenkomen.

§ 2. Het bouwen en het afbreken van bouwwerken opgenomen in de lijst vastgesteld in de bijlage V zijn van de toepassing van de bepalingen van deze afdeling uitgesloten.


   Vervangen bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Onderafdeling 1. De coördinatie van het ontwerp van het bouwwerk


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 4bis
   Behalve indien met zekerheid vaststaat dat de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaats door één enkele aannemer zullen worden uitgevoerd, stelt de bouwdirectie belast met het ontwerp tijdens de studiefase van het ontwerp van het bouwwerk één coördinator-ontwerp aan.
   [In afwijking van vorig lid mag een opdrachtgever die werkgever is, de verplichting van de bouwdirectie belast met het ontwerp te zijnen laste nemen. In dit geval vervult de opdrachtgever alle verplichtingen van de bouwdirectie belast met het ontwerp bedoeld in deze onderafdeling.
   Indien het ontwerp van het bouwwerk de medewerking van een architect wettelijk vereist, wordt de functie van coördinator-ontwerp uitgeoefend door:
    1° hetzij een architect die voldoet aan de bepalingen van artikel 65ter, § 1;
    2° hetzij een coördinator-ontwerp die voldoet aan de bepalingen van artikel 65ter, § 1;
    3° hetzij een coördinator-verwezenlijking met een continue praktische beroepservaring van ten minste drie jaar als coördinator-verwezenlijking en die voldoet aan de bepalingen van artikel 65ter, § 1.

   Indien het ontwerp van het bouwwerk wettelijk niet de medewerking van een architect vereist, wordt de functie van coördinator-ontwerp uitgeoefend door:
    1° hetzij één van de in het tweede lid bedoelde personen;
    2° hetzij een bouwdirectie belast met de uitvoering of een aannemer die voldoen aan de bepalingen van, al naargelang het geval, artikel 65quater, § 2 of artikel 65quinquies, 3°.]

   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   Gewijzigd bij art. 1 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).


[Art. 4ter
   De bouwdirectie belast met het ontwerp mag de uitwerking van het project niet aanvatten of verder zetten, zolang de coördinator-ontwerp niet is aangesteld.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4quater

§ 1.
   De bouwdirectie belast met het ontwerp ziet erop toe dat de coördinator-ontwerp:
    1° zijn opdrachten, bedoeld in artikel 4sexies, volledig en adequaat vervult;
    2° betrokken wordt bij alle etappes van de werkzaamheden betreffende de uitwerking, wijzigingen en aanpassingen van het ontwerp van het bouwwerk;
    3° alle informatie krijgt die nodig is voor de uitvoering van zijn opdrachten; hiertoe wordt de coördinator uitgenodigd op alle vergaderingen, georganiseerd door de bouwdirectie belast met het ontwerp, en ontvangt hij alle door deze bouwdirectie verwezenlijkte studies binnen een termijn die hem toelaat zijn opdrachten uit te voeren;
    4° bij het einde van zijn opdracht een exemplaar van het geactualiseerde veiligheids- en gezondheidsplan, het eventuele geactualiseerde coördinatiedagboek en het geactualiseerde postinterventiedossier aan de opdrachtgever, of in het geval van meerdere opdrachtgevers, aan de opdrachtgevers overmaakt.

§ 2.
   Zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheden van de verschillende tussenkomende partijen, ziet de bouwdirectie belast met het ontwerp erop toe dat de verschillende tussenkomende partijen samenwerken en hun activiteiten coördineren, teneinde aan de coördinator-ontwerp de bevoegdheid, de middelen en de informatie te verzekeren, nodig voor de goede uitvoering van zijn opdrachten.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4quinquies

§ 1.
   Wanneer de bouwdirectie belast met het ontwerp niet de functie van coördinator-ontwerp uitoefent, maakt de aanstelling van deze laatste het voorwerp uit van een schriftelijke overeenkomst, gesloten tussen deze beide partijen.
   Wanneer de coördinator-ontwerp een werknemer is van de bouwdirectie belast met het ontwerp, maakt de aanstelling van de coördinator het voorwerp uit van een document dat door deze bouwdirectie en de coördinator is ondertekend.

§ 2.   De overeenkomst of het document, bedoeld in § 1, eerste en tweede lid, bepalen de regels voor het vervullen van de opdrachten van de coördinator-ontwerp en de hem ter beschikking gestelde middelen.
   Deze overeenkomst, of dit document mogen geen clausules bevatten, die de verantwoordelijkheden, welke krachtens de wet of dit besluit aan de andere tussenkomende partijen toekomen, geheel of gedeeltelijk aan de coördinator overdragen.

§ 3.   De overeenkomst, of het document bepalen inzonderheid nader:
    1° de taken die de coördinator-ontwerp in toepassing van artikel 4sexies moet vervullen;
    2° het ogenblik waarop de coördinator-ontwerp zijn opdracht aanvangt;
    3° de verplichtingen van de bouwdirectie belast met het ontwerp, voortvloeiend uit de bepalingen van artikel 4quater;
    4° de momenten in de verschillende fases van het ontwerp waarop de coördinator-ontwerp met de opdrachtgevers en de bouwdirectie belast met het ontwerp overlegt of kan overleggen en de door hen gemaakte keuzen, bedoeld in artikel 17 van de wet, in het veiligheids- en gezondheidsplan vastlegt.

§ 4.   Het document bedoeld in § 1, tweede lid, bepaalt bovendien nader:
    1° in voorkomend geval, de medewerkers, lokalen en arbeidsmiddelen, die ter beschikking gesteld worden van de coördinator-ontwerp;
    2° de tijd die de coördinator-ontwerp en zijn eventuele medewerkers voor het vervullen van de coördinatieopdracht ter beschikking gesteld wordt.]

   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4sexies
   Naast de uitvoering van de opdrachten bedoeld in artikel 18 van de wet is de coördinator-ontwerp, inzonderheid, belast met de volgende taken:
    1° hij stelt het veiligheids- en gezondheidsplan op en neemt er de keuzen, bedoeld in artikel 17 van de wet in op, alsook de voor de veiligheid en de gezondheid kritieke fasen waarop de coördinator-verwezenlijking ten minste op de bouwplaats aanwezig moet zijn;
    2° hij past het veiligheids- en gezondheidsplan aan aan elke wijziging aangebracht aan het ontwerp;
    3° hij maakt de elementen uit het veiligheids- en gezondheidsplan over aan de tussenkomende partijen voorzover deze elementen hen betreffen;
    4° hij zorgt ervoor dat de betrokkenen schriftelijk in kennis worden gesteld van hun eventuele gedragingen, handelingen, keuzen of nalatigheden die in strijd zijn met de algemene preventieprincipes; daartoe mag hij ook een coördinatiedagboek aanwenden;
    5° hij adviseert de opdrachtgevers inzake de overeenstemming van het document gevoegd bij de offertes, bedoeld in artikel 30, tweede lid, 1°, met het veiligheids- en gezondheidsplan en stelt hen in kennis van eventuele niet-overeenstemmingen;
    6° hij opent het postinterventiedossier, houdt het bij en vult het aan;
    7° hij draagt het veiligheids- en gezondheidsplan, het eventuele coördinatiedagboek en het postinterventiedossier over aan de opdrachtgevers en stelt die overdracht en het einde van het ontwerp van bouwwerk schriftelijk vast.

   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4septies
   De opdracht van de coördinator-ontwerp wordt beëindigd door de overdracht bedoeld in artikel 4sexies, 7°.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Onderafdeling II. De coördinatie van de verwezenlijking van het bouwwerk


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4octies
   De coördinatie, uitgevoerd in de loop van het ontwerp van het bouwwerk, wordt tijdens de verwezenlijking van het bouwwerk niet verder gezet, wanneer alle werken door één enkele aannemer worden uitgevoerd.
   In dit geval passen de opdrachtgever en de aannemer de voorschriften van de artikelen 42 en 43 toe.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 4nonies
   Wanneer de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaats door één enkele aannemer worden uitgevoerd, moet, behalve in geval van overmacht, de verplichting bedoeld in artikel 4decies worden nageleefd van zodra zich onvoorziene omstandigheden voordoen die de aannemer of de opdrachtgever ertoe aanzetten beroep te doen op één of meerdere bijkomende aannemers.


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 4decies

§ 1.
   Vóór het begin van de uitvoering van de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaats stelt de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering één coördinator-verwezenlijking aan.

§ 2.
   Bij ontstentenis van een bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering valt, de in § 1 bedoelde verplichting ten laste van:
    1° de bouwdirectie belast met de uitvoering;
    2° ingeval er meerdere bouwdirecties belast met de uitvoering zijn, de bouwdirectie die als eerste een overeenkomst afsluit met de opdrachtgevers;
    3° ingeval er meerdere bouwdirecties belast met de uitvoering zijn, en waarbij geen bouwdirectie, noch haar aannemers of haar onderaannemers gelijktijdig met andere bouwdirecties, hun aannemers of onderaannemers op de bouwplaats tussenkomen, de bouwdirectie die als eerste op de bouwplaats tussenkomt; bij beëindiging van haar tussenkomst gaat voormelde verplichting over naar de volgende bouwdirectie tot beëindiging van haar tussenkomst en gaat alzo verder over van de ene bouwdirectie op de volgende, tot de beëindiging van het project.

   De in vorig lid, 3°, bedoelde bouwdirectie die haar tussenkomst beëindigt, maakt de instrumenten bij de coördinatie met de nodige toelichtingen, over aan de bouwdirectie die haar opvolgt. Indien deze bouwdirectie door haar niet gekend is, maakt zij de instrumenten bij de coördinatie met een schriftelijke toelichting over aan de opdrachtgever, die deze bewaart en ter beschikking houdt van de volgende tussenkomende bouwdirectie.
   Indien de instrumenten bij de coördinatie hen niet verstrekt worden, vragen de in het eerste lid, 3°, bedoelde bouwdirecties die niet als eerste op de bouwplaats tussenkomen, deze op bij al naargelang het geval, de voorgaande bouwdirectie of de opdrachtgever.

[§ 2bis.
   In afwijking van § 1 en § 2, mag een opdrachtgever die werkgever is, de verplichting van de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering, respectievelijk de bouwdirectie of de bouwdirecties belast met de uitvoering te zijnen laste nemen. In dit geval vervult de opdrachtgever alle verplichtingen van deze bouwdirectie of bouwdirecties bedoeld in deze onderafdeling.]

§ 3.
   De functie van coördinator-verwezenlijking wordt uitgeoefend door:
    1° hetzij een architect die voldoet aan de bepalingen van artikel 65ter, § 1;
    2° hetzij een coördinator-verwezenlijking die voldoet aan de bepalingen van artikel 65ter, § 1;
    3° hetzij een bouwdirectie belast met de uitvoering of een aannemer die voldoen aan de bepalingen van artikel 65ter, § 2.]



   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


   § 2bis ingevoegd bij art. 2 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).


[Art. 4undecies
   Behalve in geval van overmacht mogen de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen slechts aangevat of verdergezet worden na de aanstelling van de coördinator-verwezenlijking.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4duodecies

§ 1.
   De bouwdirectie belast met de aanstelling van de coördinator-verwezenlijking ziet er op toe dat deze in het bezit gesteld wordt van een exemplaar van het veiligheids- en gezondheidsplan, van het eventuele coördinatiedagboek en van het postinterventiedossier.

§ 2.
   De bouwdirectie belast met de aanstelling van de coördinator-verwezenlijking ziet er op toe dat deze:
    1° zijn opdrachten, bedoeld in artikel 4quinquies decies, volledig en adequaat vervult;
    2° betrokken wordt bij alle etappes van de werkzaamheden betreffende de verwezenlijking van het bouwwerk;
    3° alle informatie krijgt die nodig is voor de uitvoering van zijn opdrachten; hiertoe wordt de coördinator uitgenodigd op alle vergaderingen, georganiseerd door de bouwdirectie belast met de uitvoering of door de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering, en ontvangt hij alle door deze bouwdirecties verwezenlijkte studies binnen een termijn die hem toelaat zijn opdrachten uit te voeren;
    4° bij het einde van zijn opdracht een exemplaar van het veiligheids- en gezondheidsplan, het eventuele coördinatiedagboek en het postinterventiedossier, allen aangepast overeenkomstig de bepalingen van de bijlage I, aan de opdrachtgevers tegen ontvangstbewijs overmaakt.

§ 3.
   Zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheden van de verschillende tussenkomende partijen, ziet de bouwdirectie belast met de aanstelling van de coördinator-verwezenlijking erop toe dat de verschillende tussenkomende partijen samenwerken en hun activiteiten coördineren, teneinde aan de coördinator-verwezenlijking de bevoegdheid, de middelen en de informatie te verzekeren, nodig voor de goede uitvoering van zijn opdrachten.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4ter decies
   De functies van coördinator-ontwerp en van coördinator-verwezenlijking mogen door een zelfde persoon vervuld worden.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4quater decies

§ 1.
   Wanneer de bouwdirectie belast met aanstelling van de coördinator-verwezenlijking niet de functie van coördinator-verwezenlijking uitoefent, maakt de aanstelling van deze laatste het voorwerp uit van een schriftelijke overeenkomst, gesloten tussen deze beide partijen.
   Wanneer de coördinator-verwezenlijking een werknemer is van de bouwdirectie belast met aanstelling van de coördinator-verwezenlijking, maakt de aanstelling van de coördinator het voorwerp uit van een document dat door deze bouwdirectie en de coördinator is ondertekend.

§ 2.
   De overeenkomst of het document, bedoeld in § 1, eerste en tweede lid, bepalen de regels voor het vervullen van de opdrachten van de coördinator-verwezenlijking en de hem ter beschikking gestelde middelen.
   Deze overeenkomst, of dit document mogen geen clausules bevatten, die de verantwoordelijkheden, welke krachtens de wet of dit besluit aan de andere tussenkomende partijen toekomen, geheel of gedeeltelijk aan de coördinator overdragen.

§ 3.
   De overeenkomst, of het document bepalen inzonderheid nader:
    1° de taken die de coördinator-verwezenlijking in toepassing van artikel 4quinquies decies moet vervullen;
    2° het ogenblik waarop de coördinator-verwezenlijking zijn opdracht aanvangt;
    3° de verplichtingen van de bouwdirectie belast met de aanstelling van de coördinator-verwezenlijking, voortvloeiend uit de bepalingen van artikel 4duodecies;
    4° de voor de veiligheid en de gezondheid kritieke fasen waarop de coördinator-verwezenlijking ten minste op de bouwplaats aanwezig zal zijn.

§ 4.
   Het document bedoeld in § 1, tweede lid, bepaalt bovendien nader:
    1° in voorkomend geval, de medewerkers, lokalen en arbeidsmiddelen, die ter beschikking gesteld worden van de coördinator-verwezenlijking;
    2° de tijd die de coördinator-verwezenlijking en zijn eventuele medewerkers voor het vervullen van de coördinatieopdracht ter beschikking gesteld wordt.]



   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4quinquies decies
   Naast de uitvoering van de opdrachten bepaald in artikel 22 van de wet is de coördinator-verwezenlijking belast met de volgende opdrachten:
    1° hij past het veiligheids- en gezondheidsplan aan overeenkomstig de bijlage I, deel A, afdeling II, tweede lid, en maakt de elementen van het aangepaste veiligheids- en gezondheidsplan over aan de tussenkomende partijen voorzover deze elementen hen aanbelangen;
    2° hij zorgt ervoor dat de betrokkenen schriftelijk in kennis worden gesteld van hun eventuele gedragingen, handelingen, keuzen of nalatigheden die in strijd zijn met de algemene preventieprincipes; daartoe mag hij ook een eventueel coördinatiedagboek aanwenden;
    3° hij roept een eventuele coördinatiestructuur samen overeenkomstig de bepalingen van artikel 40;
    4° hij vult het postinterventiedossier aan in functie van de elementen van het geactualiseerde veiligheids- en gezondheidsplan die voor de uitvoering van latere werkzaamheden aan het bouwwerk van belang zijn;
    5° hij draagt, bij de voorlopige oplevering van de werken, of bij ontstentenis, bij de oplevering van de werken, het geactualiseerde veiligheids- en gezondheidsplan, het eventuele coördinatiedagboek en het postinterventiedossier over aan de opdrachtgevers en stelt die overdracht vast in een proces-verbaal dat bij het postinterventiedossier wordt gevoegd; de coördinator aangesteld in toepassing van artikel 4decies, § 2, 3°, draagt deze documenten evenwel over aan de bouwdirectie die hem aanstelde.

   Ongeacht de oprichting van een eventuele coördinatiestructuur of niet gaat de coördinator-verwezenlijking in op het op grond van de coördinatie van de veiligheid of de gezondheid gemotiveerd verzoek van één of meer tussenkomende partijen om op de bouwplaats aanwezig te zijn.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4sexies decies
   De opdracht van de coördinator-verwezenlijking wordt beëindigd door de overdracht van de documenten bedoeld in artikel 4quinquies decies, 5°.]


   Ingevoegd bij art. 3 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Afdeling III. Bouwwerken met een totale oppervlakte gelijk aan of groter dan 500 m2 of die behoren tot de bijlage V, en waar werken worden uitgevoerd door meerdere aannemers



   Opschrift vervangen bij art. 4 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 4septies decies

§ 1.
   De bepalingen van deze afdeling zijn van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar werken worden uitgevoerd door ten minste twee aannemers, die tegelijkertijd of achtereenvolgens tussenkomen en die betrekking hebben op bouwwerken waarvan de totale oppervlakte gelijk is aan of groter dan 500 m2.

§ 2.
   Het bouwen en het afbreken van bouwwerken opgenomen in de lijst vastgesteld in de bijlage V wordt gelijkgesteld met de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in § 1, ongeacht de totale oppervlakte van het bouwwerk.
   De Minister bevoegd inzake het welzijn op het werk kan de in vorig lid bedoelde lijst wijzigen.]


   Ingevoegd bij art. 5 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Onderafdeling I. De coördinatie van het ontwerp van het bouwwerk

Art. 5
   [...]
   Behalve indien met zekerheid vaststaat dat de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaats door één enkele aannemer zullen worden uitgevoerd, stelt de opdrachtgever tijdens de studiefase van het ontwerp van het bouwwerk één coördinator-ontwerp aan.
   Wanneer op een zelfde plaats gelijktijdig bouwwerken of werken van burgerlijke bouwkunde worden uitgevoerd voor rekening van meerdere opdrachtgevers, stellen zij tijdens de studiefase van het ontwerp van het bouwwerk één gemeenschappelijke coördinator-ontwerp aan via een schriftelijke overeenkomst.
   [...]
   § 1 ontnummerd bij art. 6, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   § 2 opgeheven bij art. 6, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 6
   De bouwdirectie belast met het ontwerp mag de uitwerking van het project niet aanvatten of verderzetten, zolang de coördinator-ontwerp niet is aangesteld.

Art. 7

§ 1. De [opdrachtgevers] zien erop toe dat deze:
    1° zijn opdrachten, bedoeld in artikel 11, [...] volledig en adequaat vervult;
    2° betrokken wordt bij alle etappes van de werkzaamheden betreffende de uitwerking, wijzigingen en aanpassingen van het ontwerp van het bouwwerk;
    3° alle informatie krijgt die nodig is voor de uitvoering van zijn opdrachten; hiertoe wordt de coördinator uitgenodigd op alle vergaderingen, georganiseerd door de bouwdirectie belast met het ontwerp, en ontvangt hij alle door deze bouwdirectie verwezenlijkte studies binnen een termijn die hem toelaat zijn opdrachten uit te voeren;
    4° hen bij het einde van zijn opdracht een exemplaar van het geactualiseerde veiligheids- en gezondheidsplan, het geactualiseerde coördinatiedagboek en het postinterventiedossier overmaakt.

§ 2.
   Zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheden van de verschillende tussenkomende partijen, zien de [opdrachtgevers] erop toe dat de verschillende tussenkomende partijen samenwerken en hun activiteiten coördineren, teneinde aan de coördinator de bevoegdheid, de middelen en de informatie te verzekeren, nodig voor de goede uitvoering van zijn opdrachten.
   § 1, enig lid:
    – inleidende bepaling gewijzigd bij art. 7, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 1° gewijzigd bij art. 7, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).

   § 2 gewijzigd bij art. 7, 3° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 8
   De aangeduide coördinator-ontwerp kan bijgestaan worden door één of meerdere adjuncten.
   Deze adjuncten zijn voor het vervullen van hun opdracht onderworpen aan dezelfde bepalingen als de coördinator-ontwerp.

Art. 9
   [De aanstelling van de coördinator-ontwerp maakt het voorwerp uit van een schriftelijke overeenkomst, gesloten tussen deze coördinator en de opdrachtgevers.
   Wanneer de coördinator-ontwerp een werknemer is van een opdrachtgever, maakt zijn aanstelling het voorwerp uit van een document dat door de coördinator en deze opdrachtgever is ondertekend en, in de gevallen van meerdere opdrachtgevers, tevens van een schriftelijke overeenkomst gesloten tussen de werkgever van de coördinator en de andere opdrachtgevers.

   Vervangen bij art. 8 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 10

§ 1.   De overeenkomst of het document, bedoeld in artikel 9, eerste en tweede lid, bepalen de regels voor het vervullen van de opdrachten van de coördinator-ontwerp en de hem ter beschikking gestelde middelen.
   Deze overeenkomst, of dit document mogen geen clausules bevatten, die de verantwoordelijkheden, welke krachtens de wet of dit besluit aan de andere tussenkomende partijen toekomen, geheel of gedeeltelijk aan de coördinator overdragen.

§ 2.  De overeenkomst, of het document bepalen inzonderheid nader:
    1° de taken die de coördinator-ontwerp in toepassing van artikel 11 moet vervullen;
    2° het ogenblik waarop de coördinator-ontwerp zijn opdracht aanvangt;
    3° de verplichtingen van de [opdrachtgevers], voortvloeiend uit de bepalingen van artikel 7;
    [4° de momenten in de verschillende fases van het ontwerp waarop de coördinator-ontwerp met de opdrachtgevers en de bouwdirectie belast met het ontwerp overlegt of kan overleggen en de door hen gemaakte keuzen, bedoeld in artikel 17 van de wet, in het veiligheids- en gezondheidsplan vastlegt.]

§ 3.  Het document bedoeld in artikel 9, tweede lid, bepaalt bovendien nader:
    1° in voorkomend geval, het aantal adjuncten van de coördinator-ontwerp en de wijze waarop zij worden aangesteld;
    2° in voorkomend geval, de medewerkers, lokalen en arbeidsmiddelen, die ter beschikking gesteld worden van de coördinator-ontwerp;
    3° de tijd die de coördinator-ontwerp en zijn eventuele adjuncten en medewerkers voor het vervullen van de coördinatieopdracht ter beschikking gesteld wordt.

   § 2, enig lid:
    – 3° gewijzigd bij art. 9, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 4° ingevoegd bij art. 9, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Art. 11
   Naast de uitvoering van de opdrachten bedoeld in artikel 18 van de wet is de coördinator-ontwerp, inzonderheid, belast met de volgende taken:
    1° hij stelt het veiligheids- en gezondheidsplan op [en neemt er de keuzen, bedoeld in artikel 17 van de wet in op, alsook de voor de veiligheid en de gezondheid kritieke fasen waarop de coördinator-verwezenlijking ten minste op de bouwplaats aanwezig moet zijn;];
    2° hij past het veiligheids- en gezondheidsplan aan aan elke wijziging aangebracht aan het ontwerp;
    3° hij maakt de elementen uit het veiligheids- en gezondheidsplan over aan de tussenkomende partijen voor zover deze elementen hen betreffen;
    4° hij adviseert de [opdrachtgevers] inzake de overeenstemming van het document gevoegd bij de offertes, bedoeld in artikel 30, tweede lid, 1°, met het veiligheids- en gezondheidsplan en stelt hen in kennis van eventuele niet-overeenstemmingen;
    5° hij opent het coördinatiedagboek en postinterventiedossier, houdt ze bij en vult ze aan [...];
    6° hij draagt het veiligheids- en gezondheidsplan, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier over aan de [opdrachtgevers] en stelt die overdracht en het einde van het ontwerp van bouwwerk vast in het coördinatiedagboek en in een afzonderlijk document.

   Enig lid:
    – 1° gewijzigd bij art. 10, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 4° gewijzigd bij art. 10, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 5° gewijzigd bij art. 10, 3° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 6° gewijzigd bij art. 10, 4° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Art. 12
   De opdracht van de coördinator-ontwerp wordt beëindigd door de overdracht bedoeld in artikel 11, 6°.

Onderafdeling II. De coördinatie van de verwezenlijking van het bouwwerk



Art. 13
   De coördinatie, uitgevoerd in de loop van het ontwerp van het bouwwerk, wordt tijdens de verwezenlijking van het bouwwerk niet verdergezet, wanneer alle werken door één enkele aannemer worden uitgevoerd.
   In dit geval passen de opdrachtgever en de aannemer de voorschriften van de artikelen 42 en 43 toe.

Art. 14
   Wanneer de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen door één enkele aannemer worden uitgevoerd, moet, behalve in geval van overmacht, de verplichting bedoeld in artikel 15 [...] worden nageleefd van zodra zich onvoorziene omstandigheden voordoen die de aannemer of de opdrachtgever ertoe aanzetten beroep te doen op één of meerdere bijkomende aannemers.

   Gewijzigd bij art. 11 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 15
   Vóór het begin van de uitvoering van de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen stelt de opdrachtgever één coördinator-verwezenlijking aan.
   Wanneer op een zelfde plaats gelijktijdig bouwwerken of werken van burgerlijke bouwkunde worden uitgevoerd voor rekening van meerdere opdrachtgevers, stellen zij vóór het begin van de uitvoering van de werken één gemeenschappelijke coördinator-verwezenlijking aan via een schriftelijke overeenkomst.
      § 1 ontnummerd bij art. 12, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   § 2 opgeheven bij art. 12, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 16

§ 1.  De opdrachtgever kan een oproep doen tot kandidaten voor de functie van coördinator-verwezenlijking aan de hand van een bestek dat specifiek is opgesteld voor de uitoefening van de coördinatieopdracht.
   De opdrachtgever die evenwel een oproep tot kandidaten voor de functie van coördinator-verwezenlijking doet aan de hand van een voor de opdracht van de werken opgesteld bestek, moet alle taken in verband met de coördinatieopdracht beschrijven in een afzonderlijke post van dit bestek.

§ 2.  Behalve in geval van overmacht mogen de werken op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen slechts aangevat of verdergezet worden na de aanstelling van de coördinator-verwezenlijking.

Art. 17

§ 1. De [opdrachtgevers] zien er op toe dat die coördinator in het bezit gesteld wordt van een exemplaar van het veiligheids- en gezondheidsplan, van het coördinatiedagboek en van het postinterventiedossier.

§ 2.  De [opdrachtgevers] zien erop toe dat deze:
    1° zijn opdrachten, bedoeld in artikel 22, [...] volledig en adequaat vervult;
    2° betrokken wordt bij alle etappes van de werkzaamheden betreffende de verwezenlijking van het bouwwerk;
    3° alle informatie krijgt die nodig is voor de uitvoering van zijn opdrachten; hiertoe wordt de coördinator uitgenodigd op alle vergaderingen, georganiseerd door de bouwdirectie belast met de uitvoering of door de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering, en ontvangt hij alle door deze bouwdirecties verwezenlijkte studies binnen een termijn die hem toelaat zijn opdrachten uit te voeren;
    4° hen bij het einde van zijn opdracht een exemplaar van het veiligheids- en gezondheidsplan, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier, allen aangepast overeenkomstig de bepalingen van artikel 22, 2° tot 4°, tegen ontvangstbewijs overmaakt.

§ 3.  Zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheden van de verschillende tussenkomende partijen, zien de [opdrachtgevers] erop toe dat de verschillende tussenkomende partijen samenwerken en hun activiteiten coördineren, teneinde aan de coördinator de bevoegdheid, de middelen en de informatie te verzekeren, nodig voor de goede uitvoering van zijn opdrachten.

   § 1 gewijzigd bij art. 13 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   § 2, enig lid:
    – inleidende bepaling gewijzigd bij art. 13 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 1° gewijzigd bij art. 3, 1° K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).

   § 3 gewijzigd bij art. 13 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


   Franse tekst gewijzigd bij art. 3, 2° gewijzigd bij art. 13 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 18
   De functies van coördinator-ontwerp en van coördinator-verwezenlijking mogen door een zelfde persoon vervuld worden.


Art. 19
   De aangeduide coördinator-verwezenlijking kan bijgestaan worden door één of meerdere adjuncten.
   Deze adjuncten zijn voor het vervullen van hun opdracht onderworpen aan dezelfde bepalingen als de coördinator-verwezenlijking.

Art. 20
   [De aanstelling van de coördinator-verwezenlijking maakt het voorwerp uit van een schriftelijke overeenkomst, gesloten tussen deze coördinator en de opdrachtgevers.
   Wanneer de coördinator-verwezenlijking een werknemer is van een opdrachtgever, maakt zijn aanstelling het voorwerp uit van een document dat door de coördinator en deze opdrachtgever is ondertekend en, in de gevallen van meerdere opdrachtgevers, tevens van een schriftelijke overeenkomst gesloten tussen de werkgever van de coördinator en de andere opdrachtgevers.]

   Vervangen bij art. 14 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 21

§ 1.  De overeenkomst, of het document, bedoeld in artikel 20, eerste en tweede lid, bepalen de regels voor het vervullen van de opdrachten van de coördinator-verwezenlijking en de hem ter beschikking gestelde middelen.
   Deze overeenkomst, of dit document mogen geen clausules bevatten, die de verantwoordelijkheden, welke krachtens de wet of dit besluit aan de andere tussenkomende partijen toekomen, geheel of gedeeltelijk aan de coördinator overdragen.

§ 2.  De overeenkomst, of het document bepalen inzonderheid nader:
    1° de taken die de coördinator-verwezenlijking in toepassing van artikel 22 moet vervullen;
    2° het ogenblik waarop de coördinator-verwezenlijking zijn opdracht aanvangt;
    3° de verplichtingen van de [opdrachtgevers];
    [4° de voor de veiligheid en de gezondheid kritieke fasen waarop de coördinator-verwezenlijking ten minste op de bouwplaats aanwezig zal zijn.]

§ 3. Het document bedoeld in artikel 20, tweede lid, bepaalt bovendien nader:
    1° in voorkomend geval, het aantal adjuncten van de coördinator-verwezenlijking en de wijze waarop zij worden aangesteld;
    2° in voorkomend geval, de medewerkers, lokalen en arbeidsmiddelen, die ter beschikking gesteld worden van de coördinator-verwezenlijking;
    3° de tijd die de coördinator-verwezenlijking en zijn eventuele adjuncten en medewerkers voor het vervullen van de coördinatieopdracht ter beschikking gesteld wordt.

   § 2, enig lid:
    – 3° gewijzigd bij art. 15, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 4° ingevoegd bij art. 15, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Art. 22
   Naast de uitvoering van de opdrachten bepaald in artikel 22 van de wet is de coördinator-verwezenlijking belast met de volgende opdrachten:
    1° hij past het veiligheids- en gezondheidsplan aan overeenkomstig [de bijlage I, deel A, afdeling I, tweede lid,] en maakt de elementen van het aangepaste veiligheids- en gezondheidsplan over aan de tussenkomende partijen voor zover deze elementen hen aanbelangen;
    2° hij houdt het coördinatiedagboek bij en vult het aan [...];
    3° hij noteert in het coördinatiedagboek de tekortkomingen van de tussenkomende partijen bedoeld in [bijlage I, deel B, 6°, en stelt de opdrachtgevers] hiervan in kennis;
    4° hij noteert de opmerkingen van de aannemers in het coördinatiedagboek en laat ze door de betrokken partijen viseren;
    5° hij roept de coördinatiestructuur samen overeenkomstig de bepalingen van artikel 40;
    6° hij vult het postinterventiedossier aan in functie van de elementen van het geactualiseerde veiligheids- en gezondheidsplan die voor de uitvoering van latere werkzaamheden aan het bouwwerk van belang zijn;
    7° hij draagt, bij de voorlopige oplevering van de werken, of bij ontstentenis, bij de oplevering van de werken, het geactualiseerde veiligheids- en gezondheidsplan, het geactualiseerde coördinatiedagboek en het postinterventiedossier over aan de [opdrachtgevers] en stelt die overdracht vast in een proces-verbaal dat bij het postinterventiedossier wordt gevoegd.

   [Ongeacht de oprichting van een coördinatiestructuur of niet gaat de coördinator-verwezenlijking in op het op grond van de veiligheid of de gezondheid gemotiveerd verzoek van één of meer tussenkomende partijen om op de bouwplaats aanwezig te zijn.]

   Lid 1:
    – 1° gewijzigd bij art. 16, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 2° gewijzigd bij art. 16, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 3° gewijzigd bij art. 16, 3° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 7° gewijzigd bij art. 16, 4° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).

   Lid 2 ingevoegd bij art. 16, 5° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 23
   De opdracht van de coördinator-verwezenlijking wordt beëindigd door de overdracht van de documenten bedoeld in artikel 22, 7°.

Art. 24   [...]   Opgeheven bij art. 17 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Afdeling IV. Bijzondere verplichtingen in verband met de instrumenten bij de coördinatie

   Opschrift vervangen bij art. 18 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Onderafdeling I. Het veiligheids- en gezondheidsplan

Art. 25 [...]   Opgeheven bij art. 19 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 26

§ 1.  Ongeacht de voorziene preventiemaatregelen, is het opstellen en bijhouden van een veiligheids- en gezondheidsplan steeds verplicht voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen [waarvoor een coördinator-ontwerp of een coördinator-verwezenlijking moet worden aangesteld en] waar één of meer van de volgende werkzaamheden uitgevoerd worden:
    1° werkzaamheden, zoals bedoeld in het tweede lid, die de werknemers aan gevaren van bedelving, wegzinken of vallen blootstellen, gevaren die bijzonder vergroot worden door de aard van de werkzaamheden of van de toegepaste procédés of door de omgeving van de arbeidsplaats of de werken;
    2° werkzaamheden die de werknemers blootstellen aan chemische of biologische agentia die een bijzonder risico voor de gezondheid en de veiligheid van de werknemers inhouden;
    3° elk werk met ioniserende stralingen waarvoor de aanwijzing van gecontroleerde of bewaakte zones zoals bepaald in artikel 2 van het koninklijk besluit van 28 februari 1963 houdende algemeen reglement op de bescherming van de bevolking en van de werknemers tegen het gevaar van de ioniserende stralingen, vereist is;
    4° werkzaamheden in de nabijheid van elektrische hoogspanningslijnen of -kabels [of van leidingen onder een inwendige druk van 15 bar of meer];
    5° werkzaamheden die de werknemers blootstellen aan een risico op verdrinking;
    6° ondergrondse werken en tunnelwerken;
    7° werkzaamheden met duikuitrusting;
    8° werkzaamheden onder overdruk;
    9° werkzaamheden waarbij springstoffen worden gebruikt;
    10° werkzaamheden in verband met de montage of demontage van [zware] geprefabriceerde elementen.

   Voor de toepassing van het eerste lid, 1° worden inzonderheid als bijzonder vergrote gevaren beschouwd:
    a) het graven van sleuven of putten van meer dan 1,20 m diepte en het werken aan of in deze putten;
    b) het werken in de onmiddellijke nabijheid van materialen zoals drijfzand of slib;
    c) het werken met een valgevaar van een hoogte van 5 m of meer.

§ 2. [Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor een coördinator-ontwerp of een coördinator-verwezenlijking moet worden aangesteld, is het opstellen en het bijhouden van een veiligheids- en gezondheidsplan bovendien verplicht wanneer de omvang van de bouwplaats van aard is dat:
    1° hetzij, de vermoedelijke duur van de werkzaamheden langer is dan dertig werkdagen en waar op één of meer ogenblikken meer dan twintig werknemers tegelijkertijd aan het werk zijn;
    2° hetzij, het vermoedelijke werkvolume groter is dan 500 mandagen.]

   Voor de bepaling van de omvang van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen die het voorwerp uitmaken van een continue opdracht of van een pakket opdrachten zonder onderling verband, wordt het geheel van de werken die een onderling verband hebben, als een afzonderlijke tijdelijke of mobiele bouwplaats beschouwd.

§ 3. [Voor de andere tijdelijke of mobiele bouwplaatsen dan deze bedoeld in § 1 en § 2 en waarvoor een coördinator-ontwerp of een coördinator-verwezenlijking moet worden aangesteld, is het opstellen en bijhouden van een veiligheids- en gezondheidsplan of een schriftelijke overeenkomst verplicht overeenkomstig de bepalingen van artikel 27, § 2, respectievelijk artikel 29.]

   § 1, lid 1:
    – inleidende bepaling gewijzigd bij art. 20, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 4° gewijzigd bij art. 20, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 10° gewijzigd bij art. 20, 3° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).

   § 2 gewijzigd bij art. 20, 4° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   § 3 vervangen bij art. 20, 5° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 27

[§ 1.  Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in artikel 26, § 1, of artikel 26, § 2, en waarop de bepalingen van de afdeling III van toepassing zijn, beantwoordt de inhoud van het veiligheids- en gezondheidsplan ten minste aan de bijlage I, deel A, afdeling I.

§ 2.  Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld artikel 26, § 3 en waarop de bepalingen van de afdeling III van toepassing zijn, wordt gebruik gemaakt van een vereenvoudigd veiligheids- en gezondheidsplan waarvan de inhoud ten minste beantwoordt aan de bijlage I, deel A, afdeling II.]

   Vervangen bij art. 21 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 28
   [Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in artikel 26, § 1, of artikel 26, § 2, en waarop de bepalingen van de afdeling II van toepassing zijn, wordt gebruik gemaakt van een vereenvoudigd veiligheids- en gezondheidsplan waarvan de inhoud ten minste beantwoordt aan de bijlage I, deel A, afdeling II.]

   Vervangen bij art. 22 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 29
   [Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in artikel 26, § 3, en waarop de bepalingen van de afdeling II van toepassing zijn, sluiten de tussenkomende partijen, op voorstel van de coördinator die het eerst tussenkomt, een schriftelijke overeenkomst af, waarin ten minste de volgende bedingen zijn opgenomen:
    1° duidelijke afspraken betreffende alle werkzaamheden die gelijktijdig of achtereenvolgens zullen uitgevoerd worden met vermelding van de aannemers die ze zullen uitvoeren en de uitvoeringstermijn van elk van de werkzaamheden;
    2° de gedetailleerde vaststelling van de preventiemaatregelen die zullen getroffen worden met de identificatie van de bouwdirecties, de aannemers, en in voorkomend geval, de opdrachtgevers die zullen instaan voor het treffen van deze maatregelen.

   In toepassing van artikel 17 van de wet, zijn de uitvoeringstermijnen bedoeld in vorig lid, 1°, vastgesteld rekening houdend met de toepassing van de algemene preventieprincipes.

   Vervangen bij art. 23 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 30
   De opdrachtgever neemt de nodige maatregelen opdat het veiligheids- en gezondheidsplan deel zou uitmaken van, al naargelang het geval, het bijzonder bestek, de prijsaanvraag of de contractuele documenten en daarin als een afzonderlijk en als dusdanig betiteld deel wordt opgenomen.
   Opdat de maatregelen vastgesteld in het veiligheids- en gezondheidsplan daadwerkelijk zouden kunnen toegepast worden bij de uitvoering van de werken, zorgt hij ervoor dat:
    1° de kandidaten bij hun offertes een document voegen dat verwijst naar het veiligheids- en gezondheidsplan en waarin zij beschrijven op welke wijze zij het bouwwerk zullen uitvoeren om rekening te houden met dit veiligheids- en gezondheidsplan;
    2° de kandidaten bij hun offertes een afzonderlijke prijsberekening voegen in verband met de door het veiligheids- en gezondheidsplan bepaalde preventiemaatregelen en -middelen, inbegrepen de buitengewone individuele beschermingsmaatregelen en -middelen;
    3° de coördinator-ontwerp zijn taak, bedoeld in [de artikelen 4sexies, 5°, en 11, 4°].

   [De opdrachtgevers van de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarop de bepalingen van artikel 29 van toepassing zijn, zijn van de toepassing van dit artikel vrijgesteld.

   Lid 2, 3° gewijzigd bij art. 24, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   Lid 3 ingevoegd bij art. 24, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).

Onderafdeling II. Het coördinatiedagboek


Art. 31
   [Het coördinatiedagboek is verplicht op alle tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in afdeling III waarvoor een coördinator-ontwerp of een coördinator-verwezenlijking moet worden aangesteld.
   In afwijking van vorig lid mag de coördinator op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen van de afdeling III, die tevens bouwplaatsen zijn bedoeld in artikel 26, § 3, de toepassing van de bepalingen betreffende het coördinatiedagboek beperken tot het schriftelijk in kennis stellen van de betrokkenen van hun eventuele gedragingen, handelingen, keuzen of nalatigheden die in strijd zijn met de algemene preventieprincipes.

   Vervangen bij art. 25 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 32
   [Het coördinatiedagboek mag een afzonderlijk document of een geheel van afzonderlijke documenten zijn; het mag ook gecombineerd worden met het dagboek der werken of met andere documenten die een gelijkaardige functie hebben.

   Vervangen bij art. 26 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 33
   [De gegevens en de bemerkingen worden vermeld op genummerde bladzijden of geregistreerd aan de hand van een geschikt technologisch middel derwijze dat de verwijdering van de vermelde gegevens of bemerkingen onmogelijk is.

   Vervangen bij art. 27 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Onderafdeling III. Het postinterventiedossier

Art. 34
   Het postinterventiedossier is verplicht op alle tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar de bepalingen van de afdelingen II, III en V op van toepassing zijn.

   Vervangen bij art. 28 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 35
   Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in afdeling III, met uitzondering van deze vermeld in artikel 36, beantwoordt de inhoud van het postinterventiedossier aan de bijlage I, deel C, afdeling I.

   Vervangen bij art. 29 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 36
   Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen bedoeld in de afdelingen II en V, alsook op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen van de afdeling III die tevens bouwplaatsen zijn bedoeld in artikel 26, § 3, beantwoordt de inhoud van het postinterventiedossier aan de bijlage I, deel C, afdeling II.

   Vervangen bij art. 30 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 36bis
   Voor de bouwwerken of groepen van bouwwerken waarop de beginselen met betrekking tot de gedwongen medeëigendom van toepassing zijn of kunnen zijn, worden de postinterventiedossiers die door de coördinator-verwezenlijking overgedragen worden na 30 april 2006, door deze laatste onderverdeeld in een gedeelte dat betrekking heeft op de delen van deze bouwwerken in gedwongen medeëigendom en gedeelten die betrekking hebben op de privatieve delen van deze bouwwerken.
   Elk deel van een postinterventiedossier dat betrekking heeft op een privatief deel omvat niet alleen de informatie over het betrokken privatief deel, maar ook de informatie over de elementen die andere privatieve delen bedienen of die tot de delen in gedwongen medeëigendom behoren en die onontbeerlijk is om, bij het uitvoeren van werken in het betrokken privatief deel, de veiligheid, de gezondheid of het comfort van de gebruikers van de privatieve delen niet in het gedrang te brengen, inzonderheid, de ligging van in de muren ingewerkte leidingen en kokers of het dragend karakter van een ligger of een muur.

   Ingevoegd bij art. 4 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).

Onderafdeling IV. De coördinatiestructuur


Art. 37
   Een coördinatiestructuur wordt opgericht op alle bouwplaatsen waarvan, hetzij, het vermoedelijk werkvolume meer dan 5000 mandagen bedraagt, hetzij de totale prijs van de werken, geschat door de bouwdirectie belast met het ontwerp, 2.500.000 EUR, BTW niet meegerekend overschrijdt, en waar ten minste drie aannemers gelijktijdig werken uitvoeren.
   [Het in vorig lid vermeld bedrag wordt gekoppeld aan het indexcijfer van de consumptieprijzen overeenkomstig de beginselen bepaald door de artikelen 2, 4, 5 en 6, 1° van de wet van 1 maart 1977 houdende inrichting van een stelsel waarbij sommige uitgaven in de overheidssector aan het indexcijfer van de consumptieprijzen van het Rijk worden gekoppeld.
   Artikel 4 van dezelfde wet, aangevuld bij artikel 18, § 2 van het koninklijk besluit van 24 december 1993 ter uitvoering van de wet van 6 januari 1989 tot vrijwaring van het concurrentievermogen, voorziet dat enkel de gezuiverde gezondheidsindex in aanmerking mag genomen worden voor de sociale prestaties.
   De basisspilindex bedraagt 107,30.]
   Op het gemotiveerd verzoek van de coördinator-verwezenlijking organiseert de opdrachtgever een coördinatiestructuur op andere bouwplaatsen dan deze bedoeld in het eerste lid.

Vorige versie(s)

   Gewijzigd bij art. 31 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 38
[...]

Vorige versie(s)

   Opgeheven bij art. 32 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 39 [...]   Opgeheven bij art. 32 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 40
   De coördinator-verwezenlijking zit de coördinatiestructuur voor.
   Hij roept ze samen op eigen initiatief of op het gemotiveerd verzoek van een lid of van de met het toezicht belaste ambtenaar.



Afdeling V. Bouwplaatsen waar de werken door één enkele aannemer worden uitgevoerd


Art. 41
   De bepalingen van deze afdeling zijn van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar de werken worden uitgevoerd door één enkele aannemer.


Art. 42

§ 1.
   Bij de toepassing van [de artikelen 4octies of 13] is de opdrachtgever ertoe gehouden een exemplaar van het veiligheids- en gezondheidsplan aan de aannemer over te maken.

§ 2.
   Wanneer het bouwwerk voor professioneel[, winstgevend,] of commercieel gebruik bestemd is, is de opdrachtgever ertoe gehouden:
    1° bij de toepassing van [de artikelen 4octies of 13], de bepalingen van het veiligheids- en gezondheidsplan die op hem, in de hoedanigheid van opdrachtgever, van toepassing zijn, na te leven;
    2° erover te waken dat de aannemer de nodige informatie ontvangt met betrekking tot de risico's inzake het welzijn van de betrokken personen op de plaats waar de werken worden uitgevoerd;
    3° indien de werken in een inrichting van een werkgever worden uitgevoerd, erover te waken dat de activiteiten op de plaats van uitvoering van de werken worden gecoördineerd en dat met de aannemer wordt samengewerkt bij de uitvoering van de maatregelen inzake veiligheid en gezondheid van de personen betrokken bij het uitvoeren van de werken;
    4° in de andere dan de onder 3° bedoelde gevallen, de activiteiten op de plaats van uitvoering van de werken te coördineren en met de aannemer samen te werken bij de uitvoering van de maatregelen inzake veiligheid en gezondheid van de personen betrokken bij het uitvoeren van de werken.

§ 3.
   De aannemer is ertoe gehouden:
    1° bij toepassing van § 2, aan de opdrachtgever de nodige informatie te verstrekken over de risico's eigen aan die werken;
    2° zijn medewerking te verlenen aan de coördinatie en samenwerking bedoeld in § 2, 3° en 4°.

§ 4.
   Bij de toepassing van § 2, 3°, is de werkgever, in wiens inrichting de werken worden verricht, ertoe gehouden zijn medewerking te verlenen aan de coördinatie en samenwerking.

Vorige versie(s)

   § 1 gewijzigd bij art. 33, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   § 2, enig lid:
    – inleidende bepaling gewijzigd bij art. 33, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42);
    – 1° gewijzigd bij art. 33, 3° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Art. 43

§ 1. Een postinterventiedossier wordt opgesteld overeenkomstig de bepalingen van artikel 36.]

§ 2.
   Het in § 1 bedoelde postinterventiedossier wordt opgesteld door de opdrachtgever of door een door hem aangestelde derde.
   De opdrachtgever ziet er tevens op toe dat het postinterventiedossier wordt aangepast aan de eventuele wijzigingen die tijdens de verwezenlij-king van het bouwwerk aan het project worden aangebracht.

   § 1 vervangen bij art. 34 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Afdeling VI. Bepalingen van toepassing op alle bouwplaatsen



Onderafdeling I. Toepassingsgebied

Art. 44
   De bepalingen van deze afdeling zijn van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar werken door één of meerdere aannemers worden uitgevoerd.



Onderafdeling II. Voorafgaande kennisgeving

Art. 45
   De bouwdirectie belast met de uitvoering, doet een voorafgaande kennisgeving vóór de opening van de bouwplaats, wat betreft:
    1° elke tijdelijke of mobiele bouwplaats waar één of meer werkzaamheden, opgesomd in artikel 26, § 1, uitgevoerd worden en waarvan de totale duur vijf werkdagen overschrijdt.
    2° elke tijdelijke of mobiele bouwplaats waarvan de vermoedelijke omvang van de werken beantwoordt aan deze bedoeld in artikel 26, § 2.

   Op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar meerdere bouwdirecties belast met de uitvoering actief zijn, valt de in het eerste lid bedoelde kennisgeving ten laste van elke bouwdirectie die als eerste activiteiten op de bouwplaats uitvoert.


Art. 46
   De voorafgaande kennisgeving wordt ten minste vijftien kalenderdagen vóór het begin van de werken op de bouwplaats gedaan aan de met het toezicht inzake arbeidsveiligheid belaste ambtenaar en bevat ten minste de in de bijlage II van dit besluit opgesomde gegevens.
   Een kopie van de voorafgaande kennisgeving moet zichtbaar op de bouwplaats op een voor het personeel gemakkelijk toegankelijke plaats, worden aangeplakt ten minste tien kalenderdagen vóór het begin van de werken.


Art. 47
   In geval van onvoorziene en dringende werken, of in geval de periode tussen de ontvangst van de opdracht en de datum van de effectieve aanvang der werken niet toelaat om de kennisgeving binnen de door artikel 46 voorziene termijn te doen, wordt de voorafgaande kennisgeving vervangen door een mededeling aan de met het toezicht inzake arbeidsveiligheid belaste ambtenaar, gedaan ten laatste de dag zelf van het begin van de werken bij wijze van een geschikt middel.
   Een kopie van de mededeling moet zichtbaar op de bouwplaats worden aangeplakt op een voor het personeel gemakkelijk toegankelijke plaats, ten laatste de dag zelf van het begin van de werken.
   De gegevens vervat in deze mededeling zijn dezelfde als deze van de bijlage II van dit besluit.



Onderafdeling III. De overdracht, de terbeschikkingstelling en de opvraging van het postinterventiedossier

Art. 48
   Teneinde de nieuwe eigenaar inzonderheid toe te laten zijn toekomstige verplichtingen als opdrachtgever van eventuele latere werken aan het bouwwerk uit te oefenen, overhandigt de persoon of overhandigen de personen, die, bij elke gehele of gedeeltelijke overdracht van het bouwwerk, het bouwwerk afstaan of overdragen, het postinterventiedossier aan de nieuwe eigenaar.
   Deze overhandiging wordt in de akte die de overdracht bevestigt, opgetekend.
   [In de gevallen van een overdracht van een bouwwerk of een deel ervan op het ogenblik dat de tijdelijke of mobiele bouwplaats voor dit bouwwerk nog niet beëindigd is, wordt in de akte die de overdracht bevestigt, vermeld dat de persoon die het bouwwerk afstaat of overdraagt, zich ertoe verbindt het postinterventiedossier aan de nieuwe eigenaar te overhandigen, zodra de voorlopige oplevering, of bij onstentenis, de oplevering van het bouwwerk heeft plaats gehad.]
   Tevens houdt elke eigenaar van het geheel of een gedeelte van het bouwwerk een exemplaar van het postinterventiedossier ter beschikking van elke persoon die hierin als opdrachtgever van latere werken aan het bouwwerk mag optreden, inzonderheid, een huurder.

Vorige versie(s)

   Gewijzigd bij art. 5 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).


Art. 49

§ 1.
   De opdrachtgever is ertoe gehouden de delen van het postinterventiedossier die hen aanbelangen, ter beschikking te stellen van de coördinator of, bij ontstentenis, van de aannemer op het ogenblik dat deze personen betrokken worden bij de coördinatie of de uitvoering van de latere werken aan het bouwwerk.

§ 2.
   Vooraleer een later werk aan het bouwwerk aan te vatten, vragen de coördinator of, bij ontstentenis, de aannemer aan de opdrachtgever dat de delen van het postinterventiedossier die hen aanbelangen, te hunner beschikking zou worden gesteld.


[Art. 49bis
   In de gevallen van bouwwerken of groepen van bouwwerken waarop de beginselen met betrekking tot de gedwongen medeëigendom van toepassing zijn, kunnen de medeëigenaars, in hun hoedanigheid van eventuele toekomstige opdrachtgevers, hun taken en verplichtingen inzake het gedeelte van het postinterventiedossier dat betrekking heeft op de delen van deze bouwwerken in gedwongen medeeigendom, aan de syndicus toevertrouwen.
   De beslissing dienaangaande wordt opgenomen in de statuten bedoeld in artikel 577-4, § 1, van het Burgerlijk Wetboek, wanneer de statuten voor de eerste maal zijn vastgesteld na 30 april 2006.
   Wanneer de statuten vóór of op deze datum zijn vastgesteld, wordt de beslissing opgetekend in het proces-verbaal van de algemene vergadering van de vereniging van medeëigenaars en nadien in de statuten overgeschreven, naar aanleiding van de eerstvolgende statutenwijziging om andere redenen.
   Bij toepassing van het eerste lid, bevindt het postinterventiedossier zich op het kantoor van de syndicus van de vereniging van medeeigenaars, waar het kosteloos door iedere belanghebbende kan worden geraadpleegd, en wordt de verplichting tot het overhandigen van het dossier tussen opeenvolgende eigenaars bij een gedeeltelijke overdracht van het bouwwerk, beperkt tot de gedeelten ervan die betrekking hebben op de overgedragen privatieve delen.]


   Ingevoegd bij art. 6 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).



Onderafdeling IV. Specifieke verplichtingen van de aannemers

Art. 50
   Onverminderd de verplichtingen die zij hebben ingevolge andere bepalingen inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, passen de aannemers de algemene preventiebeginselen toe bedoeld in artikel 5 van de wet, inzonderheid wat betreft:
    1° het in goede orde en met voldoende bescherming van de gezondheid in stand houden van de bouwplaats;
    2° de keuze van de plaatsing van de werkplekken rekening houdend met de toegangsmogelijkheden tot de werkplekken, en de vaststelling van verplaatsings- of verkeerswegen of -zones;
    3° de voorwaarden van intern transport en interne behandeling van de materialen en het materieel;
    4° het onderhoud, de controle vóór inbedrijfstelling en de periodieke controle van de installaties en toestellen, ten einde gebreken te voorkomen die de veiligheid en gezondheid van werknemers in gevaar kunnen brengen;
    5° de afbakening en inrichting van zones voor definitieve en tussenopslag van verschillende materialen, in het bijzonder wanneer het gaat om gevaarlijke materialen of stoffen;
    6° de voorwaarden voor de verwijdering van gevaarlijke materialen;
    7° de opslag en de verwijdering of afvoer van afval en puin;
    8° de aanpassing van de daadwerkelijke duur van de verschillende soorten werken of werkfasen, afhankelijk van de evolutie van de bouwplaats;
    9° de samenwerking tussen de aannemers;
    10° de wederzijdse inwerkingen met exploitatie- of andere activiteiten ter plaatse op, of in de nabijheid van, de bouwplaats.

   Hiertoe passen zij de voorschriften toe bedoeld in de bijlage III, voor zover er geen specifieke of strengere bepalingen zijn die zijn vastgesteld in uitvoering van de wet.


Art. 51
   In geval van gelijktijdige of achtereenvolgende aanwezigheid op eenzelfde bouwplaats van minstens twee aannemers, met inbegrip van de zelfstandigen, moeten deze samenwerken bij de uitvoering van de maatregelen inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk.
   Rekening houdend met de aard van de activiteiten, coördineren de aannemers hun optreden met het oog op de voorkoming van en de bescherming tegen beroepsrisico's.
   Wanneer het gaat om werkgevers moeten deze hun respectievelijke werknemers en hun vertegenwoordigers over deze risico's en de preventiemaatregelen inlichten.


Art. 52

§ 1.
   De aannemers moeten, overeenkomstig de instructies die zij moeten raadplegen of die zij ontvangen hebben, zorg dragen voor de veiligheid en de gezondheid van de andere betrokken personen, en, indien zij persoonlijk een beroepsactiviteit op de bouwplaats uitoefenen, eveneens zorg dragen voor hun eigen veiligheid en gezondheid.

§ 2.
   Daartoe moeten zij, overeenkomstig de instructies:
    1° op de juiste wijze gebruik maken van machines, toestellen, gereedschappen, gevaarlijke stoffen, vervoermiddelen en andere middelen;
    2° op de juiste wijze gebruik maken van de persoonlijke beschermingsmiddelen die zij ter beschikking hebben en die na gebruik weer opbergen;
    3° de specifieke veiligheidsvoorzieningen van met name machines, toestellen, gereedschappen, installaties en gebouwen niet willekeurig uitschakelen, veranderen of verplaatsen en deze veiligheidsvoorzieningen op de juiste manier gebruiken;
    4° de coördinator-verwezenlijking, de andere aannemers en de diensten voor Preventie en Bescherming op het werk, onmiddellijk op de hoogte stellen van elke werksituatie waarvan zij redelijkerwijs kunnen vermoeden dat ze een ernstig en onmiddellijk gevaar voor de veiligheid of de gezondheid met zich meebrengt, evenals van elk gebrek vastgesteld in de beschermingssystemen;
    5° bijstand verlenen aan de coördinator-verwezenlijking, aan de verschillende aannemers en aan de diensten voor Preventie en Bescherming op het werk, zolang dat nodig is, om hen in staat te stellen alle taken uit te voeren of aan alle verplichtingen te voldoen die hen met het oog op de bescherming van het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk en van de veiligheid en de gezondheid van de andere personen op het werk zijn opgelegd;
    6° bijstand verlenen aan de coördinator-verwezenlijking, aan de verschillende aannemers en aan de diensten voor Preventie en Bescherming op het werk, zolang dat nodig is, om alle aannemers in staat te stellen ervoor te zorgen dat het arbeidsmilieu en de arbeidsomstandigheden veilig zijn en geen risico's opleveren voor de veiligheid en de gezondheid binnen hun werkterrein.



Art. 53
   Teneinde hun eigen welzijn op het werk alsook dat van de andere op de tijdelijke of mobiele bouwplaats aanwezige personen te vrijwaren, gebruiken, onderhouden en controleren de zelfstandigen en de werkgevers, die zelf een beroepsactiviteit op de bouwplaats uitoefenen, de arbeidsmiddelen en de persoonlijke beschermingsmiddelen die zij op de bouwplaats inzetten, en laten deze controleren, overeenkomstig de bepalingen van de hierna opgesomde koninklijke besluiten en op dezelfde wijze als de werkgevers hiertoe verplicht zijn:
    1° het koninklijk besluit van 12 augustus 1993 betreffende het gebruik van arbeidsmiddelen;
    2° het koninklijk besluit van 4 mei 1999 betreffende het gebruik van mobiele arbeidsmiddelen;
    3° het koninklijk besluit van 4 mei 1999 betreffende het gebruik van arbeidsmiddelen voor het heffen of hijsen van lasten;
    4° het koninklijk besluit van 13 juni 2005] betreffende het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen;
    [5° het koninklijk besluit van 31 augustus 2005 betreffende het gebruik van arbeidsmiddelen voor tijdelijke werkzaamheden op hoogte.]
   Enig lid:
    – 4° gewijzigd bij art. 7 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006);
    – 5° ingevoegd bij art. 27 K.B. 31 augustus 2005 (B.S., 15 september 2005).




Onderafdeling V. Specifieke verplichtingen van de tussenkomende partijen

Art.
[...]

   Oorspronkelijk art. 54 opgeheven bij art. 35 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. [54 ]
   Van elk ernstig ongeval op een tijdelijke of mobiele bouwplaats, overkomen aan een aannemer die er zelf een beroepsactiviteit uitoefent, doet de bouwdirectie belast met de uitvoering aan de inzake arbeidsveiligheid bevoegde ambtenaar een kennisgeving.
   De in vorig lid bedoelde kennisgeving wordt gedaan binnen de vijftien kalenderdagen na de dag van het ongeval en omvat ten minste volgende elementen:
    1° de naam, de voornaam en het adres van het slachtoffer;
    2° de datum van het ongeval;
    3° het adres van de tijdelijke of mobiele bouwplaats, waar het ongeval zich heeft voorgedaan;
    4° een bondige beschrijving van de opgelopen letsels;
    5° een bondige beschrijving van de wijze waarop het ongeval is gebeurd;
    6° de vermoedelijke duur van de arbeidsongeschiktheid.

   [Voor de toepassing van dit artikel wordt onder ernstig arbeidsongeval verstaan, het ernstig arbeidsongeval omschreven in artikel 26 van het koninklijk besluit van 27 maart 1998 betreffende het beleid inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk.]

Vorige versie(s)

   Oorspronkelijk art. 55 vernummerd tot art. 54 en gewijzigd bij art. 36 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Afdeling VII. Voorwaarden voor de uitoefening van de functie van coördinator Vorige versie(s)



Onderafdeling I. [Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen met een totale oppervlakte gelijk aan of groter dan 500 m2] Vorige versie(s)


   Opschrift vervangen bij art. 37, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 55
   De bepalingen van deze onderafdeling zijn van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen met een totale oppervlakte gelijk aan of groter dan 500 m2.]


   Ingevoegd bij art. 37, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



[Basisvorming en nuttige beroepservaring]

   Opschrift ingevoegd bij art. 37, 3° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 56

§ 1.
   De personen die de functie van coördinator willen uitoefenen op een tijdelijke of mobiele bouwplaats waar een veiligheids- en gezondheidsplan vereist is in toepassing van artikel 26, § 1 of § 2, moeten het bewijs kunnen leveren dat zij voldoen aan de volgende vereisten inzake nuttige beroepservaring en diploma's:
    1° twee jaar beroepservaring voor de houders van een diploma van ingenieur of een einddiploma van het hoger technisch onderwijs van universitair niveau of van het hoger technisch of kunstonderwijs van het lange type;
    2° vijf jaar beroepservaring voor de houders van een einddiploma van het hoger technisch onderwijs van het korte type;
    3° tien jaar beroepservaring voor de houders van een diploma van het hoger secundair onderwijs.

§ 2.
   De personen die de functie van coördinator willen uitoefenen [op een tijdelijke of mobiele bouwplaats bedoeld in artikel 26, § 3], moeten het bewijs kunnen leveren dat zij voldoen aan de volgende vereisten inzake nuttige beroepservaring en diploma's:
    1° één jaar beroepservaring voor de houders van één van de diploma's bedoeld in § 1, 1° en 2°;
    2° drie jaar beroepservaring voor de houders van een diploma van het hoger secundair onderwijs;
    3° vijf jaar beroepservaring voor de houders van een diploma van het lager secundair onderwijs.


Vorige versie(s)

   § 2, inleidende bepaling gewijzigd bij art. 37, 4° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 57
   Voor de toepassing van artikel 56 wordt onder beroepservaring verstaan:
    1° voor de functie van coördinator-ontwerp: een beroepservaring in verband met het ontwerp van een bouwproject of met engineering;
    2° voor de functie van coördinator-verwezenlijking: een beroepservaring in verband met de leiding van een tijdelijke of mobiele bouwplaats of het beheer en de opvolging van de werken op zulke bouwplaats;
    3° voor de functie van coördinator-ontwerp en verwezenlijking: een beroepservaring in verband met de twee onder de punten 1° en 2° vermelde activiteitstypes.


Vorige versie(s)


[Aanvullende vorming en andere kennis] Vorige versie(s)


   Opschrift oorspronkelijke onderafdeling II vervangen bij art. 37, 5° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 58

[§ 1.
   De coördinator van een tijdelijke of mobiele bouwplaats waarvoor een veiligheids- en gezondheidsplan vereist is in toepassing van artikel 26, § 1 of § 2, moet bovendien het bewijs kunnen leveren dat hij:
    1° hetzij, met vrucht elk van de volgende vormingen beëindigd heeft:
    a) een erkende cursus van aanvullende vorming, bedoeld in het koninklijk besluit van 10 augustus 1978 tot vaststelling van de aanvullende vorming opgelegd aan de diensthoofden voor veiligheid, gezondheid en verfraaiing van de werkplaatsen en aan hun adjuncten. Het bewijs betreft een aanvullende vorming van het eerste niveau wanneer voor de bouwplaats een coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid, en van het tweede niveau in de andere gevallen;
    b) een erkende cursusmodule “aanvulling tot coördinator”, bedoeld in § 2.
De Minister van Werkgelegenheid kan bijkomende nadere regelen met betrekking tot de organisatie van de module vaststellen op advies van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk;
    2° hetzij, met vrucht een erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in § 3, beëindigd heeft. Het bewijs betreft een aanvullende vorming van het niveau A wanneer voor de bouwplaats een coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid, en van het niveau B in de andere gevallen. De Minister van Werkgelegenheid kan bijkomende nadere regelen met betrekking tot de organisatie van de cursus vaststellen op advies van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk;
    3° hetzij, geslaagd is in een erkend specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in § 4.

   Het bewijs betreft een specifiek examen van het niveau A wanneer voor de bouwplaats een coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid, en van het niveau B in de andere gevallen.
   De Minister van Werkgelegenheid kan bijkomende nadere regelen met betrekking tot de organisatie van het examen vaststellen op advies van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk.

De erkende cursusmodule “aanvulling tot coördinator”

§ 2.
   Om erkend te kunnen worden, voldoet de cursusmodule “aanvulling tot coördinator” aan de volgende voorwaarden:
    1° De inhoud van het programma van de cursusmodule beantwoordt aan de inhoud, vastgesteld in de bijlage IV, deel A;
    2° Het uurrooster van de module omvat ten minste 30 lesuren;
    3° De cursusmodule wordt afgesloten met een examen gericht op het testen van de parate kennis en het inzicht in de leerstof;
    4° De organisatie van de cursusmodule is voorbehouden aan de organisatoren van een erkende cursus van aanvullende vorming, bedoeld in het koninklijk besluit van 10 augustus 1978 tot vaststelling van de aanvullende vorming opgelegd aan de diensthoofden voor veiligheid, gezondheid en verfraaiing van de werkplaatsen en aan hun adjuncten. Deze organisatoren bieden de cursusmodule “aanvulling tot coördinator” aan afzonderlijk van de in vorig lid bedoelde erkende cursus, integreren haar in deze laatste, of bieden de beide formules aan;
    5° Worden slechts toegelaten tot het volgen van een cursusmodule “aanvulling tot coördinator”, afzonderlijk aangeboden van een in 4° bedoelde erkende cursus, de kandidaten die zulke cursus met vrucht hebben beëindigd.

   De organisatoren zien toe op de naleving van deze voorwaarde.
   De cursusmodule “aanvulling tot coördinator” wordt erkend overeenkomstig de bepalingen van het koninklijk besluit van 10 augustus 1978 tot vaststelling van de aanvullende vorming opgelegd aan de diensthoofden voor veiligheid, gezondheid en verfraaiing van de werkplaatsen en aan hun adjuncten.

De erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen

§ 3.
   Om erkend te kunnen worden, voldoet de cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen aan de volgende voorwaarden:
    1° De cursus is zo opgevat en gestructureerd, dat hij de kandidaten in staat stelt de nodige kennis en vaardigheid te verwerven voor het vervullen van het geheel van de wettelijke en reglementaire opdrachten opgelegd aan de coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen. Daartoe voldoet hij aan de eindtermen bepaald in de bijlage IV, deel B, afdeling I;
    2° De inhoud van het programma van de cursus beantwoordt aan de inhoud, vastgesteld in de bijlage IV, deel B, afdeling II;
    3° De organisatie van de cursus wordt overgelaten aan het vrij initiatief van de openbare, paritaire of privé-instellingen die de in deze afdeling vastgestelde vereisten naleven;
    4° De cursus wordt afgesloten door een examen. Dit examen omvat:
    a) een deel gericht op het testen van de parate kennis en het inzicht in de leerstof;
    b) het uitwerken en verdedigen van een coördinatieproject overeenkomstig de nadere regelen vastgesteld in de bijlage IV, deel B, afdeling III.
Het examen dient in zijn geheel representatief te zijn voor het evalueren van de kennis, het begrip en de vaardigheid in het toepassen van de aangeboden leerstof. Het examen wordt afgenomen in aanwezigheid van een jury. De examenjury is samengesteld uit leden die als groep borg staan voor een degelijke evaluatie van de kennis, het begrip en de vaardigheid in het toepassen van de aangeboden leerstof. De met het toezicht belaste ambtenaren kunnen de werkzaamheden van de jury als waarnemer bijwonen. Ten minste vijftien kalenderdagen vóór de datum waarop de examens plaatshebben, delen de organisatoren de locatie en de data ervan mee aan de in vorig lid bedoelde ambtenaren;
    5° De volgende bijzondere voorwaarden zijn van toepassing op de cursus van specifieke aanvullende vorming van niveau A:
    a) Slechts de houders van één van de diploma's bedoeld in artikel 56, § 1, 1°, worden tot de cursus toegelaten;
    b) Wat de risico-analyse en de vaststelling van de preventiemaatregelen betreft, is de cursus gericht op de uiteenzetting van hun wetenschappelijke achtergronden;
    c) Het uurrooster van de cursus beslaat ten minste 150 uren, de tijd besteed aan de uitwerking van het coördinatieproject en aan het examen niet meegerekend;
    d) Het coördinatieproject, bedoeld in 4°, eerste lid, b, heeft uitsluitend betrekking op praktijkgevallen van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor een coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid;
    6° De volgende bijzondere voorwaarden zijn van toepassing op de cursus van specifieke aanvullende vorming van niveau B:
    a) Wat de risico-analyse en de vaststelling van de preventiemaatregelen betreft, volgt de cursus van niveau B hetzelfde schema als de cursus van niveau A, maar wordt hij beperkt tot het onderwijs van de verworven kennis, zonder noodzakelijk ook de uiteenzetting van hun wetenschappelijke achtergronden te brengen;
    b) Het uurrooster van de cursussen beslaat ten minste 80 uren, de tijd besteed aan de uitwerking van het coördinatieproject en aan het examen niet meegerekend;
    c) Het coördinatieproject, bedoeld in 4°, eerste lid, b, heeft uitsluitend betrekking op praktijkgevallen van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor geen coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid.

   Voor de kandidaten waarvan de nuttige beroepservaring zich beperkt tot deze bedoeld in artikel 60, heeft het coördinatieproject uitsluitend betrekking op het in datzelfde artikel bedoelde type van werken. Deze beperking wordt door de organisatoren ingeschreven op het bewijs dat de kandidaat de cursus met vrucht heeft gevolgd.
   De cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen wordt erkend overeenkomstig de bepalingen van het koninklijk besluit van 10 augustus 1978 tot vaststelling van de aanvullende vorming opgelegd aan de diensthoofden voor veiligheid, gezondheid en verfraaiing van de werkplaatsen en aan hun adjuncten.

Het erkend specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen

§ 4.
   Om erkend te kunnen worden, voldoet het specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen aan de volgende voorwaarden:
    1° Het examen is gericht op de eindtermen bepaald in de bijlage IV, deel B, afdeling I;
    2° De inhoud van het programma van het examen beantwoordt aan de inhoud, vastgesteld in de bijlage IV, deel B, afdeling II;
    3° De organisatie van het examen is voorbehouden aan de organisatoren van een erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen;
    4° Het examen omvat:
    a) een deel gericht op het testen van de parate kennis en het inzicht in de materies vervat in het examenprogramma;
    b) het uitwerken en verdedigen van een coördinatieproject overeenkomstig de nadere regelen vastgesteld in de bijlage IV, deel B, afdeling III.
Het examen dient in zijn geheel representatief te zijn voor het evalueren van de kennis, het begrip en de vaardigheid in het toepassen van de materies vervat in het examenprogramma. Het examen wordt afgenomen in aanwezigheid van een jury. De examenjury is samengesteld uit leden die als groep borg staan voor een degelijke evaluatie van de kennis, het begrip en de vaardigheid in het toepassen van de materies vervat in de eindtermen. De met het toezicht belaste ambtenaren kunnen de werkzaamheden van de jury als waarnemer bijwonen. Ten minste vijftien kalenderdagen vóór de datum waarop de examens plaatshebben, delen de organisatoren de locatie en de data ervan mee aan de in vorig lid bedoelde ambtenaren;
    5° De volgende bijzondere voorwaarden zijn van toepassing op het specifiek examen van niveau A:
    a) Slechts de houders van één van de diploma's bedoeld in artikel 56, § 1, 1°, worden tot het examen toegelaten;
    b) Wat de risico-analyse en de vaststelling van de preventiemaatregelen betreft, is het examen gericht op de kennis van de wetenschappelijke achtergronden;
    c) Het coördinatieproject, bedoeld in 4°, eerste lid, b, heeft uitsluitend betrekking op praktijkgevallen van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor een coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid;
    6° De volgende bijzondere voorwaarden zijn van toepassing op het specifiek examen van niveau B:
    a) Wat de risico-analyse en de vaststelling van de preventiemaatregelen betreft, is het examen gericht op de verworven kennis, zonder noodzakelijk ook het bewijs van de wetenschappelijke achtergronden te brengen;
    b) Het coördinatieproject, bedoeld in 4°, eerste lid, b, heeft uitsluitend betrekking op praktijkgevallen van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor geen coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid.

   Voor de kandidaten waarvan de nuttige beroepservaring zich beperkt tot deze bedoeld in artikel 60, heeft het coördinatieproject uitsluitend betrekking op het in datzelfde artikel bedoelde type van werken. Deze beperking wordt door de organisatoren ingeschreven op het bewijs dat de kandidaat in het examen geslaagd is.
   Het specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen wordt erkend overeenkomstig de bepalingen van het koninklijk besluit van 10 augustus 1978 tot vaststelling van de aanvullende vorming opgelegd aan de diensthoofden voor veiligheid, gezondheid en verfraaiing van de werkplaatsen en aan hun adjuncten.

Toezicht op de toelating tot de cursussen van specifieke aanvullende vorming en tot de specifieke examens voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen

§ 5.
   De organisatoren zien erop toe dat slechts de kandidaten toegelaten worden die:
    1° hetzij, houder zijn van een gepast diploma, bedoeld in artikel 56, § 1;
    2° hetzij, in toepassing van de overgangsmaatregelen voorzien in de artikel 63, tweede lid, of artikel 64, § 2, kunnen aantonen dat zij de in dezelfde artikelen bedoelde beroepservaring van ten minste 15 jaar bezitten.

   Indien een organisator twijfelt of een kandidaat voldoet aan de voorwaarde bedoeld in vorig lid, 2°, vraagt hij het advies van de ambtenaar die de administratie, bevoegd voor de arbeidsveiligheid, vertegenwoordigt in de kwaliteitswaarborgcommissie, bedoeld in § 6, derde lid.

De kwaliteitswaarborgcommissie

§ 6.
   Elke organisator van een erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in § 3, en elke organisator van een erkend specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in § 4, richt een kwaliteitswaarborgcommissie op.
   De kwaliteitswaarborgcommissie is samengesteld uit:
    1° een vertegenwoordiger van de organisator;
    2° een afvaardiging bestaande uit minstens drie vertegenwoordigers van andere organisatoren die onafhankelijk zijn ten opzichte van de betrokken organisator.

   De [directeur-generaal van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk of zijn afgevaardigde en de directeur-generaal van de Algemene Directie Humanisering van de Arbeid of zijn afgevaardigde] wonen de vergaderingen van de kwaliteitswaarborgcommissie bij als waarnemer.
   De kwaliteitswaarborgcommissie heeft als opdracht:
    – na te gaan of de specifieke aanvullende vorming of het specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen beantwoorden aan de bepalingen van dit artikel;
    – het in § 7 bedoelde verslag te evalueren.

   De kwaliteitswaarborgcommissie stelt van haar activeiten een verslag op. Een afschrift van dit verslag wordt gestuurd naar de inrichter, de in het derde lid bedoelde directeurs-generaal en [de Vaste Operationele Commissie opgericht in de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk].
   De kwaliteitswaarborgcommissie vergadert telkens de organisator een in § 7 bedoeld verslag heeft opgesteld en minstens eens om de drie jaar.

Verslag van de organisatoren

§ 7.
   De organisatoren bezorgen na afloop van elk burgerlijk jaar aan de in § 6 bedoelde kwaliteitswaarborgcommissie en aan de in dezelfde paragraaf, derde lid, bedoelde directeurs-generaal een verslag.
   Dit verslag vermeldt de volgende informatie:
    – de wijzigingen in het programma en de organisatie van de cursus van aanvullende specifieke vorming of van het specifiek examen;
    – de aangewende methoden;
    – de namen en titels van de lesgevers en de leden van de examenjury;
    – de voorzieningen voor de kandidaten;
    – de evaluatie van de cursus, van de lesgevers en van het examen, door de kandidaten;
    – de lijst van de kandidaten (naam, adres en eventueel de instelling of onderneming) die met vrucht de specifieke aanvullende vorming beëindigd hebben of die in het specifiek examen geslaagd zijn.

   Het verslag wordt opgesteld binnen een termijn van drie maanden na afloop van het vorig burgerlijk jaar.]

[§ 8.
   Worden met de personen die het bewijs kunnen leveren met vrucht een erkende cursus van specifieke aanvullende vorming van niveau A bedoeld in § 1, 2°, te hebben beëindigd, gelijkgesteld, de personen die het bewijs kunnen leveren met succes een opleiding van architect te hebben gevolgd, waarin alle eindtermen bedoeld in de bijlage IV, deel B, afdeling I, geïntegreerd zijn en die afgesloten wordt door een examen waarin de verificatie dat zij in voldoende mate aan deze eindtermen beantwoorden geïntegreerd is.]

   Art. vervangen bij art. 1 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).
   § 6 gewijzigd bij art. 37, 6° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42) en bij art. 21 K.B. 23 oktober 2006 (B.S., 21 november 2006).
   § 8 ingevoegd bij art. 37, 7° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 59
   De in artikel 56 bedoelde personen moeten kunnen aantonen dat zij een voldoende kennis bezitten van de reglementering en de technieken inzake welzijn op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen.

[...] Bijzondere gevallen


   Opschrift oorspronkelijke afdeling III gewijzigd bij art. 37, 8° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Ondergrondse nutsleidingen


Art. 60
   In afwijking van de bepalingen van artikel 57 volstaat een nuttige beroepservaring inzake elk van de werken opgesomd in artikel 2, § 1, 1°, 2° en 6°, wanneer de tijdelijke of mobiele bouwplaats geen andere werken omvat dan de ondergrondse werken bedoeld in artikel 2, § 1, 6°.

   Opschrift opgeheven bij art. 37, 9° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 61
   [...]   Opgeheven bij art. 37, 10° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



[Adjunct-coördinatoren] Vorige versie(s)


   Opschrift ingevoegd bij art. 2 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).


Art. 62

§ 1.
   [In afwijking van de bepalingen van de artikelen 8, tweede lid, en 19, tweede lid, kunnen personen op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen een coördinator, onder zijn leiding en zijn verantwoordelijkheid, als adjunct bijstaan, indien zij aan elk van de volgende voorwaarden voldoen:
    1° houder zijn van één van de diploma's bedoeld in artikel 56, § 1;
    2° geslaagd zijn in het in artikel 58, § 1, 3°, bedoeld erkend specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen of met vrucht een erkende cursus hebben beëindigd:
    a) hetzij, van aanvullende vorming en een erkende cursusmodule “aanvulling tot coördinator”, bedoeld in artikel 58, § 1, 1°, waarbij de vrijstelling bedoeld in artikel 63 van toepassing is;
    b) hetzij, van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in artikel 58, § 1, 2°.

   Voor de toepassing van het eerste lid, mogen adjuncten die houder zijn van een bewijs geslaagd te zijn in een erkend specifiek examen van niveau A of van een bewijs met vrucht een erkende cursus te hebben beëindigd van, hetzij, de aanvullende vorming van het eerste niveau, hetzij, de specifieke aanvullende vorming van niveau A, uitsluitend coördinatoren bijstaan die eveneens houder zijn van één van deze bewijzen.]

§ 2.
   In afwijking van de bepalingen van artikel 56, § 1, mogen de personen bedoeld in § 1 die een coördinator als adjunct hebben bijgestaan, na de minimumduur vereist door het tweede lid van deze paragraaf, de functie van coördinator-ontwerp of van coördinator-verwezenlijking uitoefenen, afhankelijk van de nuttige beroepservaring die zij in hun hoedanigheid van adjunct hebben opgedaan inzake de opdrachten van een coördinator-ontwerp, van een coördinator-verwezenlijking, of van beiden.
   Om de functie van coördinator uit te oefenen, wordt de vereiste ervaring als adjunct-coördinator, als volgt vastgesteld:
    1° twee jaar voor de houders van een in artikel 56, § 1, 1° bedoeld diploma;
    2° vijf jaar voor de houders van een in artikel 56, § 1, 2° bedoeld diploma;
    3° tien jaar voor de houders van een in artikel 56, § 1, 3° bedoeld diploma.


Vorige versie(s)

   § 1 vervangen bij art. 3 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).



[...] Overgangsmaatregelen Vorige versie(s)


   Opschrift oorspronkelijke onderafdeling IV gewijzigd bij art. 37, 11° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 63
   [De personen die aan de bepalingen van de artikelen 56 en 59 voldoen en in staat zijn binnen een termijn van drie jaar na de datum van inwerkingtreding van dit besluit het bewijs te leveren, bedoeld in artikel 58, § 1, 1°, a, zijn voor de uitoefening van de functie van coördinator vrijgesteld van het leveren van het bewijs bedoeld in artikel 58, § 1, 1°, b.
   In afwijking van de bepalingen van de artikelen 56, § 1, 58, § 3, 5°, a, en 58, § 4, 5°, a, mogen de personen die niet voldoen aan de diplomavereisten bedoeld in artikel 56, zich binnen een termijn van 3 jaar na de datum van inwerkingtreding van dit besluit inschrijven voor het volgen van een erkende cursus van specifieke aanvullende vorming, bedoeld in artikel 58, § 1, 2°, of deelnemen aan een erkend specifiek examen, bedoeld in artikel 58, § 1, 3°, op voorwaarde dat zij voldoen aan de bepalingen van artikel 59 en dat zij het bewijs kunnen leveren te beschikken over een beroepservaring, bedoeld in artikel 57, van ten minste 15 jaar.]

Vorige versie(s)

   Vervangen bij art. 4 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).


Art. 64

[§ 1.
   De personen die op de datum van inwerkingtreding van dit besluit reeds coördinatieactiviteiten, waarin de toepassing van de algemene preventiebeginselen is geïntegreerd, uitvoerden, mogen de functie van coördinator uitoefenen mits zij voldoen aan de voorwaarden gesteld in de artikelen 56 en 59 en binnen een termijn van drie jaar na de datum van inwerkingtreding van dit besluit in staat zijn:
    1° hetzij, het bewijs te leveren bedoeld in artikel 58, § 1, 1°, a), en, binnen een termijn van één jaar na de datum van inwerkingtreding van dit besluit het bewijs van inschrijving voor te leggen voor het volgen van een erkende cursus aanvullende vorming, zoals bedoeld in het voormelde koninklijk besluit van 10 augustus 1978;
    2° hetzij, het bewijs te leveren bedoeld in artikel 58, § 1, 2°, en, binnen een termijn van één jaar na de datum van inwerkingtreding van dit besluit het bewijs van inschrijving voor te leggen voor het volgen van een erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen;
    3° hetzij, het bewijs te leveren geslaagd te zijn in het examen bedoeld in artikel 58, § 1, 3°, en binnen een termijn van één jaar na de datum van inwerkingtreding van dit besluit een door hen ondertekende verklaring op eer voor te leggen waaruit hun intentie blijkt vóór het verstrijken van de voormelde termijn van drie jaar aan zulk examen deel te nemen.

§ 2.
   Voor de toepassing van de bepalingen van § 1, 2° en 3°, en in afwijking van de bepalingen van de artikelen 56, § 1, 58, § 3, 5°, a, en 58, § 4, 5°, a, worden de personen die het bewijs kunnen leveren dat zij op de datum van inwerkingtreding van dit besluit beschikken over een beroepservaring, bedoeld in artikel 57, van ten minste 15 jaar, vrijgesteld van de diplomavereisten vastgesteld in artikel 56.]

Vorige versie(s)

   Vervangen bij art. 5 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).



[Certificatie] Vorige versie(s)


   Opschrift oorspronkelijke onderafdeling V vervangen bij art. 37, 12° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 65
   [Met uitzondering van de personen bedoeld in artikel 56, § 2, moet de persoon die de functie van coördinator-ontwerp of coördinator-verwezenlijking uitoefent, in staat zijn om het bewijs te leveren gecertificeerd te zijn volgens de norm NBN EN ISO 17024 (deze norm kan bekomen worden bij het Belgisch Instituut voor Normalisatie).
   Het in vorig lid bedoelde bewijs wordt geleverd aan de hand van een certificaat, uitgereikt door een certificatie-instelling die specifiek voor het uitvoeren van de certificatie van personen geaccrediteerd is door het Belgisch Accreditatiesysteem, overeenkomstig de wet van 20 juli 1990 betreffende de accreditatie van certificatie- en keuringsinstellingen alsmede van beproevingslaboratoria, of door een gelijkwaardige accreditatie-instelling opgericht binnen de Europese Economische Ruimte.
   Het in het eerste lid bedoelde bewijs moet kunnen voorgelegd worden uiterlijk op 31 december 2007.
   Uiterlijk op 31 december 2006 moet de in het eerste lid bedoelde persoon een door de certificatie-instelling verstrekt ontvangstbewijs kunnen voorleggen waaruit blijkt dat hij bij die instelling een aanvraagdossier heeft ingediend om als coördinator-ontwerp of coördinator-verwezenlijking te worden gecertificeerd.]
   [De Minister die het Welzijn van de werknemers in zijn bevoegdheid heeft, stelt het certificatieschema vast.]

Vorige versie(s)

   Vervangen bij art. 37, 13° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42) en gewijzigd bij art. 8 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).



Onderafdeling II. Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen met een totale oppervlakte kleiner dan 500 m2


   Onderafdeling II (art. 65bis tot 65quinquies) ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 65bis
   De bepalingen van deze onderafdeling zijn van toepassing op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen met een totale oppervlakte kleiner dan 500 m2.]


   Ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



[Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor de medewerking van een architect wettelijk vereist is]

   Ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 65ter

§ 1.
   Voor de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor de medewerking van een architect wettelijk vereist is, wordt de functie van coördinator-ontwerp en van coördinator-verwezenlijking uitgeoefend door personen die voldoen aan de voorwaarden van de onderafdeling I, [de certificatie uitgezonderd en] met dien verstande dat de personen bedoeld in artikel 56, § 2, slechts deze functies mogen uitoefenen op bouwplaatsen waar geen werkzaamheden uitgevoerd worden opgesomd in artikel 26, § 1 en waarvan de omvang kleiner dan de omvang gedefinieerd in artikel 26, § 2.

§ 2.
   In afwijking van de bepalingen van § 1 mag de functie van coördinator-verwezenlijking uitgeoefend worden door personen die aan de volgende voorwaarden voldoen:
    1° op een tijdelijke of mobiele bouwplaats bedoeld in artikel 26, § 1, of artikel 26, § 2, voldoen zij aan de bepalingen van artikel 65quater, § 2;
    2° op een tijdelijke of mobiele bouwplaats bedoeld in artikel 26, § 3, voldoen zijn aan de bepalingen van artikel 65quater, § 2 of artikel 65quinquies.]


   Ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   § 1 gewijzigd bij art. 9 K.B. 22 maart 2006 (B.S., 12 april 2006).



[Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor de medewerking van een architect wettelijk niet vereist is]

   Ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 65quater

§ 1.
   Op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor de medewerking van een architect wettelijk niet vereist is en waar ofwel werkzaamheden uitgevoerd worden opgesomd in artikel 26, § 1, ofwel de omvang van de werkzaamheden ten minste gelijk is aan de omvang gedefinieerd in artikel 26, § 2, wordt de functie van coördinator-ontwerp en van coördinator-verwezenlijking uitgeoefend door de personen bedoeld in artikel 65ter, § 1, met uitzondering van de personen bedoeld in artikel 56, § 2.

§ 2.
   In afwijking van de bepalingen van § 1 mag de functie van coördinator-ontwerp en van coördinator-verwezenlijking uitgeoefend worden door de natuurlijke persoon die één van de betrokken bouwdirecties belast met de uitvoering leidt, of door één van zijn werknemers, indien aan de volgende voorwaarde voldaan is:
    1° de persoon die de functie van coördinator uitoefent moet het bewijs kunnen leveren dat hij voldoet aan de volgende vereisten en, wat betreft c), levert naast de werknemer ook de natuurlijke persoon van de werkgever dit bewijs:
    a) ten minste tien jaar nuttige beroepservaring bezitten inzake de soorten werken, bedoeld in artikel 26, § 1, waarvoor de functie van coördinator wordt uitgeoefend, alsook kennis van de uitvoerings- en risicopreventietechnieken van de andere werken die het voorwerp van dezelfde coördinatieopdracht uitmaken;
    b) gedurende ten minste vijf jaar een onderneming hebben geleid die één of meer van de in artikel 2, § 1, bedoelde werken als voorwerp had, of een even lange praktische beroepservaring bezitten in verband met de leiding van een tijdelijke of mobiele bouwplaats of met het beheer en de opvolging van de werken op zulke bouwplaats;
    c) gedurende de in punt b) bedoelde periode, of, gedurende de laatste vijf jaar op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar hij de functie van coördinator heeft uitgeoefend, en wegens inbreuken op de voorschriften betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, niet het voorwerp hebben uitgemaakt van:
    – hetzij, een definitief geworden veroordeling;
    – hetzij, een administratieve geldboete;
    – hetzij, een niet vernietigd bevel tot stopzetting der werken in toepassing van de bepalingen van artikel 3 van de wet van 16 november 1972 betreffende de arbeidsinspectie;
    d) hetzij, een vervolmakingsvorming inzake het welzijn op het werk, hetzij, een opleiding in een erkend centrum voor middenstandsopleiding, een opleiding in het kader van een industriële leerlingenwezen of een andere beroepsopleiding, met gunstig gevolg hebben beëindigd, waarin gedurende ten minste 24 uur, de duur van het examen inbegrepen, ten minste de volgende onderwerpen worden behandeld:
    – de wettelijke en reglementaire voorschriften inzake het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen;
    – de veiligheidsrisico's op bouwplaatsen;
    – de gezondheidsrisico's op bouwplaatsen;
    – het uitvoeren van risico-analyses en het integreren en vaststellen van passende preventiemaatregelen, met inbegrip van deze nodig voor het uitvoeren van latere werkzaamheden aan het bouwwerk;
    – de instrumenten bij de coördinatie en coördinatiepraktijken;
    2° de bouwdirectie is opgenomen in een lijst die de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk publiceert op de webstek van de Federale Overheidsdienst bevoegd voor het welzijn op het werk en die de aannemers van bouwwerken vermeldt die aan alle onder 1° voorwaarden voldoen.

   Om in de lijst te worden opgenomen richten de aannemers een aanvraag tot de in vorig lid bedoelde Algemene Directie, samen met een kopie van alle bewijsstukken waaruit moet blijken dat aan de onder 1° opgesomde voorwaarden voldaan is.
   De Algemene Directie plaatst een aannemer op de lijst na verificatie van de bewijsstukken en vaststelling dat aan alle onder 1° opgesomde voorwaarden voldaan is en verwijdert een aannemer van de lijst zodra zij kennis krijgt dat hij aan één of meer van de voorwaarden niet langer beantwoordt.
   Bij de uitoefening van haar in vorig lid opgedragen taak, kan de Algemene Directie een aannemer horen op het kantoor van haar buitendienst, bevoegd voor de hoofdzetel van de aannemer.
   De aannemer die van de lijst is verwijderd om reden van een onverenigbaarheid met één of meer van de onder 1° opgesomde voorwaarden, kan slechts opnieuw in de lijst opgenomen worden, na het indienen van een nieuwe aanvraag na afloop van de termijn vermeld in de voorwaarde die de reden vormde van de verwijdering.]


   Ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 65quinquies
   Op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waarvoor de medewerking van een architect wettelijk niet vereist is, waar geen werkzaamheden uitgevoerd worden opgesomd in artikel 26, § 1 en waarvan de omvang kleiner is dan de omvang gedefinieerd in artikel 26, § 2, wordt de functie van coördinator-ontwerp en van coördinator-verwezenlijking uitgeoefend door:
    1° hetzij een persoon bedoeld in artikel 65ter, § 1;
    2° hetzij een persoon bedoeld in artikel 65quater, § 2;
    3° hetzij de persoon die één van de betrokken bouwdirecties belast met de uitvoering leidt, op voorwaarde dat hij in staat is om een attest voor te leggen dat algemeen door de bouwsector aanvaard wordt als bewijs dat hij met gunstig gevolg een opleiding heeft beëindigd van ten minste 12 uur, de duur van het examen inbegrepen, betreffende de maatregelen, de technieken en de regelgeving inzake de veiligheid en de gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen.]



   Ingevoegd bij art. 37, 14° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



[Onderafdeling III. Voorwaarden geldend voor alle coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op tijdelijke of mobiel bouwplaatsen]

   Onderafdeling III (art. 65sexies tot 65septies) ingevoegd bij art. 37, 15° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



[Burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering]

   Ingevoegd bij art. 37, 15° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 65sexies
   De persoon die de functie van coördinator-ontwerp of coördinator- verwezenlijking als zelfstandige uitoefent, sluit in eigen naam een verzekering tegen burgerlijke aansprakelijkheid af, waarvan de dekking rekening houdt met de omvang en de risico's van de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar hij zijn functie uitoefent.
   Voor de persoon die de functie van coördinator-ontwerp of coördinator-verwezenlijking als werknemer uitoefent, sluit de werkgever een verzekering tegen burgerlijke aansprakelijkheid af, waarvan de dekking rekening houdt met de omvang en de risico's van de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar hij zijn functie uitoefent, tenzij deze burgelijke aansprakelijkheid door de Staat wordt gedekt.]


   Ingevoegd bij art. 37, 15° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



[Bijscholing]

   Ingevoegd bij art. 37, 15° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


[Art. 65septies
   Teneinde op de hoogte te blijven van de evolutie van de technieken en de regelgeving inzake de veiligheid en de gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen dragen de coördinatoren-ontwerp en de coördinatoren-verwezenlijking er zorg voor dat zij zich voortdurend bijscholen.
   Deze bijscholing gebeurt door het deelnemen aan kennisverrijkende initiatieven in de vorig lid bedoelde domeinen, ingericht op privé-initiatief dan wel op initiatief van de overheid, inzonderheid specifieke bijscholingscursussen of studiedagen.
   Voor de coördinatoren die gecertificeerd moeten zijn overeenkomstig de bepalingen van artikel 65, bedraagt het totaal aantal uren van de bijscholing ten minste 5 uur per jaar of 15 uur over een periode van drie jaar en vormt deze bijscholing een vereiste voor het verlengen van het certificaat.]


   Ingevoegd bij art. 37, 15° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).



Afdeling VIII. Slotbepalingen

Art. 66
   Worden opgeheven in het Algemeen Reglement voor de arbeidsbescherming:
    1° artikel 437bis, ingevoegd bij het koninklijk besluit van 29 november 1982;
    2° artikel 462tredecies, ingevoegd bij het koninklijk besluit van 30 december 1959.



Art. 67
[...]

Vorige versie(s)

   Opgeheven bij art. 3, 20° K.B. 28 augustus 2002 (B.S., 18 september 2002).


Art. 68
   De bepalingen van de artikelen 1 tot 67 van dit besluit en zijn bijlagen vormen titel III, hoofdstuk V, van de Codex over het welzijn op het werk, met de volgende opschriften:
    1° “Titel III: Arbeidsplaatsen.”
    2° “Hoofdstuk V: Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen.”



Art. 69
   [De in artikel 58 bedoelde stukken die op onregelmatige wijze zijn bekomen, zijn van nul en gener waarde.]

Vorige versie(s)

   Vervangen bij art. 38 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 70
   De bepalingen van hoofdstuk V “Bijzondere bepalingen betreffende tijdelijke of mobiele bouwplaatsen” van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk, hebben uitwerking met ingang van 1 augustus 1999.
   Het koninklijk besluit van 28 juni 1999 houdende vaststelling van de datum van inwerkingtreding van hoofdstuk V van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk wordt ingetrokken.


Art. 71
   [...]
   Dit besluit treedt in werking de eerste dag van de derde maand na die waarin het is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad.
   [...]
   § 1 ontnummerd bij art. 39, 2° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).
   §§ 2 en 3 opgeheven bij art. 39, 1° K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Art. 72
   Onze Minister van Werkgelegenheid is belast met de uitvoering van dit besluit.

Bijlage I

   Bijlage I opgeheven en vervangen bij artt. 1 en 40 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).


Deel A Inhoud van het veiligheids- en gezondheidsplan gedefinieerd in artikel 3, 6°


Afdeling I. Inhoud bedoeld in artikel 27, § 1
   Het veiligheids- en gezondheidsplan bevat ten minste de volgende elementen:
    1° de beschrijving van het te realiseren bouwwerk vanaf het ontwerp tot de volledige verwezenlijking ervan;
    2° de beschrijving van de resultaten van de risicoanalyses bedoeld in artikel 3, 6°;
    3° de beschrijving van de preventiemaatregelen bedoeld in artikel 3, 6°. Deze beschrijving omvat:
    a. het geheel van de preventieregels en -maatregelen, bedoeld in afdeling III van dit deel, die aangepast zijn aan de kenmerken van het bouwwerk en voortvloeien uit de toepassing van de algemene preventieprincipes;
    b. de specifieke maatregelen met betrekking tot de werkzaamheden bedoeld in artikel 26, § 1;
    c. de instructies voor de tussenkomende partijen;
    4° de raming van de duur van de verwezenlijking van de verschillende werken of werkfasen die tegelijkertijd of na elkaar plaatsvinden;
    5° de lijst met de namen en de adressen van alle opdrachtgevers, bouwdirecties en aannemers, vanaf het moment dat deze personen bij de bouwplaats betrokken worden;
    6° de naam en het adres van de coördinator-ontwerp;
    7° de naam en het adres van de coördinator-ver-wezenlijking vanaf het moment van zijn aanstelling.

   De inhoud van het veiligheids- en gezondheidsplan wordt aangepast in functie van de volgende elementen:
    1° in voorkomend geval, de wijzigingen in verband met de uitvoeringsmodaliteiten, overeengekomen tussen de tussenkomende partijen, waarvan de weerslag op het welzijn bij het werk dezelfde waarborgen biedt als de oorspronkelijk in het plan voorziene uitvoeringsmodaliteiten;
    2° in voorkomend geval, de opmerkingen van de tussenkomende partijen aan wie de elementen uit het veiligheids- en gezondheidsplan, die hen aanbelangen, zijn overgemaakt;
    3° de stand van de werken;
    4° het identificeren van onvoorziene risico's of onvoldoende onderkende gevaren;
    5° het optreden of het vertrek van tussenkomende partijen;
    6° de eventueel aan het ontwerp of de werken aangebrachte wijzigingen.


Afdeling II. Inhoud bedoeld in artikel 27, § 2, en artikel 28
   Het veiligheids- en gezondheidsplan bevat ten minste de volgende elementen:
    1° de inventarisatie van de risico's bedoeld in artikel 3, 6°;
    2° de vastgestelde preventiemaatregelen bedoeld in artikel 3, 6°;
    3° de lijst met de namen en de adressen van alle opdrachtgevers, bouwdirecties en aannemers, vanaf het moment dat deze personen bij de bouwplaats betrokken worden;
    4° de naam en het adres van de coördinator-ontwerp;
    5° de naam en het adres van de coördinator-verwezenlijking vanaf het moment van zijn aanstelling.

   De inhoud van het veiligheids- en gezondheidsplan wordt aangepast in functie van de volgende elementen:
    1° in voorkomend geval, de wijzigingen in verband met de uitvoeringsmodaliteiten, overeengekomen tussen de tussenkomende partijen, waarvan de weerslag op het welzijn bij het werk dezelfde waarborgen biedt als de oorspronkelijk in het plan voorziene uitvoeringsmodaliteiten;
    2° in voorkomend geval, de opmerkingen van de tussenkomende partijen aan wie de elementen uit het veiligheids- en gezondheidsplan, die hen aanbelangen, zijn overgemaakt;
    3° de stand van de werken;
    4° het identificeren van onvoorziene risico's of onvoldoende onderkende gevaren;
    5° het optreden of het vertrek van tussenkomende partijen;
    6° de eventueel aan het ontwerp of de werken aangebrachte wijzigingen.


Afdeling III. Niet limitatieve lijst van de preventieregels en -maatregelen bedoeld in afdeling I, eerste lid, 3°, a
  
    1° de algemene maatregelen betreffende de organisatie van de tijdelijke of mobiele bouwplaats die vastgesteld zijn door de opdrachtgever en de bouwdirecties in samenspraak met de coördinator-ontwerp en de coördinator-verwezenlijking;
    2° de algemene maatregelen die voortvloeien uit de verplichtingen die worden opgelegd door de opdrachtgever in wiens inrichting activiteiten betreffende een tijdelijke of mobiele bouwplaats worden verricht;
    3° de vereisten die voortvloeien uit de wederzijdse inwerking van de activiteiten inzake gebruik en exploitatie op het terrein zelf of in de nabijheid van het terrein waar de tijdelijke of mobiele bouwplaats is gevestigd;
    4° de coördinatiemaatregelen die inzonderheid betrekking hebben op:
    – de horizontale, verticale of andere verplaatsingsroutes of -zones of verkeersroutes of -zones;
    – het hanteren van materialen en materieel, in het bijzonder de problemen van de wederzijdse inwerking tussen hefwerktuigen op de bouwplaats of in de nabijheid ervan;
    – het beperken van het beroep doen op het manueel hanteren van lasten;
    – de afbakening en inrichting van opslagzones voor verschillende materialen, met name als het om gevaarlijke stoffen of producten gaat;
    – de voorwaarden voor het opslaan, verwijderen of afvoeren van aarde, afval, puin en gruis;
    – de voorwaarden voor de verwijdering van gevaarlijke materialen;
    – het installeren en gebruiken van collectieve beschermingsmiddelen en van tijdelijke toegangswegen;
    – het gebruik van de algemene elektrische installatie;
    – de wisselwerking met gebruiksactiviteiten op de site van de bouwplaats, inzonderheid het gebruik van gemeenschappelijke stellingen en toegangsmiddelen;
    – de wisselwerking met gebruiks- of exploitatieactiviteiten op de site van de bouwplaats of in de omgeving ervan;
    – het in goede orde houden van de bouwplaats;
    5° de algemene modaliteiten ter verzekering van het in goede orde en met voldoende bescherming van de gezondheid in stand houden van de bouwplaats, inzonderheid de vastgestelde voorschriften en maatregelen tot vastlegging van de voorwaarden opdat de lokalen, bestemd voor het personeel op de bouwplaats in overeenstemming zouden zijn met de erop toepasselijke voorschriften inzake veiligheid, gezondheid en arbeidsvoorwaarden;
    6° de praktische inlichtingen die specifiek zijn voor de bouwplaats wat betreft de hulpverlening, evacuatie van personen, evenals de gemeenschappelijke organisatorische maatregelen die terzake zijn getroffen;
    7° de algemene modaliteiten (tijdstippen, plaatsen, frequentie) voor overleg en samenwerking op de bouwplaats tussen de verschillende tussenkomende partijen en desgevallend de exploitanten of beheerders die een activiteit uitoefenen op de bouwplaats zelf of in de nabijheid ervan; evenals de algemene regels betreffende het verspreiden van informatie, instructies en bevelen aan deze personen en de algemene regels inzake het toezicht op de tenuitvoerlegging ervan;
    8° de algemene regels (tijdstippen, plaatsen, frequentie) voor samenwerking en overleg op de bouwplaats tussen de werkgevers en werknemers evenals deze betreffende de informatie van de werknemers en het verspreiden van de instructies die voor hen bestemd zijn.


Deel B Inhoud van het coördinatiedagboek gedefinieerd in artikel 3, 7°

   Het coördinatiedagboek vermeldt de volgende elementen:
    1° de namen en adressen van de tussenkomende partijen, het ogenblik van hun tussenkomst op de bouwplaats en voor ieder van hen, het voorziene aantal op de bouwplaats tewerk te stellen werknemers evenals de voorziene duur van de werken;
    2° de beslissingen, vaststellingen en gebeurtenissen die voor het ontwerp of de verwezenlijking van het bouwwerk van belang zijn;
    3° de opmerkingen gemaakt aan de tussenkomende partijen, inzonderheid deze betreffende hun eventuele gedragingen, handelingen, keuzen of nalatigheden die in strijd zijn met de algemene preventieprincipes, en de gevolgen die ze eraan gegeven hebben;
    4° de opmerkingen van de aannemers, aangevuld met het visum van de betrokken partijen;
    5° de gevolgen gegeven aan de opmerkingen van de tussenkomende partijen en van de werknemersvertegenwoordigers die van belang zijn voor het ontwerp van het project of de verwezenlijking van het bouwwerk;
    6° de tekortkomingen van de tussenkomende partijen ten opzichte van de algemene preventiebeginselen, de toepasselijke regels en de concrete maatregelen aangepast aan de specifieke kenmerken van de tijdelijke of mobiele bouwplaats, of ten opzichte van het veiligheids- en gezondheidsplan;
    7° de verslagen van de vergaderingen van de coördinatiestructuur bedoeld in artikel 3, 9°;
    8° de ongevallen.


Deel C Inhoud van het postinterventiedossier gedefinieerd in artikel 3, 8°

Afdeling I. Inhoud bedoeld in artikel 35

   Het postinterventiedossier bevat ten minste de volgende elementen:
    1° de informatie betreffende de structurele en essentiële elementen van het bouwwerk;
    2° de informatie betreffende de aard en de plaats van aantoonbare of verborgen gevaren, inzonderheid ingewerkte nutsleidingen;
    3° de plannen die werkelijk met de uitvoering en de afwerking overeenstemmen;
    4° de architecturale, technische en organisatorische elementen in verband met de verwezenlijking, de instandhouding en het onderhoud van het bouwwerk;
    5° de informatie voor de uitvoerders van te voorziene latere werkzaamheden, inzonderheid de herstelling, vervanging of ontmanteling van installaties of constructie-elementen;
    6° de relevante verantwoording van de keuzen in verband met onder andere de toegepaste uitvoeringsmethoden, technieken, materialen of architecturale elementen;
    7° de identificatie van de gebruikte materialen.


Afdeling II. Inhoud bedoeld in artikel 36

   Het postinterventiedossier bevat ten minste de volgende elementen:
    1° de informatie betreffende de structurele en essentiële elementen van het bouwwerk;
    2° de informatie betreffende de aard en de plaats van aantoonbare of verborgen gevaren, inzonderheid ingewerkte nutsleidingen;
    3° de plannen die werkelijk met de uitvoering en de afwerking overeenstemmen;
    4° de identificatie van de gebruikte materialen.


Deel D Samenstelling van de coördinatiestructuur gedefinieerd in artikel 3, 9°

   De coördinatiestructuur is samengesteld uit:
    1° de opdrachtgever of zijn vertegenwoordiger;
    2° de coördinator-verwezenlijking;
    3° de aanwezige aannemers of hun vertegenwoordigers;
    4° de bouwdirectie belast met de uitvoering;
    5° de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering;
    6° een vertegenwoordiger van elk comité voor preventie en bescherming op het werk, of bij ontstentenis, van elke syndicale afvaardiging van de op de bouwplaats aanwezige aannemers;
    7° indien nodig, de preventieadviseurs van de opdrachtgever en van de op de bouwplaats aanwezige aannemers;
    8° twee vertegenwoordigers van het comité voor Preventie en Bescherming op het werk van de onderneming van de opdrachtgever, wanneer de tijdelijke of mobiele bouwplaats gelegen is in een instelling of een site waar de opdrachtgever personeel tewerkstelt en waarvoor hij zulk comité heeft opgericht;
    9° iedere andere persoon die door de opdrachtgever wordt uitgenodigd.]

   Opgeheven en vervangen bij artt. 1 en 40 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).

Bijlage II Voorafgaande kennisgeving bedoeld in artikel 45


1.
   Datum van de mededeling:...
2.
   Volledig adres van de bouwplaats:...
3.
   Opdrachtgever(s) [naam/namen, adres(sen) en telefoon- en faxnummer(s)]:...
4.
   Aard van het bouwwerk:...
5.
   Bouwdirectie(s) [naam/namen, adres(sen) en telefoon- en faxnummer(s)]:...
6.
   Coördinator(en) inzake veiligheid en gezondheid tijdens de uitwerkingsfase van het ontwerp van het bouwwerk [naam/namen, adres(sen) en telefoon- en faxnummer(s)]:...
7.
   Coördinator(en) inzake veiligheid en gezondheid tijdens de verwezenlijkingsfase van het bouwwerk [naam/namen, adres(sen) en telefoon- en faxnummer(s)]:...
8.
   Vermoedelijke datum van aanvang der werkzaamheden op de bouwplaats:...
9.
   Vermoedelijke duur van de werkzaamheden op de bouwplaats:...
10.
   Vermoedelijk maximumaantal werknemers op de bouwplaats:...
11.
   Gepland aantal ondernemingen en zelfstandingen op de bouwplaats:...
12.
   Identificatie van de reeds geselecteerde ondernemingen:...

Bijlage III Minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid van toepassing op bouwplaatsen, zoals bedoeld in artikel 50

Deel A. Algemene minimumvoorschriften voor de arbeidsplaatsen op bouwplaatsen

1 Stabiliteit en stevigheid

1.a.
   De materialen, de outillage en algemeen gesproken elk element dat bij welke verplaatsing dan ook de veiligheid en gezondheid van de werknemers in gevaar kan brengen, moeten op passende veilige wijze worden gestabiliseerd.
1.b.
   De toegang tot elke oppervlakte bestaande uit materialen die onvoldoende weerstand bieden, is slechts toegestaan indien de benodigde uitrusting of passende middelen worden geleverd om de werkzaamheden op een veilige manier te verwezenlijken.


2 Installaties voor energiedistributie


2.a.
   Deze installaties dienen zodanig te zijn ontworpen en uitgevoerd en te worden gebruikt dat zij geen brand- of ontploffingsgevaar opleveren en dat personen op afdoende wijze worden beschermd tegen het gevaar van elektrocutie door directe of indirecte aanraking.
2.b.
   Bij het ontwerp, de uitvoering en de keuze van het materiaal en de beschermingsvoorzieningen dient rekening te worden gehouden met de aard en het vermogen van de verdeelde energie, externe invloeden en de deskundigheid van de personen die tot delen van de installatie toegang hebben.


3 Vluchtroutes en nooduitgangen


3.a.
   Vluchtroutes en nooduitgangen dienen vrij te zijn van obstakels en via de kortste weg naar een veiligheidszone te voeren.
3.b.
   Bij gevaar moeten alle werkplekken snel en onder maximale veiligheidsomstandigheden kunnen worden geëvacueerd.
3.c.
   Het aantal, de verdeling en de afmetingen van de vluchtroutes en uitgangen zijn afhankelijk van de bestemming, de outillage en de afmetingen van de bouwplaats en de ruimten alsmede van het maximale aantal personen dat zich aldaar kan ophouden.
3.d.
   De specifieke vluchtroutes en nooduitgangen dienen gemarkeerd te zijn in overeenstemming met de bepalingen betreffende de veiligheids- of gezondheidssignalering op het werk.
   Deze markering dient duurzaam te zijn en op daarvoor in aanmerking komende plaatsen te worden aangebracht.
3.e.
   De vluchtroutes en nooduitgangen alsmede de verkeersroutes en de deuren die daarop uitkomen dienen vrij te zijn van obstakels zodat ze te allen tijde zonder belemmeringen kunnen worden gebruikt.
3.f.
   Vluchtroutes en nooduitgangen waar verlichting noodzakelijk is, dienen te worden voorzien van een veiligheidsverlichting die bij het uitvallen van de elektrische stroom voldoende lichtsterkte bezit.


4 Brandmelding en -bestrijding


4.a.
   Afhankelijk van de kenmerken van de bouwplaats en de afmetingen en het gebruik van de ruimten, de aanwezige uitrusting, de fysische en chemische eigenschappen van de aanwezige stoffen of materialen alsmede het maximale aantal personen dat aanwezig kan zijn, dient er een voldoende aantal passende brandbestrijdingsmiddelen en voor zover nodig brandmelders en alarmsystemen te worden geplaatst.
4.b.
   Deze brandbestrijdingsmiddelen, brandmelders en alarmsystemen dienen regelmatig te worden gecontroleerd en onderhouden.
   Op gezette tijden moeten testen en relevante oefeningen plaatsvinden.
4.c.
   De niet-automatische brandbestrijdingsmiddelen dienen gemakkelijk bereikbaar en te gebruiken te zijn.
   Zij dienen te worden voorzien van een markering in overeenstemming met de bepalingen betreffende de veiligheids- of gezondheidssignalering op het werk.
   Deze markering dient duurzaam te zijn en op de daarvoor in aanmerking komende plaatsen te worden aangebracht.


5 Ventilatie


   De werknemers dienen met inachtneming van de werkmethoden en de fysieke belemmeringen waaraan zij zijn onderworpen, over voldoende verse lucht te beschikken.
   Bij gebruik van een ventilatie-inrichting dient deze in gebruiksklare toestand te worden gehouden en de werknemers niet bloot te stellen aan luchtstromingen die de gezondheid schaden.
   Een controlesysteem dient storingen te melden wanneer dat voor de gezondheid van de werknemers nodig is.


6 Blootstelling aan bijzondere risico's


6.a.
   De werknemers mogen niet worden blootgesteld aan een schadelijk geluidsniveau noch aan schadelijke invloeden van buitenaf (bijvoorbeeld gassen, dampen of stof).
6.b.
   Indien werknemers een zone moeten betreden waar de atmosfeer mogelijk een giftige of schadelijke stof of onvoldoende zuurstof bevat, of ontvlambaar kan zijn, dient de atmosfeer in deze zone te worden gecontroleerd en moeten passende maatregelen worden genomen om elk gevaar te voorkomen.
6.c.
   Een werknemer mag in geen enkel geval worden blootgesteld aan een atmosfeer met verhoogd risico.
   Hij moet in ieder geval permanent van buitenaf worden geobserveerd en alle passende voorzorgsmaatregelen moeten worden getroffen opdat hem onmiddellijk op doeltreffende wijze hulp kan worden geboden.


7 Temperatuur


   De temperatuur dient, rekening houdende met de toegepaste werkmethoden en de van de werknemers verlangde lichaamsinspanningen, tijdens het werken te zijn afgestemd op het menselijk organisme.


8 Natuurlijke en kunstverlichting van werkplekken, ruimten en verkeersroutes op de bouwplaats


8.a.
   Werkplekken, ruimten en verkeersroutes dienen zoveel mogelijk en voldoende natuurlijk te worden verlicht en 's nachts en overdag wanneer het daglicht niet volstaat op passende en voldoende wijze met kunstlicht te worden verlicht. Eventueel dienen verplaatsbare, schokbestendige lichtbronnen te worden gebruikt.
   De voor de kunstverlichting gebruikte kleur mag de waarneming van de markeringstekens of -borden niet wijzigen of beïnvloeden.
8.b.
   De installaties voor de verlichting van ruimten, werkplekken en verkeersroutes dienen zodanig te zijn geplaatst dat het type verlichting voor de werknemers geen ongevallenrisico meebrengt.
8.c.
   Ruimten, werkplekken en verkeersroutes waar het uitvallen van de kunstverlichting grote risico's voor de werknemers kan opleveren dienen met een toereikende noodverlichting te zijn uitgerust.


9 Deuren en poorten


9.a.
   Schuifdeuren moeten voorzien zijn van een veiligheidssysteem waardoor verhinderd wordt dat zij uit de rails lopen en omvallen.
9.b.
   Deuren en poorten die naar boven toe opengaan dienen te zijn voorzien van een veiligheidssysteem waardoor zij niet kunnen terugvallen.
9.c.
   Deuren en poorten in het tracé van vluchtroutes dienen op passende wijze te zijn gemarkeerd.
9.d.
   In de onmiddellijke omgeving van poorten die hoofdzakelijk voor het verkeer van voertuigen zijn bestemd, dienen zich, althans wanneer de doorgang voor voetgangers niet veilig is, deuren voor voetgangers te bevinden die duidelijk zichtbaar als zodanig dienen te zijn gemarkeerd en te allen tijde toegankelijk dienen te zijn.
9.e.
   Automatische deuren en poorten dienen zodanig te functioneren dat zij geen gevaar voor de werknemers opleveren.
   Zij dienen te zijn voorzien van gemakkelijk herkenbare en bereikbare noodstopvoorzieningen en dienen, behalve wanneer zij bij stroomonderbreking automatisch opengaan, met de hand te kunnen worden geopend.


10 Verkeersroutes – gevarenzones


10.a.
   Verkeersroutes, met inbegrip van trappen, vaste ladders en laadplatforms en -hellingen, moeten zodanig worden berekend, gesitueerd, ingericht en gereedgemaakt dat zij gemakkelijk, volledig veilig en overeenkomstig hun bestemming kunnen worden gebruikt en dat de werknemers die zich in de buurt van deze verkeersroutes bevinden geen enkel risico lopen.
10.b.
   De afmetingen van voor het verkeer van personen en/of goederen bestemde verkeersroutes, inclusief die waar wordt gelost of geladen, dienen te worden afgestemd op het mogelijke aantal gebruikers en de aard van het werk.
   Wanneer op deze verkeersroutes vervoermiddelen worden gebruikt, dient voor de andere op de bouwplaats aanwezige personen een voldoende veiligheidsafstand in acht te worden genomen of dienen passende beschermende maatregelen te worden getroffen.
   De routes dienen duidelijk te worden gemarkeerd, regelmatig gecontroleerd en onderhouden.
10.c.
   De voor voertuigen bestemde verkeersroutes dienen op voldoende afstand te zijn gelegen van deuren, poorten, doorgangen voor voetgangers, gangen en trappen.
10.d.
   Indien de bouwplaats zones bevat waarvoor een beperkte toegang geldt, dienen deze zones te worden uitgerust met voorzieningen die verhinderen dat onbevoegde werknemers deze zones betreden.
   Er dienen de nodige maatregelen te worden getroffen om werknemers die gevarenzones mogen betreden te beschermen.
   Gevarenzones dienen zeer duidelijk gemarkeerd te worden.


11 Laadplatforms en -hellingen


11.a.
   Laadplatforms en -hellingen dienen aangepast te zijn aan de omvang van de te vervoeren lasten.
11.b.
   Laadplatforms dienen over ten minste één uitgang te beschikken.
11.c.
   Laadhellingen dienen zo veilig te zijn dat werknemers er niet ten val kunnen komen.


12 Bewegingsruimte op de werkplek


   Het oppervlak van de werkplek moet zodanig zijn ingedeeld dat de werknemers rekening houdend met de aanwezige noodzakelijke uitrusting of materialen, voldoende bewegingsvrijheid voor hun werkzaamheden hebben.


13 Eerste hulp


13.a.
   De werkgever dient ervoor te zorgen dat er op eIk moment gekwalificeerd personeel aanwezig is om eerste hulp te verlenen.
   Er dienen maatregelen te worden getroffen om werknemers die betrokken zijn bij een ongeval of die plotseling onwel worden, te kunnen vervoeren voor medische verzorging.
13.b.
   Wanneer de omvang van de bouwplaats of de aard van de werkzaamheden dat noodzakelijk maakt, dienen een of meer ruimten beschikbaar te zijn voor het verlenen van eerste hulp.
13.c.
   De voor het verlenen van eerste hulp bestemde ruimten dienen te worden voorzien van de uitrusting en de materialen die voor deze hulp absoluut noodzakelijk zijn en dienen gemakkelijk met brancards toegankelijk te zijn.
   Zij moeten worden gemarkeerd overeenkomstig de bepalingen betreffende de veiligheids- en gezondheidssignalering op het werk.
13.d.
   Ook op alle plaatsen waar de arbeidsomstandigheden dat vereisen dient materiaal voor eerste hulp aanwezig te zijn.
   Dit materiaal dient te zijn voorzien van een passende markering en dient gemakkelijk bereikbaar te zijn.
   Het adres en het telefoonnummer van de plaatselijke eerste hulppost moeten duidelijk zichtbaar zijn aangegeven.


14 Sanitaire voorzieningen


14.a.
   Kleedkamers en garderobekasten
    14.a.1°. Indien de werknemers speciale werkkleding moeten dragen en hun uit gezondheids- of betamelijkheidsoverwegingen niet kan worden verzocht zich in een andere ruimte om te kleden, dienen er voor hen geschikte kleedruimten beschikbaar gesteld te worden. De kleedruimten dienen gemakkelijk toegankelijk, ruim genoeg en van zitplaatsen voorzien te zijn.
    14.a.2°. De kleedruimten dienen groot genoeg te zijn en zodanig te zijn uitgerust dat de werknemers eventueel hun werkkleding alsmede hun eigen kleding en persoonlijke eigendommen kunnen laten drogen en deze achter slot en grendel kunnen opbergen. Indien de omstandigheden zulks vereisen (gevaarlijke stoffen, vocht en vuil) dienen werkkleding en eigen kleding en persoonlijke eigendommen afzonderlijk te kunnen worden bewaard.
    14.a.3°. Er dienen aparte kleedruimten voor mannen en vrouwen te worden ingericht of die ruimten dienen gescheiden te worden gebruikt.
    14.a.4°. Wanneer er geen kleedkamers in de zin van punt 14.a. 1°, eerste alinea, nodig zijn, dient elke werknemer te kunnen beschikken over een ruimte waar hij zijn eigen kleding en persoonlijke eigendommen achter slot en grendel kan bewaren.

14.b.
   Douches en wastafels
    14.b.1°. Wanneer de aard van het werk of de zorg voor de gezondheid dat noodzakelijk maakt, dienen er voldoende geschikte douches ter beschikking van de werknemers te worden gesteld. Voor mannen en vrouwen dienen aparte doucheruimten te worden ingericht of de doucheruimten dienen gescheiden te worden gebruikt.
    14.b.2°. De doucheruimten dienen groot genoeg te zijn om elke werknemer in staat te stellen zonder belemmeringen en onder passende hygiënische omstandigheden toilet te maken. De douchecellen dienen van warm en koud stromend water te zijn voorzien.
    14.b.3°. Wanneer er geen douches in de zin van punt 14.b. 1°, eerste alinea, noodzakelijk zijn, dienen in de nabijheid van de werkplekken en de kleedruimten voldoende geschikte wastafels met stromend (zo nodig warm) water te worden geplaatst. Voor mannen en vrouwen dienen er aparte wastafels te worden geplaatst of de wastafels dienen gescheiden te worden gebruikt, wanneer de betamelijkheid zulks vereist.
    14.b.4°. Indien de douche- of wasruimten en de kleedruimten van elkaar gescheiden zijn, dienen deze ruimten onderling met elkaar in verbinding te staan.

14.c.
   Toiletten en wasgelegenheid
   De werknemers dienen in de nabijheid van hun werkplek te kunnen beschikken over verpozingsruimten, kleedkamers en douche- of wasruimten en speciale ruimten voorzien van voldoende toiletten en wastafels.
   Voor mannen en vrouwen dienen aparte toiletten te worden ingericht of de toiletten dienen gescheiden te worden gebruikt.


15 Verpozingsruimten en onderkomens


15.a.
   Wanneer de veiligheid of de gezondheid van de werknemers zulks met name vanwege de aard van het werk of het aantal werknemers of vanwege de afgelegenheid van de bouwplaats noodzakelijk maakt, dienen de werknemers de beschikking te hebben over gemakkelijk bereikbare verpozingsruimten en/of onderkomens.
15.b.
   De verpozingsruimten en/of onderkomens dienen voldoende ruim bemeten te zijn en uitgerust met een gezien het aantal werknemers voldoende aantal tafels en stoelen met rugleuning.
15.c.
   Bij ontbreken van dergelijke ruimten dienen de werknemers de beschikking te hebben over andere faciliteiten waar zij zich tijdens werkpauzes kunnen ophouden.
15.d.
   Vaste onderkomens moeten voldoende sanitaire voorzieningen, een eetruimte en een ontspanningsruimte omvatten, behalve indien zij slechts bij uitzondering worden gebruikt.
   Zij moeten uitgerust zijn met bedden, kasten, tafels en stoelen met rugleuning met inachtneming van het aantal werknemers, en bij de verdeling moet rekening worden gehouden met de eventuele aanwezigheid van werknemers van beide seksen.
15.e.
   In de verpozingsruimten en onderkomens dienen de nodige maatregelen te worden getroffen om niet-rokers te beschermen tegen de door tabaksrook veroorzaakte overlast.


16 Zwangere vrouwen en zogende moeders


   Zwangere vrouwen en zogende moeders moeten de gelegenheid hebben om onder passende omstandigheden te gaan liggen om uit te rusten.


17 Gehandicapte werknemers


   Bij de inrichting van werkplaatsen dient, in voorkomend geval, rekening te worden gehouden met gehandicapte werknemers.
   Dit geldt met name voor deuren, verkeersroutes, trappen, douches, wastafels, toiletten en werkplekken die door gehandicapte werknemers worden gebruikt en werkplekken waar zij rechtstreeks werkzaam zijn.


18 Voorschriften van uiteenlopende aard


18.a.
   De omgeving en de omtrek van de bouwplaats dienen te worden gemarkeerd en te zijn omgeven door afzettingen, zodat zij duidelijk zichtbaar en als zodanig herkenbaar zijn.
18.b.
   De werknemers dienen zowel op de bouwplaats, als in de verschillende ruimten en in de nabijheid van de werkplek, over voldoende drinkwater en eventueel over een andere geschikte, alcoholvrije drank te kunnen beschikken.
18.c.
   De werknemers dienen:
    – over faciliteiten te beschikken om hun maaltijden onder bevredigende omstandigheden te kunnen nuttigen;
    – zo nodig over faciliteiten te beschikken om hun maaltijden onder bevredigende omstandigheden te kunnen bereiden.

Deel B. Specifieke minimumvoorschriften voor de werkplekken op bouwplaatsen


Inleidende opmerking

Indien specifieke omstandigheden zulks vereisen, moet de indeling van de minimumvoorschriften in twee afdelingen, zoals hierna is gedaan, niet bindend worden geacht.

Afdeling I. Werkplekken in ruimten op de bouwplaatsen

1 Stabiliteit en stevigheid

   De ruimten moeten een constructie en een stabiliteit bezitten die aangepast zijn aan de aard van het gebruik dat ervan wordt gemaakt.


2 Deuren van nooduitgangen


   De deuren van nooduitgangen dienen naar buiten open te gaan.
   Deze deuren moeten op zodanige wijze zijn gesloten dat ze gemakkelijk en onmiddellijk kunnen worden geopend door iedereen die ze in geval van nood moet gebruiken.
   Schuif- en draaideuren mogen niet als nooduitgang worden gebruikt.


3 Ventilatie


   Indien klimaatregelings- of mechanische ventilatie-inrichtingen worden gebruikt moeten deze zodanig functioneren dat de werknemers niet aan hinderlijke luchtstromen worden blootgesteld.
   Stortplaatsen van vuil en verontreinigingen die als gevolg van de vervuiling van de in te ademen lucht een direct gevaar voor de gezondheid van de werknemers kunnen opleveren, dienen snel te worden verwijderd.


4 Temperatuur


4.a.
   De temperatuur van verpozingsruimten, ruimten voor personeelsleden die avond- of nachtdienst hehben, sanitaire ruimten, kantines en ruimten voor eerste hulp dient op de specifieke bestemming van deze ruimten te worden afgestemd.
4.b.
   Ramen, bovenlichten en glazen wanden dienen zodanig te worden geconstrueerd dat, rekening houdende met de aard van het werk en het gebruik van de ruimte, een te grote zonsinstraling kan worden voorkomen.


5 Natuurlijke en kunstverlichting


   De werkplaatsen dienen zoveel mogelijk met voldoende natuurlijk licht te worden verlicht en uitgerust te zijn met voorzieningen voor kunstverlichting die geschikt zijn om de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te beschermen.


6 Vloeren, muren en plafonds van de ruimten


6.a.
   De vloeren van de ruimten mogen geen oneffenheden, gaten of gevaarlijke hellingen vertonen; zij moeten vast, stabiel en niet glad zijn.
6.b.
   De oppervlakken van vloeren, muren en plafonds in de ruimten moeten gereinigd en afgekrabd kunnen worden om de juist hygiënische omstandigheden te bereiken.
6.c.
   Transparante of lichtdoorlatende wanden en met name volledig glazen wanden in de ruimten of in de onmiddellijke omgeving van werkplekken en verkeersroutes, dienen duidelijk te worden gemarkeerd en van veiligheidsmateriaal vervaardigd te zijn of goed gescheiden te zijn van deze werkplekken en verkeersroutes en wel zodanig dat de werknemers niet met deze wanden in aanraking kunnen komen en niet gewond kunnen raken bij verbrijzeling ervan.


7 Ramen en bovenlichten van de ruimten


7.a.
   Ramen, bovenlichten en ventilatie-inrichtingen dienen door de werknemers zonder risico te kunnen worden geopend, gesloten, geregeld en vastgezet.
   In geopende stand mogen zij geen gevaar voor de werknemers opleveren.
7.b.
   Ramen en bovenlichten dienen zodanig te zijn ontworpen en uitgerust dat zij kunnen worden schoongemaakt zonder gevaar voor de werknemers die dit schoonmaakwerk verrichten of voor de aanwezige werknemers.


8 Deuren en poorten


8.a.
   De lokatie, het aantal, de gebruikte materialen en de afmetingen van deuren en poorten zijn afhankelijk van de aard en de bestemming van de ruimten.
8.b.
   Op doorzichtige deuren dient op ooghoogte een markering te worden aangebracht.
8.c.
   Klapdeuren en poorten moeten transparant zijn of van transparante kijkvensters zijn voorzien.
8.d.
   Wanneer de transparante of lichtdoorlatende oppervlakten van deuren en poorten niet van veiligheidsmateriaal zijn vervaardigd en de vrees bestaat dat werknemers bij het verbrijzelen van een van deze oppervlakten gewond kunnen raken, dienen deze oppervlakten tegen indrukken of induwen te zijn beschermd.


9 Verkeersroutes

   Voor zover gebruik en uitrusting van de ruimten dat noodzakelijk maken om de veiligheid van de werknemers te garanderen, dienen de verkeersroutes duidelijk te worden afgebakend.


10 Specifieke maatregelen voor roltrappen en -paden

   Roltrappen en -paden moeten veilig functioneren.
   Zij dienen van de nodige veiligheidsinrichtingen te zijn voorzien.
   Zij dienen met gemakkelijk herkenbare en toegankelijke noodstopvoorzieningen te zijn uitgerust.


11 Afmetingen en luchtvolume van de ruimten

   Arbeidsruimten dienen een zodanige oppervlakte en hoogte te bezitten dat de werknemers zonder gevaar voor hun veiligheid, gezondheid of welzijn hun werk kunnen doen.

Afdeling II. Werkplekken in de open lucht op bouwplaatsen

1 Stabiliteit en stevigheid

1.a.  Hoger of lager gesitueerde mobiele of vaste werkplekken moeten stevig en stabiel zijn, waarbij rekening wordt gehouden met:
    – het aantal werknemers dat zich op een plek bevindt,
    – de maximale belasting en de verdeling daarvan,
    – eventuele externe invloeden.

   Indien de ondersteunende en de andere samenstellende delen van deze werkplekken zelf niet stabiel zijn, moet men voor stabiliteit zorgen door middel van geschikte, veilige bevestigingsmiddelen ten einde een toevallige of ongewilde verplaatsing van de gehele werkplek of delen ervan te voorkomen.
1.b. Controle
   De stabiliteit en de stevigheid moeten adequaat en vooral na een eventuele wijziging van de hoogte of van de diepte van de werkplek worden gecontroleerd.


2 Installaties voor energiedistributie


2.a.
   Op de bouwplaats aanwezige installaties voor energiedistributie, met name die welke aan externe invloeden blootstaan, dienen regelmatig te worden gecontroleerd en onderhouden.
2.b.
   Installaties die al voor het begin van de werkzaamheden op de bouwplaats aanwezig waren dienen te worden geïdentificeerd, gecontroleerd en duidelijk gekenmerkt.
2.c.
   Wanneer er bovengrondse elektriciteitsleidingen zijn, dienen deze zoveel mogelijk hetzij buiten de bouwplaats om te worden geleid, hetzij spanningloos te worden gemaakt.
   Indien dit niet mogelijk is, moeten er hekken of waarschuwingen worden geplaatst om voertuigen en installaties op een afstand te houden.
   Wanneer voertuigen op de bouwplaats onder elektriciteitsleidingen door moeten rijden, dienen passende waarschuwingen en een bescherming onder deze draden te zijn aangebracht.


3 Ongunstige weeromstandigheden


   De werknemers moeten worden beschermd tegen ongunstige weersomstandigheden die hun veiligheid en gezondheid in gevaar kunnen brengen.


4 Vallende voorwerpen


   De werknemers moeten, wanneer dat technisch mogelijk is, als groep met algemene middelen tegen vallende voorwerpen worden beschermd.
   Materialen en uitrusting moeten zodanig worden geplaatst of gestapeld dat zij niet kunnen instorten, verschuiven, omvallen of kantelen.
   Zo nodig moet er op de bouwplaats in overdekte doorgangen worden voorzien of moet de toegang tot gevaarlijke zones onmogelijk worden gemaakt.


5 Naar beneden vallen van een hoogte


5.a.
   Het vallen van een hoogte moet materieel worden voorkomen door met name stevige leuningen die hoog genoeg zijn en ten minste een kantplank, een handleuning en een tussenregel of een andere gelijkwaardige voorziening hebben.
5.b.
   Werkzaamheden op een hoogte mogen in beginsel alleen worden uitgevoerd met behulp van adequate uitrustingen en algemene beschermingsmiddelen zoals leuningen, platforms en vangnetten.
   Indien het gebruik van dergelijke uitrustingen is uitgesloten op grond van de aard van de werkzaamheden, dient te worden voorzien in passende toegangsmiddelen en gebruik te worden gemaakt van een hangtuig of andere veiligheidsvoorzieningen met verankering.


6 Bouwsteigers en ladders


6.a.
   Iedere steiger moet naar behoren zijn ontworpen, geconstrueerd en onderhouden, zodat hij niet kan instorten of bij toeval gaan schuiven.
6.b.
   De platforms, doorgangen en ladders van de bouwsteiger moeten dusdanig worden geconstrueerd, gedimensioneerd, beschermd en gebruikt dat niemand kan vallen of door vallende voorwerpen kan worden getroffen.
6.c.
   De steigers moeten door een bevoegd persoon worden geïnspecteerd:
    1° voor hun ingebruikname;
    2° daarna, op gezette tijden;
    3° na iedere wijziging, periode van niet-gebruiken, blootstelling aan weer en wind of aardschokken, of andere omstandigheden waardoor de stevigheid of stabiliteit ervan mogelijk is aangetast.

6.d.
   De ladders moeten stevig genoeg zijn en op de juiste wijze worden onderhouden.
   Zij moeten op de juiste wijze worden gebruikt op de plaatsen waarvoor zij bestemd zijn.
6.e.
   De verrijdbare steigers moeten worden beveiligd tegen ongewilde verplaatsingen.


7 Hefwerktuigen


7.a.
   Ieder hefwerktuig en elk hulpstuk, met inbegrip van de bestanddelen, bevestigingspunten, verankeringen en steunen moeten:
    1° goed zijn ontworpen en geconstrueerd en stevig genoeg zijn voor het gebruik dat ervan wordt gemaakt;
    2° op de juiste wijze worden geïnstalleerd en gebruikt;
    3° in een goede staat van onderhoud zijn;
    4° overeenkomstig de vigerende wetsvoorschriften regelmatig worden nagekeken en aan tests en controles worden onderworpen;
    5° worden bediend door gekwalificeerde werknemers die hiervoor speciaal zijn opgeleid.

7.b.
   Op elk hefwerktuig en elk hulpstuk moet het maximumlaadvermogen duidelijk zichtbaar zijn aangegeven.
7.c.
   De hefwerktuigen en de hulpstukken mogen niet voor andere doeleinden worden gebruikt dan die waarvoor zij bestemd zijn.


8 Voertuigen en grondverzet- en materiaalverladingsmachines


8.a.
   Alle voertuigen en grondverzet- en materiaalverladingsmachines moeten:
    1° vakkundig zijn ontworpen en geconstrueerd, waarbij zoveel mogelijk rekening is gehouden met de beginselen van de ergonomie;
    2° in een goede staat van onderhoud zijn;
    3° op de juiste wijze worden gebruikt.

8.b.
   De bestuurders en bedieners van voertuigen en machines voor grondverzetwerkzaamheden en materiaalverlading moeten hiervoor speciaal zijn opgeleid.
8.c.
   Er moeten voorzorgsmaatregelen worden getroffen om te voorkomen dat voertuigen of machines voor grondverzetwerkzaamheden en materiaalverlading in uitgravingen of in het water terechtkomen.
8.d.
   Evenwel moeten grondverzet- en materiaalverladingsmachines voorzien zijn van een constructie die moet voorkomen dat de bestuurder, ingeval de machine omslaat, wordt verpletterd en die bescherming biedt tegen vallende voorwerpen.


9 Installaties, machines en uitrustingen


9.a.
   Installaties, machines en uitrustingen, met inbegrip van al dan niet gemotoriseerde handwerktuigen, moeten:
    1° vakkundig zijn ontworpen en geconstrueerd, waarbij zoveel mogelijk rekening is gehouden met de beginselen van de ergonomie;
    2° in een goede staat van onderhoud zijn;
    3° uitsluitend worden gebruikt voor werkzaamheden waarvoor zij zijn ontworpen;
    4° worden bediend door werknemers die hiervoor speciaal zijn opgeleid.

9.b.
   Installaties en toestellen onder druk moeten, overeenkomstig de vigerende wetsvoorschriften, regelmatig worden nagekeken en aan tests en controles worden onderworpen.


10 Uitgravingen, bouwputten, ondergrondse werkzaamheden, tunnels, grondverzetwerkzaamheden


10.a.
   Bij een uitgraving, bouwput, ondergronds werk of tunnel moeten passende voorzorgsmaatregelen worden genomen:
    1° door middel van passende stut- of taludwerkzaamheden;
    2° om gevaren in verband met het vallen van personen, materiaal of voorwerpen dan wel overstromingsgevaar te voorkomen;
    3° om te zorgen voor voldoende ventilatie op alle werkplekken zodat er een gezonde werkomgeving ontstaat die niet gevaarlijk of schadelijk is voor de luchtwegen;
    4° om de werknemers de gelegenheid te bieden om zich in geval van brand, overstroming of instorting in veiligheid te brengen.

10.b.
   Vóór het begin van de grondverzetwerkzaamheden moeten maatregelen worden getroffen om gevaren in verband met ondergrondse kabels en andere distributiesystemen op te sporen en tot een minimum te beperken.
10.c.
   Er moeten veilige wegen naar en vanuit de uitgraving worden aangelegd.
10.d.
   De uitgegraven aarde, het materiaal en de voertuigen die in gebruik zijn moeten op veilige afstand van de uitgravingen worden gehouden; in voorkomend geval moet passend hekwerk worden geplaatst.


11 Sloopwerkzaamheden


   Indien de sloop van een gebouw of een werk gevaar kan opleveren:
    1° moeten passende voorzorgen, methoden en procedures worden aanvaard;
    2° mogen de werkzaamheden slechts worden gepland en uitgevoerd onder toezicht van een bevoegd persoon.


12 Metaal- en betonconstructies, bekisting en zware prefabelementen


12.a.
   Metaal- en betonconstructies en hun onderdelen, bekistingen, prefabelementen of tijdelijke stutten en schoren mogen slechts worden gemonteerd of gedemonteerd onder toezicht van een bevoegd persoon.
12.b.
   Er moeten toereikende voorzorgsmaatregelen worden getroffen om de werknemers te beschermen tegen gevaren die samenhangen met de breekbaarheid of de tijdelijke instabiliteit van een werk.
12.c.
   Bekistingen, tijdelijke stutten en schoren moeten zodanig ontworpen, berekend, geïnstalleerd en onderhouden worden dat zij zonder gevaar de spanning kunnen dragen waaraan zij kunnen blootstaan.


13 Bouwkuipen en caissons


13.a.
   Alle bouwkuipen en caissons moeten:
    1° goed geconstrueerd zijn, met geschikt en stevig materiaal dat voldoende resistent is;
    2° voorzien zijn van een adequate uitrusting die de werknemers in staat stelt een veilig onderkomen te vinden wanneer water of materiaal binnendringt.

13.b.
   Een bouwkuip of caisson mag slechts worden gebouwd, geïnstalleerd, aangepast of gedemonteerd onder toezicht van een bevoegd persoon.
13.c.
   Alle bouwkuipen en caissons moeten regelmatig door een bevoegd persoon worden geïnspecteerd.


14 Werken op het dak


14.a.
   Indien zulks nodig is om risico's te voorkomen of wanneer de hoogte of de helling de waarden vastgesteld in de artikelen 462, 434.7.1 en 434.9.1. van het Algemeen Reglement voor de arbeidsbescherming overschrijden, moeten algemeen preventieve maatregelen worden getroffen om te vermijden dat werknemers, werktuigen of andere voorwerpen of materialen vallen.
14.b.
   Indien werknemers moeten werken op of in de nabijheid van een dak of een ander oppervlak van breekbaar materiaal waar men door kan vallen, moeten preventieve maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat zij het oppervlak van breekbaar materiaal per vergissing betreden of ten val komen.


Bijlage IV
   Bijlage IV vervangen bij art. 6 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).


Deel A De inhoud van het programma van de erkende cursusmodule “aanvulling tot coördinator”, bedoeld in artikel 58, § 2

  
    1° Algemene en specifieke risico's betreffende het welzijn op het werk op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen en de reglementering terzake;
    2° Coördinatietechnieken;
    3° De burgerrechtelijke aansprakelijkheid, de strafrechtelijke verantwoordelijkheid en de bevoegdheden van de coördinator en van de andere tussenkomende partijen;
    4° De algemene principes van de reglementeringen die een invloed kunnen hebben op de activiteiten op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, andere dan de reglementeringen betreffende het welzijn van de werknemers bij het uitoefenen van hun werk, inzonderheid:
    – de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en haar uitvoeringsbesluiten;
    – de reglementering betreffende de overeenkomsten en het opstellen van overeenkomsten;
    – de reglementeringen betreffende de wegsignalisatie;
    – de reglementeringen in verband met het leefmilieu.


Deel B De criteria waaraan de erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in artikel 58, § 3, en het erkend specifiek examen voor coördinatoren inzake veiligheid en gezondheid op de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, bedoeld in artikel 58, § 4, moeten voldoen

Afdeling I. De eindtermen
   Na het beëindigen van de cursus moeten de kandidaten in staat zijn om, of door te slagen in het specifiek examen moeten zij bewezen hebben in staat te zijn om, inzonderheid:
    – veiligheid- en gezondheidsanalyses uit te voeren van concepten en arbeidsmethoden en -situaties op de bouwplaats, tijdens eventuele latere werken aan het bouwwerk en, in de mate dat zij de veiligheid en de gezondheid op de bouwplaats kunnen beïnvloeden, nabij de bouwplaats, door de verschillende vormen van risico's te identificeren en de preventiemaatregelen voor te stellen;
    – de evolutie te kunnen volgen van het veiligheids- en gezondheidsniveau van installaties gedurende hun aanwezigheid op de bouwplaats;
    – het geheel van de risico's op de bouwplaats te kunnen beheren en in het bijzonder de residuele risico's die geïdentificeerd zijn door de hierboven vermelde aanpak van de analyse;
    – de andere tussenkomende partijen, wat ook hun niveau is, te kunnen motiveren en vormen, om hun eigen veiligheid en gezondheid, alsook deze van de andere personen die bij het bouwwerk of bij latere werken hieraan, betrokken zijn, te garanderen.

   Tijdens de examens wordt vooral geverifieerd of de kandidaten de bovenvermelde capaciteiten in voldoende mate bezitten.

Afdeling II. De inhoud van de programma's


A. Inleiding
  
    1° Voorstelling van de cursus (niet relevant voor de examens):
    a) Onderlinge kennismaking van de deelnemers en de monitoren;
    b) Uiteenzetting van de algemene doelstelling;
    c) Toegepaste vormingsmethodes;
    d) Evaluatie van de nuttige beroepservaring van de deelnemers;
    e) Evaluatie van de verwachtingen en de behoeften van de deelnemers;
    2° Voorstelling van de algemene risico's op bouwplaatsen;
    3° Beschrijving van het algemene kader en van de functie van coördinator-ontwerp en coördinator-verwezenlijking.


B. Regelgeving
  
    1° De relevante aspecten van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk en van haar uitvoeringsbesluiten;
    2° De relevante aspecten van andere reglementeringen die rechtstreeks of onrechtstreeks een verband kunnen hebben met het welzijn op het werk op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, inzonderheid deze betreffende:
    a) de fabricage en het op de markt brengen van diverse goederen en producten, inzonderheid arbeidsmiddelen, persoonlijke beschermingsmiddelen, gevaarlijke producten en preparaten;
    b) de ioniserende stralingen;
    c) de arbeidsongevallen en de beroepsziekten;
    d) de overheidsopdrachten;
    e) het leefmilieu;
    f) de signalisatie.


C. Ongevallen en gezondheidsschade bij het werk op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen
  
    1° Definities en statistische gegevens;
    2° Gevolgen, sociaal en economisch:
    - voor het slachtoffer en de naastbestaanden;
    - voor de onderneming;
    - voor de maatschappij;
    3° Juridische gevolgen voor de betrokken partijen, het verhaal, de burgerlijke partijstelling;
    4° Arbeidsongevallenverzekeringen, het Fonds voor arbeidsongevallen, het Fonds voor beroepsziekten;
    5° Situering van de bronnen van arbeidsongevallen ten opzichte van de verscheiden fasen van het ontwerp, impact van de deskundigheid tijdens het ontwerp;
    6° Rendabiliteitsanalyse van ongeval- en ziektebestrijding.


D. De verschillende actoren, hun rol en de juridische aspecten
   De definities, de opdrachten, de bevoegdheden, de samenstelling, de werking, de verantwoordelijkheden, de aansprakelijkheden, hun erkenning en de onderlinge verhoudingen, welke al naargelang het geval van toepassing kunnen zijn op de verscheidene actoren, die op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen kunnen tussenkomen, inzonderheid:
    1° De werkgever, zijn lasthebbers of zijn aangestelden;
    2° De interne en externe diensten voor preventie en bescherming op het werk;
    3° Het comité voor preventie en bescherming op het werk en de syndicale delegatie;
    4° De externe diensten voor technische controles op de arbeidsplaats;
    5° De opdrachtgever, de bouwdirecties, de aannemers;
    6° De coördinator-ontwerp;
    7° De coördinator-verwezenlijking;
    8° Adviserende organen, inzonderheid het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en Hygiëne in het Bouwbedrijf;
    9° Toezichthoudende overheden.


E. De risico's en de voorkomingsmaatregelen
  
    1° Algemeen:
    a) definitie van een risico;
    b) uiteenzetting van de algemene preventiebeginselen en hun hiërarchie;
    c) een bijzondere aandacht voor de uitschakeling van de risico's aan de bron, de verscherpte toepassing van materiële beschermingsmaatregelen bij risico op ernstig letsel en de integratie van de algemene preventieprincipes in het ontwerp en de activiteiten;
    d) ergonomie;
    e) psycho-sociale belasting;
    2° Specifieke risico's en voorkomingsmaatregelen eigen aan de bouwactiviteiten:
    a) de risico's, de preventie en de beheersmaatregelen eigen aan elkeen van de werkzaamheden bedoeld in artikel 26, § 1;
    b) de risico's, de preventie en de beheersmaatregelen eigen aan andere werkzaamheden dan deze bedoeld in artikel 26, § 1, inzonderheid in de volgende domeinen (niet limitatieve lijst):
    - gevaarlijke stoffen en preparaten, vervangproducten, etikettering;
    - fysische, biologische en chemische agentia;
    - elektriciteit;
    - brand en explosie;
    - besloten ruimten;
    - afzonderlijk tewerkgestelde werknemers;
    3° specifieke risico's van externe oorsprong aan de bouwactiviteiten, inzonderheid:
    - risico's eigen aan de industriële activiteiten in de nabijheid van of op de bouwplaats zelf;
    - risico's eigen aan het verkeer in de onmiddellijke nabijheid van de bouwplaats;
    4° maatregelen in geval van nood en bij onmiddellijk en ernstig gevaar;
    5° risico's bij het uitvoeren van latere werken aan het bouwwerk, inzonderheid, onderhouds-, herstellings- en vervangingswerken;
    6° overzicht van alle op de markt beschikbare soorten collectieve beschermingsmiddelen en hun aanwending;
    7° overzicht van alle op de markt beschikbare soorten persoonlijke beschermingsmiddelen en hun aanwending.


F. Methodes voor het opsporen en evalueren van risico's
  
    1° Opsporing, analyse en evaluatie van de risico's;
    2° Ongevalsonderzoek;
    3° Audit;
    4° Uiteenzetting en gebruik van diverse risico-evaluatietechnieken.


G. Opdrachten en vaardigheden van de coördinator
  
    1° De uitdrukkelijk in de wet en dit besluit vermelde opdrachten;
    2° De impliciete vaardigheden:
    a) observatie-, sensibiliserings-, motiverings- en communicatietechnieken, met het oog op:
    - het overtuigen van de tussenkomende partijen van het belang van veiligheid en gezondheid en de noodzaak van coördinatie op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen;
    - conflictbeheersing en -oplossing;
    b) kennis inzake de contractuele voorschriften en gebruiken inzake private en overheidsopdrachten.


H. De instrumenten bij de coördinatie
   Uiteenzetting van de doelstellingen, de inhoud en de combinatie met, of integratie in, andere documenten of instrumenten:
    1° Het veiligheids- en gezondheidsplan;
    2° Het coördinatiedagboek;
    3° Het postinterventiedossier;
    4° De coördinatiestructuur.


I. De coördinatie in de praktijk
  
    1° Inzonderheid, wat de ontwerpfase betreft:
    a) kennisname van het voorontwerp van bouwwerk en selectie van de elementen die een invloed kunnen hebben op het welzijn van de werknemers, zowel tijdens het uitvoeren van het bouwwerk als tijdens het uitvoeren van latere werkzaamheden aan het bouwwerk, inzonderheid, de aard van het bouwwerk, de architectonische aspecten, de eventuele te behouden of aan te passen bestaande constructies, de te gebruiken materialen, de uitvoeringstermijnen, de inplanting en de industriële en andere activiteiten op of in de onmiddellijke nabijheid van de bouwplaats;
    b) evaluatie van de risico's, uitwerking van beschermende maatregelen en alternatieve uitvoeringswijzen, nieuwe evaluatie van de restrisico's, gesprekken met de opdrachtgever, de bouwdirectie belast met het ontwerp en met eventuele andere betrokken of te betrekken personen;
    c) opstellen van het veiligheids- en gezondheidsplan, openen en bijhouden van het coördinatiedagboek en van het postinterventiedossier, de algemene en de specifieke regels, de bouwplaatsinrichting, het intern transport;
    d) beoordeling van het deel van de offertes, bedoeld in artikel 30, waarin de kandidaten de uitvoeringswijzen beschrijven die zij voorstellen toe te passen;
    2° Inzonderheid, wat de verwezenlijkingsfase betreft:
    a) kennisname van het veiligheids- en gezondheidsplan, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier, kennisname van de uitvoeringswijzen voorgesteld door de geselecteerde bouwdirectie belast met de uitvoering of door de geselecteerde aannemers, gesprekken met de opdrachtgever, de bouwdirectie belast met de controle op de uitvoering, de bouwdirectie belast met de uitvoering, de oprichting van een coördinatiestructuur, de wisselwerking met de industriële en andere activiteiten op of in de onmiddellijke nabijheid van de bouwplaats;
    b) aanpassing van het veiligheids- en gezondheidsplan, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier;
    c) maatregelen voor de bouwplaatsinrichting, vertikaal en horizontaal intern transport, materiaalopslagplaatsen en zoneafbakening, toegang tot de bouwplaats, noodplannen en maatregelen bij onmiddellijk en ernstig gevaar;
    d) keuring en onderhoud van arbeidsmiddelen en, in het bijzonder, van deze onderworpen aan keuringen door een externe dienst voor technische controle op de arbeidsplaats;
    e) interactie en samenwerking tussen de verschillende tussenkomende partijen;
    f) registratie en kennisgeving van inbreuken op de algemene en specifieke regels en instructies, motivatie en overtuiging;
    g) afsluiting en overdracht van het veiligheids- en gezondheidsplan, het coördinatiedagboek en het postinterventiedossier.

Afdeling III. Verdediging van een coördinatieproject - nadere regelen bedoeld in artikel 58, § 3, eerste lid, 4°, b, en in artikel 58, § 4, eerste lid, 4°, b

  
    A. Voor de erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming en het erkend specifiek examen van niveau A, gelden de volgende nadere regelen:
    1° Slechts examinandi die geslaagd zijn voor het deel van het examen, bedoeld in artikel 58, § 3, eerste lid, 4°, a, respectievelijk het deel van het examen bedoeld in artikel 58, § 4, eerste lid, 4°, a, worden toegelaten een coördinatieproject op te stellen en te verdedigen zoals bedoeld in artikel 58, § 3, eerste lid, 4°, b, respectievelijk artikel 58, § 4, eerste lid, 4°, b;
    2° Daartoe werken de organisatoren van deze examens een pakket uit van ten minste tien verschillende opgaven van praktijkgevallen van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar een coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid. De opgaven zijn derwijze opgesteld dat zij de nodige elementen en randvoorwaarden bevatten, opdat een examinandus op basis hiervan een praktijkgeval van coördinatieproject kan uitwerken;
    3° De examinandus selecteert uit het pakket voorgestelde opgaven, aan de hand van een blinde keuze, een opgave die hij tot coördinatieproject uitwerkt;
    4° De examinandus verdedigt zijn coördinatieproject voor de examenjury binnen een termijn van minimum vijftien kalenderdagen, die de dertig kalenderdagen evenwel niet overschrijdt;
    5° De organisatoren van de examens, wijzigen de opgaven voldoende frequent om verspreiding ervan te vermijden.
    B. Voor de erkende cursus van de specifieke aanvullende vorming en het erkend specifiek examen van niveau B, gelden de volgende nadere regelen:
    1° Slechts examinandi die geslaagd zijn voor het deel van het examen, bedoeld in artikel 58, § 3, eerste lid, 4°, a, respectievelijk het deel van het examen bedoeld in artikel 58, § 4, eerste lid, 4°, a, worden toegelaten een coördinatieproject op te stellen en te verdedigen zoals bedoeld in artikel 58, § 3, eerste lid, 4°, b, respectievelijk artikel 58, § 4, eerste lid, 4°, b;
    2° Daartoe werken de organisatoren van deze examens een pakket uit van ten minste tien verschillende opgaven van praktijkgevallen van tijdelijke of mobiele bouwplaatsen waar geen coördinatiestructuur vereist is in uitvoering van artikel 37, eerste lid. De opgaven zijn derwijze opgesteld dat zij de nodige elementen en randvoorwaarden bevatten, opdat een examinandus op basis hiervan een praktijkgeval van coördinatieproject kan uitwerken;
    3° De examinandus selecteert uit het pakket voorgestelde opgaven, aan de hand van een blinde keuze, een opgave die hij tot coördinatieproject uitwerkt;
    4° De examinandus verdedigt zijn coördinatieproject voor de examenjury binnen een termijn van minimum vijftien kalenderdagen, die de dertig kalenderdagen evenwel niet overschrijdt;
    5° De organisatoren van de examens wijzigen de opgaven voldoende frequent om verspreiding ervan te vermijden.]
   Vervangen bij art. 6 K.B. 19 december 2001 (B.S., 30 januari 2002 (eerste uitg.)).

Bijlage V Lijst van bouwwerken bedoeld in artikel 4septies decies, § 2

Bijlage V ingevoegd bij art. 41 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).

   [1° de bruggen, tunnels, viaducten;
    2° de aquaducten, watertorens;
    3° de torens, pylonen;
    4° fabriekschouwen.]

   Ingevoegd bij art. 41 K.B. 19 januari 2005 (B.S., 27 januari 2005 (tweede uitg.)), met ingang van 27 januari 2005 (art. 42).