Examen 2002: consultaties - clausules

VERGELIJKEND EXAMEN 2002 TOT RANGSCHIKKING VAN DE KANDIDAAT-NOTARISSEN - SCHRIFTELIJK GEDEELTE - Brussel, Zaterdag 9 maart 2002 (voormiddag) - VRAGENLIJST nr III - CONSULTATIES - CLAUSULES - Deze vragenlijst bevat 6 keuzevragen. U moet er vier van kiezen; deze tellen elk voor 7 punten. U moet uitsluitend op de gekozen vier vragen antwoorden in de hiervoor voorziene vakjes. Als U meer dan vier vragen beantwoordt, zal alleen met de eerste vier antwoorden rekening gehouden worden. Totaal voor deze vragenlijst : 28 punten.


III.1.    Leon Goedaart woonde reeds meer dan zeven jaar samen met Maria Zachthuid toen ze beslisten om met hun beider spaarcenten samen een appartement gelegen te Geraardsbergen te kopen. Ze zijn niet gehuwd. De onderhandse verkoopsovereenkomst voorzag niets wat betreft hun respectievelijke rechten in dat goed.
De authentieke akte moet verleden worden voor notaris G. Dutalant, met stand-plaats te St-Niklaas, aan wie de partijen verzoeken om in de akte te vermelden dat de aankoop gedaan wordt voor 2/3 door Leon en voor 1/3 door Maria.
Doet dit verzoek juridische problemen rijzen waar de notaris de kopers op attent moet maken in hun eigen belang?



    A.    Op burgerrechtelijk vlak :

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

                                            …/…






    …/…

    B.    Op fiscaal gebied :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…





III.2.    Karel Reyhandt is op 9 maart 1996 getrouwd met Lilly Marlaine zonder huwelijkscontract. De echtgenote heeft nog twee ongehuwde zusters. Op een zekere dag verneemt Lilly Marlaine van haar oudste zuster Olga, dat haar jongste zuster Charlotte en haar man Karel Reyhandt sedert tien maanden een verhouding hebben! Lilly MarlŤne vraagt onmiddellijk de echtscheiding op grond van overspel van haar man. Op 17 oktober 2001 spreekt de Burgelijke Rechtbank van Dendermonde de echtscheiding uit tegen Karel Reyhandt.
Karel Reyhandt en Charlotte Marlaine zijn voornemens binnenkort te trouwen en begeven zich op 9 maart 2002 bij notaris G. Blum, met standplaats te Gent om hem te vragen een huwelijkscontract klaar te maken. Ze willen eerst weten of er juridische bezwaren zijn tegen hun toekomstig huwelijk en of Lilly Marlaine " nog bepaalde rechten kan laten gelden lastens haar ex-echtgenoot... ". Karel wil ook dat Charlotte, in het huwelijkscontract, bevoordeld wordt en dat er bepalingen in opgenomen worden die maximaal de overlevende echtgenoot/echtgenote bevoordelen. Hij preciseert aan de notaris dat hij geen enkele reservataire erfgenaam heeft.
Al deze personen zijn van belgische nationaliteit en verblijven in BelgiŽ.
Welk antwoord moet de notaris daarop geven ?


    A.    Over het geplande huwelijk :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…


    B.    Over de partimoniŽle rechten van Lilly Marlaine tegenover haar ex-echtgenoot :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…







    C.    Over het huwelijkscontract :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…


    D.    Over de inhoud van de clausulen die tot doel heeft de overlevende echtgenoot/
        echtgenote te bevoordelen (Stel de clausulen op) :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…






III.3.    Jan Weetal (Belg) en Florence Smak (van franse nationaliteit) zijn op 15 december 1987 te Veurne gehuwd, zonder huwelijkscontract. Onmiddelijk zijn zij gaan wonen in Londerzeel waar zij in 1988 een kleine villa aankochten. Sedert lange tijd zijn er zware echtelijke problemen. In afwachting op een definitieve regeling van het geschil, hebben zij, drie weken geleden, hun twee minderjarige kinderen, Valerie 12 jaar en Thomas 9 jaar, toevertrouwd aan de ouders van hun moeder (Florence).
Acht dagen geleden heeft Jan Weetal tijdens een hooglopende ruzie zijn vrouw doodgeschoten met zijn geweer en daarna gepoogd zelfmoord te plegen. Thans vertoeft hij in het Sint-Sebastiaanshospitaal te Lennik onder politiebewaking en dit in afwachting van een (waarschijnlijk) voo-rarrest.
Angela Smak, zuster van Florence, heeft haar notaris Philip Wijsman geraad-pleegd met het oog op de afhandeling van de nalatenschap van het slachtoffer. Zij heeft de notaris uitgelegd dat rekening gehouden met de omstandigheden van de zaak en van het door Valerie en Thomas opgelopen trauma, er absoluut moet vermeden worden dat de vader van die kinderen bij de afhandeling van de nalatenschap van hun moeder zou betrokken worden . Het kan volgens haar niet dat hij zijn kinderen zou vertegen-woordigen bij de afhandeling van de vereffening.
Hoe kan Mr Wijsman dit delicaat probleem oplossen ?


    A.    Voorafgaande vraag naar de nationaliteit van de kinderen :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    B.    Statuut van de kinderen ingevolge het overleden van hun moeder :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

                                            …/…





.    …/…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    C.    Huwelijksvermogenstelsel van de echtgenoten :

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    D.    Over de nalatenschap van Florence:

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…






III.4. Mijnheer en mevrouw Platzak hebben op 9 januari 2002 in aanwezigheid van de medewerker van notaris O. Zodruk een onderhandse overeenkomst ondertekend voor de verkoop van hun huis gelegen te Veurne aan de heer en mevrouw Ryckmans, mits de prijs van § 37.000. De overeenkomst vermeldt dat het goed verkocht wordt " voor vrij en onbelast van alle hypotheken " en stelt de overhandiging vast van een waarborgsom van § 1.860, te blokkeren op het kantoor van de notaris. De medewerker van de notaris heeft geen enkele toelichting gegeven over de draagwijdte van de clausule " voor vrij en onbelast… ".
    Naderhand blijkt uit de hypothecaire en fiscale opzoekingen dat belastingen verschuldigd zijn tbv § 28.400, alsook een saldo van een hypothecaire lening ten belope van § 25.000 ! Vanzelfsprekend wensen noch de fiscus, noch de hypothecaire schuldei-ser te verzaken aan hun rechten. Na nazicht van hun beschikbare tegoeden, blijken de echtgenoten Platzak niet bij machte om behoudens de totale verkoopprijs meer dan § 8.500 op te brengen voor de terugbetaling van de uitstaande schulden.
    De heer en mevrouw Ryckmans dagvaarden notaris Zodruk in aansprakelijkheid omwille van de " fout " van de medewerker, te weten : geen toelichting te hebben ge-geven over de draagwijdte van de clausule " voor vrij en onbelast ".
    Twee vragen worden u gesteld :
A.    Welke clausule had de medewerker in dergelijk geval kunnen toevoegen in de ver-koopovereenkomst om iedere aansprakelijkheid te vermijden omwille van het bes-taan van schulden in hoofde van de verkopers ?
B.    Is de notaris aansprakelijk tegenover de kopers voor het gebrek aan toelichting door zijn medewerker ?


    A.    Inhoud van de clausule :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…







    B.    Over de aansprakelijkheid van de notaris


    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…





III.5.    Piet Haalman, Jan Griset en Dominique De Ret, allen van Belgische nationaliteit, raadplegen vandaag notaris De Simpelaere met standplaats te Wittekerke. Zij willen samen een naamloze vennoots-chap oprichten met als maatschappelijk doel de ontwikkeling en de exploitatie van een nieuwe zoekmo-tor voor opzoekingen op het internet. In deze NV zouden ze een maatschappelijk kapitaal van § 63.000 inbrengen, volledig onderschreven en volstort. Zij zullen aandeelhouder zijn van de vennootschap ieder ten belope van 1/3de.
    Om de stabiliteit van het aandeelhouderschap te waarborgen en het onderling evenwicht veilig te stellen, wensen zij vooreerst dat gedurende de periode die nodig is voor de ontwikkeling van hun pro-dukt, geen van de drie aandeelhouders zijn aandelen kan overdragen, zowel onderling als aan derden. Daarnaast wenst elk van de drie vennoten een mandaat als bestuurder te bekleden, zodat een breuk in de verstandhouding tussen de aandeelhouders nooit tot een gedwongen ontslag kan leiden.
Wat moet notaris De Simpelaere antwoorden aangaande de juridische mogelijkheid om aan die wensen tegemoet te komen ? Hoe moet hij de clausules of de overeenkomst formuleren die hij ter onder-tekening zal voorleggen ?


    A.    Over de juridische mogelijkheid om de wensen
        van zijn cliŽnten uit te werken :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

                                            …/…






    …/…

    B.    Over de statutaire bepalingen van de overeenkomst :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…





III.6.    Notaris Elvire Lecomte-Courrand, met standplaats te Schaarbeek, vindt dat de boekhouding steeds de dagelijkse toestand van het kantoor moet weergeven. Zij wil derhalve de wettelijke bepalingen op het vlak van de notariŽle boekhouding nauwgezet naleven.
    Afgelopen maandag, 4 maart 2002, werden in haar kantoor de volgende zaken behandeld :
a)    om 9 u. kwam Philip Lebeau, kandidaat koper voor een appartement tekoop gesteld door par Paul Kantonnement, § 2.000 in speciŽn betalen, vermits hij vreest dat de verkoper zou afhaken ;
b)    om 10u30 kwam onverwacht Mevrouw Peggy Alcazar, buurvrouw van de notaris, binnen om te vragen of ze in de brandkoffer van het kantoor een kasbon (met nominale waarde van § 1.000) kon deponeren alsmede haar mooiste juweel : een briljant ter waarde van § 5.000. Zij verklaarde aan de notaris : " U zal dat wel op een rekening van het kantoor plaatsen, maar er is geen haast bij … Zelfs binnen de twee maanden is nog goed! ".
c)    om 12u50, kwam Dr Yvan Baxter langs om aan de notaris de koopsom van § 50.000 in baar geld over te maken voor de aankoop van een onroerend goed, waarvoor de akte moest getekend worden op 7 maart. Hij werd ontvangen door de boekhouder, Fideel Leclerk, vermits de notaris uit eten was.
d)    Tenslotte hebben om 15 u., de Heer en Mevrouw Racamme - Lerouge een cheque ter waarde van § 260.000 aan de notaris overhandigd bij de ondertekening van een authentieke akte houdende aan-koop van een villa gelegen in Ukkel. De notaris verzocht onmiddellijk FidŤle Leclerk om deze che-que te gaan binnen brengen bij de Fortisch Bank.
    Als U in de plaats was van Mr Lecomte-Courrand of Fideel Leclerk, hoe zou U dan deze vier situaties behandeld hebben op boekhoudkundig vlak ?


    A.    Bezoek van Philip Lebeau :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    B.    Bezoek van Peggy Alcazar :

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

                                            …/…





    …/…


    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    C.    Bezoek van Dr Yvan Baxter :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    D.    Bezoek van de Heer en Mevrouw Raccamme - Lerouge :

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    .………………………………………....……………….......……………..…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………….…

    ……………………………………………………....……………………