Examen 2002: consultaties - clausules |
VERGELIJKEND EXAMEN 2002 TOT RANGSCHIKKING VAN DE KANDIDAAT-NOTARISSEN - SCHRIFTELIJK
GEDEELTE - Brussel, Zaterdag 9 maart 2002 (voormiddag) - VRAGENLIJST nr III - CONSULTATIES
- CLAUSULES - Deze vragenlijst bevat 6 keuzevragen. U moet er vier van kiezen; deze tellen
elk voor 7 punten. U moet uitsluitend op de gekozen vier vragen antwoorden in de hiervoor
voorziene vakjes. Als U meer dan vier vragen beantwoordt, zal alleen met de eerste vier
antwoorden rekening gehouden worden. Totaal voor deze vragenlijst : 28 punten.
III.1. Leon Goedaart woonde reeds meer dan zeven jaar samen met Maria
Zachthuid toen ze beslisten om met hun beider spaarcenten samen een appartement gelegen te
Geraardsbergen te kopen. Ze zijn niet gehuwd. De onderhandse verkoopsovereenkomst voorzag
niets wat betreft hun respectievelijke rechten in dat goed.
De authentieke akte moet verleden worden voor notaris G. Dutalant, met stand-plaats te
St-Niklaas, aan wie de partijen verzoeken om in de akte te vermelden dat de aankoop gedaan
wordt voor 2/3 door Leon en voor 1/3 door Maria.
Doet dit verzoek juridische problemen rijzen waar de notaris de kopers op attent moet
maken in hun eigen belang?
A. Op burgerrechtelijk vlak :
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
/
/
B. Op fiscaal gebied :
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
III.2. Karel Reyhandt is op 9 maart 1996 getrouwd met Lilly Marlaine
zonder huwelijkscontract. De echtgenote heeft nog twee ongehuwde zusters. Op een zekere
dag verneemt Lilly Marlaine van haar oudste zuster Olga, dat haar jongste zuster Charlotte
en haar man Karel Reyhandt sedert tien maanden een verhouding hebben! Lilly Marl ne
vraagt onmiddellijk de echtscheiding op grond van overspel van haar man. Op 17 oktober
2001 spreekt de Burgelijke Rechtbank van Dendermonde de echtscheiding uit tegen Karel
Reyhandt.
Karel Reyhandt en Charlotte Marlaine zijn voornemens binnenkort te trouwen en begeven zich
op 9 maart 2002 bij notaris G. Blum, met standplaats te Gent om hem te vragen een
huwelijkscontract klaar te maken. Ze willen eerst weten of er juridische bezwaren zijn
tegen hun toekomstig huwelijk en of Lilly Marlaine " nog bepaalde rechten kan laten
gelden lastens haar ex-echtgenoot... ". Karel wil ook dat Charlotte, in het
huwelijkscontract, bevoordeld wordt en dat er bepalingen in opgenomen worden die maximaal
de overlevende echtgenoot/echtgenote bevoordelen. Hij preciseert aan de notaris dat hij
geen enkele reservataire erfgenaam heeft.
Al deze personen zijn van belgische nationaliteit en verblijven in Belgi .
Welk antwoord moet de notaris daarop geven ?
A. Over het geplande huwelijk :
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
B. Over de partimoni le rechten van Lilly Marlaine
tegenover haar ex-echtgenoot :
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
C. Over het huwelijkscontract :
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
D. Over de inhoud van de clausulen die tot doel heeft
de overlevende echtgenoot/
echtgenote te bevoordelen (Stel de clausulen
op) :
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
III.3. Jan Weetal (Belg) en Florence Smak (van franse nationaliteit)
zijn op 15 december 1987 te Veurne gehuwd, zonder huwelijkscontract. Onmiddelijk zijn zij
gaan wonen in Londerzeel waar zij in 1988 een kleine villa aankochten. Sedert lange tijd
zijn er zware echtelijke problemen. In afwachting op een definitieve regeling van het
geschil, hebben zij, drie weken geleden, hun twee minderjarige kinderen, Valerie 12 jaar
en Thomas 9 jaar, toevertrouwd aan de ouders van hun moeder (Florence).
Acht dagen geleden heeft Jan Weetal tijdens een hooglopende ruzie zijn vrouw doodgeschoten
met zijn geweer en daarna gepoogd zelfmoord te plegen. Thans vertoeft hij in het
Sint-Sebastiaanshospitaal te Lennik onder politiebewaking en dit in afwachting van een
(waarschijnlijk) voo-rarrest.
Angela Smak, zuster van Florence, heeft haar notaris Philip Wijsman geraad-pleegd met het
oog op de afhandeling van de nalatenschap van het slachtoffer. Zij heeft de notaris
uitgelegd dat rekening gehouden met de omstandigheden van de zaak en van het door Valerie
en Thomas opgelopen trauma, er absoluut moet vermeden worden dat de vader van die kinderen
bij de afhandeling van de nalatenschap van hun moeder zou betrokken worden . Het kan
volgens haar niet dat hij zijn kinderen zou vertegen-woordigen bij de afhandeling van de
vereffening.
Hoe kan Mr Wijsman dit delicaat probleem oplossen ?
A. Voorafgaande vraag naar de nationaliteit van de
kinderen :
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
B. Statuut van de kinderen ingevolge het overleden
van hun moeder :
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
/
.
/
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
C. Huwelijksvermogenstelsel van de echtgenoten :
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
D. Over de nalatenschap van Florence:
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
III.4. Mijnheer en mevrouw Platzak hebben op 9 januari 2002 in aanwezigheid van de
medewerker van notaris O. Zodruk een onderhandse overeenkomst ondertekend voor de verkoop
van hun huis gelegen te Veurne aan de heer en mevrouw Ryckmans, mits de prijs van
37.000. De overeenkomst vermeldt dat het goed verkocht wordt " voor vrij en onbelast
van alle hypotheken " en stelt de overhandiging vast van een waarborgsom van
1.860, te blokkeren op het kantoor van de notaris. De medewerker van de notaris heeft geen
enkele toelichting gegeven over de draagwijdte van de clausule " voor vrij en
onbelast
".
Naderhand blijkt uit de hypothecaire en fiscale opzoekingen dat
belastingen verschuldigd zijn tbv 28.400, alsook een saldo van een hypothecaire lening
ten belope van 25.000 ! Vanzelfsprekend wensen noch de fiscus, noch de hypothecaire
schuldei-ser te verzaken aan hun rechten. Na nazicht van hun beschikbare tegoeden, blijken
de echtgenoten Platzak niet bij machte om behoudens de totale verkoopprijs meer dan
8.500 op te brengen voor de terugbetaling van de uitstaande schulden.
De heer en mevrouw Ryckmans dagvaarden notaris Zodruk in
aansprakelijkheid omwille van de " fout " van de medewerker, te weten : geen
toelichting te hebben ge-geven over de draagwijdte van de clausule " voor vrij en
onbelast ".
Twee vragen worden u gesteld :
A. Welke clausule had de medewerker in dergelijk geval kunnen toevoegen
in de ver-koopovereenkomst om iedere aansprakelijkheid te vermijden omwille van het
bes-taan van schulden in hoofde van de verkopers ?
B. Is de notaris aansprakelijk tegenover de kopers voor het gebrek aan
toelichting door zijn medewerker ?
A. Inhoud van de clausule :
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
B. Over de aansprakelijkheid van de notaris
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
III.5. Piet Haalman, Jan Griset en Dominique De Ret, allen van Belgische
nationaliteit, raadplegen vandaag notaris De Simpelaere met standplaats te Wittekerke. Zij
willen samen een naamloze vennoots-chap oprichten met als maatschappelijk doel de
ontwikkeling en de exploitatie van een nieuwe zoekmo-tor voor opzoekingen op het internet.
In deze NV zouden ze een maatschappelijk kapitaal van 63.000 inbrengen, volledig
onderschreven en volstort. Zij zullen aandeelhouder zijn van de vennootschap ieder ten
belope van 1/3de.
Om de stabiliteit van het aandeelhouderschap te waarborgen en het
onderling evenwicht veilig te stellen, wensen zij vooreerst dat gedurende de periode die
nodig is voor de ontwikkeling van hun pro-dukt, geen van de drie aandeelhouders zijn
aandelen kan overdragen, zowel onderling als aan derden. Daarnaast wenst elk van de drie
vennoten een mandaat als bestuurder te bekleden, zodat een breuk in de verstandhouding
tussen de aandeelhouders nooit tot een gedwongen ontslag kan leiden.
Wat moet notaris De Simpelaere antwoorden aangaande de juridische mogelijkheid om aan die
wensen tegemoet te komen ? Hoe moet hij de clausules of de overeenkomst formuleren die hij
ter onder-tekening zal voorleggen ?
A. Over de juridische mogelijkheid om de wensen
van zijn cli nten uit te werken :
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
/
/
B. Over de statutaire bepalingen van de overeenkomst
:
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
III.6. Notaris Elvire Lecomte-Courrand, met standplaats te Schaarbeek,
vindt dat de boekhouding steeds de dagelijkse toestand van het kantoor moet weergeven. Zij
wil derhalve de wettelijke bepalingen op het vlak van de notari le boekhouding nauwgezet
naleven.
Afgelopen maandag, 4 maart 2002, werden in haar kantoor de volgende
zaken behandeld :
a) om 9 u. kwam Philip Lebeau, kandidaat koper voor een appartement
tekoop gesteld door par Paul Kantonnement, 2.000 in speci n betalen, vermits hij
vreest dat de verkoper zou afhaken ;
b) om 10u30 kwam onverwacht Mevrouw Peggy Alcazar, buurvrouw van de
notaris, binnen om te vragen of ze in de brandkoffer van het kantoor een kasbon (met
nominale waarde van 1.000) kon deponeren alsmede haar mooiste juweel : een briljant ter
waarde van 5.000. Zij verklaarde aan de notaris : " U zal dat wel op een rekening
van het kantoor plaatsen, maar er is geen haast bij
Zelfs binnen de twee maanden is
nog goed! ".
c) om 12u50, kwam Dr Yvan Baxter langs om aan de notaris de koopsom van
50.000 in baar geld over te maken voor de aankoop van een onroerend goed, waarvoor de
akte moest getekend worden op 7 maart. Hij werd ontvangen door de boekhouder, Fideel
Leclerk, vermits de notaris uit eten was.
d) Tenslotte hebben om 15 u., de Heer en Mevrouw Racamme - Lerouge een
cheque ter waarde van 260.000 aan de notaris overhandigd bij de ondertekening van een
authentieke akte houdende aan-koop van een villa gelegen in Ukkel. De notaris verzocht
onmiddellijk Fid le Leclerk om deze che-que te gaan binnen brengen bij de Fortisch Bank.
Als U in de plaats was van Mr Lecomte-Courrand of Fideel Leclerk, hoe
zou U dan deze vier situaties behandeld hebben op boekhoudkundig vlak ?
A. Bezoek van Philip Lebeau :
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
B. Bezoek van Peggy Alcazar :
.
....
.......
..
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
/
/
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
C. Bezoek van Dr Yvan Baxter :
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....
.
D. Bezoek van de Heer en Mevrouw Raccamme - Lerouge :
....
.
....
.
....
.
....
.
.
....
.......
..
....
.
....
.
....
.
....
.
....