examen kandidaat-notaris 8 maart 2003

II. Te verbeteren akte: handelshuurovereenkomst (20 punten)

III. Clausules

IV. Meerkeuzevragen

contact

Vraag 1. Herv Verhoft verneemt het overlijden van zijn vader Oscar en wordt door de notaris die zijn eigenhandig testament in bewaring had op de hoogte gebracht dat hij, enige zoon van Oscar, als enige algemene legataris werd aangesteld.
Sedert dat zijn vader zich vijftien jaar geleden verzet had tegen zijn huwelijk had Herv alle contacten verbroken en had hij zich gevestigd in Dakar.
Daar hij totaal onwetend is over de nalatenschap, overweegt Herv deze, voorzichtigheidshalve, onder voorrecht van boedelbeschrijving te aanvaarden.
Hij komt uw raad vragen, en stelt U volgende vragen:
1.    “Welke zijn mijn voornaamste verplichtingen ingevolge de aanvaarding onder voorrecht ?”
2.    “Kan ik dan nog financi le risico’s lopen ?”
Welke raad zult U hem geven ? (Zie: nalatenschap / boedelbeschrijving)

Vraag 2. De heer Bert Volbloed, van belgische nationaliteit, bankbediende, 25 jaar oud, woont te Esch-sur-Alzette (Groot Hertogdom) staat op het punt in het huwelijk te treden met Juffrouw Yasmina El-Bouhry, Libanese, 23 jaar oud, bediende in een juwelierswinkel te Arlon, waar zij reeds vier jaar gedomicilieerd is.
Zij wensen een huwelijkscontract te sluiten en willen huwen onder het stelsel van gemeenschap van roerende goederen en aanwinsten, zoals bepaald in art. 1498 en volgende van het Luxemburgs burgerlijk wetboek, met toebedeling van de gemeenschap in volle eigendom aan de langstlevende. Zij wensen immers hun woonplaats te vestigen in het Groot-Hertogdom. Zij komen u, notaris te Antwerpen, raadplegen, daar de ouders van Bert Volbloed destijds bij U hun aankoopakte van hun woning te Schilde hebben verleden, en volledig vertrouwen hebben in U. Zij vragen U hun huwelijkscontract te verlijden.
Wil U vier wettelijke verplichtingen opgeven (met de wettelijke referenties) waaraan de notaris onderworpen is inzake redactie en publiciteit van dit huwelijkscontract.

(zie: 1389 BW, zie: testament / centraal register)

Vraag 3. Op 7 maart 2003, rond 18 uur, wordt notaris Jan Vande Fontein, te Dendermonde, opgeroepen om zich dringend te begeven naar Aalst, in de kliniek “Gezond en wel”, om daar het testament op te nemen van Alfons Vanpeperkoek, 88 jaar oud, maar nog steeds helder van geest. Deze bejaarde heer werd in de afdeling intensieve zorgen opgenomen en wenst zijn testament te dicteren.
Hij verklaart dat hij ongehuwd is, geen kinderen heeft, en dat hij over een vrij belangrijk vermogen beschikt. De notaris neemt het testament op, waarin Alfons Vanperperkoek zijn trouwe levengezellin Pamela Spoembak aanstelt als enige algemene legataris. Hij laat in zijn testament uitdrukkelijk opnemen dat deze laatste perfect op de hoogte is van zijn laatste wil.
Op zijn terugweg naar zijn kantoor is de notaris het slachtoffer van een brutale car-jacking: zijn auto wordt gestolen met zijn aktentas en het authentiek testament. Een getuige roept de Federale politie op, die ter laatste een proces-verbaal opstelt met de verklaringen van de notaris en van de getuige.
De dag nadien verneemt de notaris dat de hr Vanpeperkoek ’s nachts overleden is.
Wat moet de notaris doen? Wat mag hij niet doen?

Vraag 4. Bij bevelschrift van de Rechtbank van Eerste aanleg te Brussel dd 15 januari 1986 werd Georges Simenu, plaatsvervangend rechter bij de die rechtbank, als gerechtelijk raadsman aangesteld van Bob Desterk, alsdan 22 jaar oud, licht mentaal gehandicapt. Sedertdien werden zijn patrimonium, die hij van zijn vader erfde, in feite beheerd, onder toezicht en met bijstand van de gerechtelijke raadsman, door zijn moeder Olga Haddock.
Thans wenst zijn moeder schikkingen te treffen voor een betere bescherming van haar zoon na haar overlijden. Zij wenst zelf aangesteld te worden als voorlopig bewindvoerder en bij testament een neef van haar, Prosper Laboem, aan te stellen als haar opvolgster bij haar overlijden. Zij wenst dus een einde te stellen aan het mandaat van de gerechtelijke raadsman.
Zij raadpleegt U, haar familienotaris: laat de wet toe dat haar wensen in vervulling gaan, en in bevestigend geval, welke stappen dienen ondernomen te worden, door wie en mits welke procedures?

Vraag 5. Een herenwoning te Waterschei wordt bij akte van 21 februari 2002 onderworpen aan het statuut van de gedwongen mede igendom.
Het reglement bevat geen strengere voorwaarden dan deze door de wet vereist. Aan het gelijkvloerse appartement worden 400 duizendsten en aan elk van de drie appartementen op de verdiepingen 200 duizendsten in de gemene delen toegekend.
Thans wenst de eigenaar van het gelijkvloerse appartement dit uit te breiden door een deel van de gemene gang te kopen en in zijn privatief gedeelte in te lijven. Alleen de eigenaar van de derde verdieping verzet zich hiertegen.
Notaris Jan Kazaek te Genk, wordt gelast de koopakte voor te bereiden. Kan hij de akte verlijden? Motiveer uw antwoord. JA. 4/5de van de stemmen is voldoende om gemeenschappelijke delen te verkopen.

Vraag 6. Notaris Max Blauwvoet, te Kortrijk, werd door de Rechtbank van eerste aanleg te Kortrijk aangesteld om over te gaan tot de verrichtingen van vereffening-verdeling van de ontbonden huwgemeenschap tussen de uit de echt gescheiden echtgenoten Ben Koecke en Kim Baeck (echtscheiding uitgesproken op grond artikel 232 van het burgerlijk wetboek).
Bij de opening van werkzaamheden doet de vrouw opmerken dat, volgens haar, de rechtsgevolgen van de echtscheiding terugwerken tot lang v r de datum van de dagvaarding. De notaris stelt vast dat in het vonnis dat hem aanstelt hieromtrent niets gepreciseerd wordt. Partijen blijken op dit punt tot geen overeenstemming te kunnen komen.
Wat moet de notaris doen? Motiveer uw antwoord. (Zie: echtscheidingsrecht / gevolgen van de echtscheiding)

Vraag 7. Op 4 juli 2002 is de heer Gaston Meyskens. overleden te Brussel, waar hij reeds 70 jaar verbleef. Blijkens zijn authentiek testament werd zijn nalatenschap gelegateerd aan zijn twee neven de heer Piet Grootzoon, te Leuven, en de heer Mark Kleinzus, te Tienen. Hoofdbestanddeel van de nalatenschap is een belangrijk aantal aandelen van een vennootschap op de Brusselse beurs genoteerd en deel uitmakend van de Bel 20.
Op 27 november 2002 stelt notaris Willy De Beurck, die de erfenisaangifte opstelt, vast dat de aandelen de helft van hun waarde verloren hebben ten opzichte van de kwotering op de dag van het overlijden, dermate dat de verschuldigde successierechten de huidige waarde te boven zullen gaan.
En daar de erfgenamen reeds daden stelden waaruit blijkt dat zij de nalatenschap aanvaardden, kunnen zij er niet meer aan verzaken. Zij vragen aan de notaris een omstandig en gemotiveerde verklaring in te lassen in de aangifte, die verantwoordt dat de huidige waarde wordt aangegeven. Wat doet de notaris ? Motiveer uw antwoord.

Vraag 8. Mter Johannes Bols, te Oudenaarde, wordt gelast met het opstellen van de akte houdende de voorafgaande overeenkomsten inzake echtscheiding met onderlinge toestemming tussen de echtgenoten Geert Degroote en Kim Dekleine. Partijen komen overeen dat hun gemeenschappelijke gezinswoning toebedeeld wordt aan de vrouw, mits betaling van een opleg gelijk aan de helft van de waarde van het huis, op basis van een schatting te verrichten door de notaris.
De notaris deelt zijn schatting mee aan de partijen. De man vindt zijn schatting te laag en doet beroep op een landmeter-expert, die het huis 50 000,00 EUR hoger schat. De vrouw vindt zijn schatting te hoog, doet eveneens een beroep op een eigen deskundige, die het huis 25 000,00 EUR lager schat dan de notaris.
Notaris Bols bemiddelt, en na lange discussies, komen partijen overeen op een waarde die 20 000 EUR hoger is dan zijn initi le schatting. Hij maakt zijn ontwerp van akte op en last er de “onpartijdigheidsclausule” in, voorzien door art. 9 1 van de Wet op het notarisambt. De partijen worden uitgenodigd voor de ondertekening van de akte.
Na voorlezing van de akte vraagt de man aan de notaris deze clausule in de akte te schrappen. Hij verklaart dat hij de notaris partijdig vindt, doch wil de ondertekening van de akte niet uitstellen. De notaris schrapt , op zijn verzoek, de clausule en verlijdt de akte. Na overschrijving van het echtscheidingsvonnis dient de man klacht in tegen de notaris bij de Provinciale Kamer, wegens miskenning van zijn onpartijdigheidsplicht.
    Mocht U voorzitter van de Kamer zijn, welke zou uw oordeel zijn over de handelswijze van de notaris? Motiveer uw antwoord.

Vraag 9. Blijkens akte dd. 15.12.2000, wordt een huis gekocht, te Veurne gelegen, voor 100.000 euro. Op dit bedrag worden registratierechten a rato van 6 % geheven. Doch koper laat na er zijn domicilie te vestigen, en zich in te schrijven in de bevolkingsregister als bewoner van het huis.
Blijkens akte dd 17.04.2002, wordt het huis verkocht voor 150.000 euro.
De verkoper stelt een dubbele vraag aan notaris Jef Domein :
1.    “Moet ik spontaan de bijkomende rechten betalen ?”
2.    “Kan mij een boete opgelegd worden ?”
Wat moet de notaris antwoorden? Motiveer uw antwoord.

Vraag 10.     De heer Stefaan Kapstock, vrijgezel, is overleden op 01.01.2003. Zijn enige erfgenamen zijn drie meerderjarige door hem erkende kinderen, Emiel Dewitte, Youri Dezwarte en Pol Debruyn. Blijkens authentiek opgesteld testament door Meester Oudevriend, notaris te Ruiselede, heeft de overledene als algemene legataris van zijn nalatenschap aangesteld juffrouw, Ornella Moety, 25 jaar jong.
Er zijn geen schulden, er is een verzekering voor de overlijdenskosten, er is geen vastgoed, geen meubilair van enigerlei waarde, wel een wagen “Triumph” (cataloguswaarde 15.000 euro) en bankrekeningen bij de FortishBank (lopende rekening van 75.000,00 Euro, kasbons waarde 50.000,00 euro en goudstaven waarde 60.000,00 euro.
Na onderzoek bij de bank verneemt de notaris dat de overledene recent volgende overschrijvingen heeft gedaan :
-    t.v.v. van Emiel Dewitte op 25.02.1998:          650.000 BEF (16.113,08 Euro);
-    t.v.v. van Youri Dezwarte op 30.04.1999:         200.000 BEF (4.957,87 Euro);
-    t.v.v. van Pol Debruyn op 15.12.02:             10.000 Euro.
Overschrijvingen zonder de minste vermelding. Doch de begiftigden erkennen dat het onrechtstreekse schenkingen zijn.
Vooraleer het bedrag van de successierechten en de vereffeningskosten ten laste van de drie natuurlijke kinderen te bepalen, moet de notaris de waarde van het aan ieder toekomende deel uitrekenen. Hoeveel erven zij ?

1. Alfons en Suzanne, beiden van Belgische nationaliteit, zijn gehuwd zonder huwelijkscontract in 1982. Zij hebben drie kinderen : Anne (20 jaar), Piet (15 jaar) en Louise (12 jaar).

Alfons is werkzoekende. Suzanne is topambtenaar bij de Europese Gemeenschap. Zij zien het samen niet meer zitten en beslissen uit de echt te scheiden door onderlinge toestemming. Zij consulteren Mter Viktor Hoofd, notaris te Temse, en vragen hem de overeenkomsten voorafgaandelijk aan EOT op te stellen, op volgende basis.

Er zijn geen andere onroerende goederen dan de gezinswoning, nml. een mooie villa te Sint-Genesius-Rode, eigen goed van Suzanne; dit goed zal haar blijven toebehoren, en zij zal het verder bewonen met de kinderen. Er zijn geen schulden. De meubelen zijn reeds verdeeld. Mevrouw behoudt de VW Passat. Ieder behoudt zijn eigen rekeningen. Alfons behoudt de rekeningen op zijn naam. Er zal geen onderhoudsbijdrage verschuldigd zijn, ook niet na de echtscheiding.

Wat de kinderen betreft, verklaart Alfons het volgende: “Ik wil geen contacten meer hebben met mijn vrouw noch met mijn kinderen; ik ga mij in het buitenland vestigen. Ik wil mijn kinderen niet meer zien  en wens dan ook geen bezoekrecht. Ik wil ook niet tussenkomen in de kosten van hun onderhoud en opvoeding, hetgeen mij toch niet mogelijk zou zijn gelet op mijn precaire financi le toestand”. Suzanne gaat hiermee akkoord en verklaart: “ Ik aanvaard die voorwaarden. Ik wil van Alfons niets meer horen en met hem niets meer te maken hebben.”

Beiden vragen aan de notaris dat deze overeenkomst over de kinderen ten titel van definitieve en onherroepelijke dading in de akte zou opgenomen worden, dat de akte zo spoedig mogelijk zou verleden worden, en dat het dossier onmiddellijk daarna zou ingediend worden bij de Rechtbank van Eerste Aanleg te Dendermonde, want, voegt Suzanne er aan toe “Ik ken teveel magistraten die op de rechtbank van Brussel zetelen.”

Hoe zal notaris Hoofd :

1.     reageren ten aanzien van de vraag van Suzanne over de keuze van de rechtbank en van de gewenste regeling in verband met de kinderen ?

2.     de clausule i.v.m. de kinderen opstellen, zo bondig mogelijk, maar ook op de wijze die het dichtste zou aanleunen bij de wensen van de partijen ?

I. advies. over de keuze van de rechtbank te Dendermonde:

De partijen kiezen vrij de rechtbank bij dewelke de procedure zal ingeleid worden. De notaris mag deze keuze akteren.

Over de gewenste regeling omtrent de kinderen:

In het algemeen: a) uit artikel 302 1 lid en 376 1 lid BW volgt dat de wetgever thans uitgaat van het basisgegeven van de gezamenlijke uitoefening van het ouderlijk gezag over de minderjarige kinderen. Er moet echter wel duidelijk vermeld te worden op welk adres de kinderen worden ingeschreven in het bevolkingsregister.

b) andere systemen en combinaties blijven mogelijk, bijvoorbeeld de exclusieve uitoefening. Belangrijk is dat de echtgenoten, welk systeem ze ook aannemen, voor voldoende duidelijkheid zorgen aangaande wat zij beschouwen als vallen respectievelijk onder het gezamenlijk / exclusief ouderlijk gezag.

c) De rechtbank beschikt sedert de echtscheidingswet van 30 juni 1994 (artikel 1290 lid 2 Ger.W) over een inhoudelijke en opportuniteitscontrole wat betreft de afspraken en regelingen met betrekking tot de minderjarige kinderen. Het belang van het kind is thans een grondvoorwaarde die de openbare orde raakt, niet alleen wat het onderhoudsgeld betreft, maar ook wat de regeling betreft van de wijze van uitoefening van het ouderlijk gezag.

Recht op persoonlijk contact

In het bijzonder wat de uitoefening van het recht op persoonlijk contact (NB terminologie 'hoede- en bezoekrech: bestaat niet meer) volgt uit de wet dat dit thans een eigen recht is van het kind dat de openbare orde raakt en zodat hierover geen dading kan gesloten worden, zoals bijvoorbeeld volledige afstand van rechten en plichten ten aanzien van het kind, met als tegenprestatie het vrijgesteld zijn van het betalen van onderhoudsgeld.

Een overeenkomst waarin de man aanvaardt het recht op persoonlijk contact niet uit te oefenen.

Onderhoudsbijdrage (artikel 203 - 203bis BW)

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de onderhoudsbijdrage (contributio) waarover wel een overeenkomst mogelijk is en de onderhoudsverplichting (obligatio) waarover geen overeenkomst mogelijk is.

Het is dus mogelijk dat bedongen wordt dat n van de ouders geen onderhoudsgeld moet betalen: immers, zodra het kind levensonderhoud, opvoeding en opleiding geniet in overeenkstemmig met de middelen van beide ouders, heeft het geen vorderingsrechten meer tegen n van beide ouders, en doet een dergelijk tussen de ouders bedongen 'geen bijdrage' clausule geen afbreuk aan het eigen vorderingsrecht van de minderjarige.

2. Clausule in verband met de kinderen

Wat betreft hun minderjarige kinderen komen pertijen overeen wat volgt:

1. Ouderlijk gezag: Daar de vader zich in het buitenland zal vestigen zal de moeder ex zal de moeder exclusief het ouderlijk gezag over de minderjarige kinderen uitoefenen. De kinderen zullen bij haar ingeschreven worden in het bevolkingsregister.

2. Recht op persoonlijk contact (niet 'bezoekrecht'). Zolang de vader in het buitenland verblijft zal jij zijn recht op persoonlijk contact uitoefenen tijdens de grote schoolvakantie gedirende de eerste 15 dagen van de maand juli. Wanneer de vader in Belgi verblijft zal hij zijn recht op persoonlijk contact uitoefenen iedere weekend van zaterdag 9uur tot zondag 20 uur. Hij zal de kinderen afhalen en terugbrengen bij de moeder.

Nota: Er moet een preciese regeling voorzien worden, wat niet belet dat partijen onder elkaar kunnen overeenkomen over andere praktische modaliteiten. De vader is ook niet verplicht zijn recht op persoonlijk contact daadwerkelijk uit te oefenen. Een volledige 'verzaking' aan zijn recht op persoonlijk contact zou misschien door de rechtbank aanvaard worden, doch partijen moeten ervan verwittigd worden dat het risico bestaat dat de Produreur des Konings hiertegen bezwaren zou kunnen hebben.

3. Onderhoudsbijdrage:

De avder zal een de moeder geen onderhoudsbijdrage voor levensonderhoud en opvoeding van de kinderen moeten betalen zolang de moeder over de middelen beschikt om hen een passend levensonderhoud, opvoeding en opleiding te verschaffen.

4. Herziening:

Ingeval van gewijzigde levensomstandigheden is herziening mogelijk van deze overeenkomst, daar de hierboven voorzienen regeling geldt onverminderd de toepassing van artikel 203 en 203bis BW (artikel 303 afgeschaft)

Vraag 2

Mr en Mw De Lente–Winters, beiden op brugpensioen, hebben drie lieve meerderjarige dochters, met dewelke zij de beste verstandhouding hebben, allen van Belgische nationaliteit en wonende in Belgi .
Hun spaarcenten hebben zij in vastgoed ge nvesteerd: hun gezinswoning te Zottegem, een appartement te Blankenberge en een hoevetje niet ver van Dinant. Deze drie goederen blijken thans ongeveer dezelfde waarde te hebben. Na beraad met hun dochters wensen zij deze goederen te schenken, toe te bedelen of te legateren aan hun dochters, met name hun woning aan hun oudste dochter Lieve, het appartement aan de jongste Therese, en het hoevetje aan Francine.
Zij komen raad vragen aan hun notaris, hoe zij dit nu reeds zouden kunnen vastleggen, daar zij vrezen dat de familiale verstandhouding na hun dood misschien in gevaar zou kunnen komen door de inmenging van de schoonzonen. Het is niet onbelangrijk te weten dat de ouders geen huwelijkscontract hebben gesloten, dat zijn hun stelstel niet gewijzigd hebben en dat de ouders samen of de langstlevende onder hen, tot hun laatste dag, het vruchtgebruik van die goederen wensen te behouden.
Welke oplossingen, zou U, als notaris, voorstellen, met in het kort de voor- en nadelen van elke oplossing (zowel op burgerlijk vlak als op het vlak van de kosten) :
1.    in het geval dat de ouders er niet voor terugschrikken onmiddellijk registratierechten (schenkingsrechten) en aktekosten te betalen ?
2.    in het geval noch zij, noch hun dochters over financi le reserves beschikken, en dus ook niet wensen registratierechten en aktekosten te betalen ?

eerste geval (In het geval dat de ouders er niet voor terugschikken onmiddellijk registratierechten (schenkingsrechten) en aktekosten te betalen.

1. Schenking aan de 3 kinderen afzonderlijk met voorbehoud van vruchtgebruik en aanwas en tussenkomst van de andere kinderen om in te stemmen (artikel 918 BW)

2. Schenking - verdeling (dubbele akte)

1 schenking van de blote eigendom in onverdeeldheid aan de 3 kinderen met voorbehoud van vruchtgebruik en aanwas van het vruchtgebruik aan de langstlevende onder hen.

2 Verdeling van de goederen in blote eigendom tussen de 2 kinderen.

Voordeel: de meest zekere oplossing: geen gevaar van inbreng en/of inkorti,g bij de overlijdens van de ouders.

3. Ouderlijke boedelverdeling

iets minder kosten (geen dubbelen akte) doch minder zekerheid: eventueel gevaar van inkorting indien grote waardeschommelingen tussen de data van de akte en van het overlijden.

tweede geval (Ingeval zijn over geen financi le reserves beschikken en dus ook niet wensen registratierechten en belangrijke aktekosten te betalen)

1. Indien de ouders geen kosten willen spenderen blijft de mogelijkheid van testamentaire beschikkingen.

2. Een testamentaire ouderlijke boedelverdeling van de gemeenschapsgoederen is echter niet mogelijk omdat een conjunctief testament nietig is.

Vraag 3

De Heer Jan Plezier heeft een hofstede met gebouwen en 75 hectaren grond ge rfd van zijn ouders. Sedert generaties exploiteert de familie Buitenboer dit landgoed. Vader Ernest Buitenboer gaat nu met pensioen. Zijn zoon Victor wenst het bedrijf over te nemen en stelt de eigenaar voor een loopbaanpacht af te sluiten.
Jan Plezier komt Albert Zegel, zijn familienotaris, vinden. Hij vraagt informatie over de loopbaanpacht, en de voor– en nadelen ervan.
Welke informatie kan de notaris hem, verschaffen over de loopbaanpacht en over de voornaamste voor– en nadelen voor de eigenaar ?

artikel 8 par. 3 wet 4 november 1969 ingevoegd door wet 7 november 1988.

Informatie

Een loopbaanpacht is een pacht van vaste duur die gelijk is aan het verschil tussen het ogenblik dat de pachter 65 jaar wordt en zijn huidige leeftijd, met een minimum van 27 jaar (indien meerdere pachters, leeftijd van de jongste)

De pachter moet dus jonger zijn dan 37 jaar.

Onderpacht en pachtoverdracht zijn mogelijk zonder overschrijding van de duur.

Een authentieke pacht is aan te raden

2. Voordelen voor de eigenaar

Einde van de pacht op welbepaalde datum. geen pachtvernieuwing of pachtverlenging (tenzij mits akkoord van de eigenaar)

Zekerheid dat de goederen vrij komen op de vastgestelde datum.

3. Nadelen voor de eigenaar:

Bevriezing van zijn onroerend landgoed voor een lange periode: zeer moeilijke verkoopbaarheid.

Sterk verminderde verkoopwaarde zeker in het begin van de periode.

Vraag 4

Pierre Bonhomme (55 jaar) en Bea Vrijgezel (52 jaar), niet verwante personen, beiden van Belgische nationaliteit, hebben een verklaring van wettelijke samenwoning afgelegd v r de ambtenaar van de burgerlijke stand te Namen op 18 november 2002. Zij woonden toen al drie jaar samen in Namen.
Op 22 november 2002 had Pierre een levensverzekering afgesloten op zijn hoofd met als begunstigde Bea.
Op 23 december 2002 zijn Pierre en Bea verhuisd (en ook ingeschreven in het bevolkingsregister) naar Brugge, in een huis dat zij bij notari le akte van 17 december 1997 samen hadden aangekocht, met een beding van aanwas in volle eigendom ten voordele van de langstlevende.
Op 2 februari 2003 overlijdt Pierre ten gevolge van een verkeersongeval. Bea komt vandaag raad vragen aan haar notaris, en stelt volgende vragen :
1.    Zal ik erven van Pierre ?
2.    Welke zijn de burgerrechtelijke en fiscale gevolgen van de levensverzekering ?
3.    Welke zijn de burgerrechtelijke en fiscale gevolgen van het beding van aanwas ?
4.    Waar moet de aangifte van nalatenschap ingediend worden ?
Wat moet de notaris antwoorden? Motiveer uw antwoord.

1. Over de nalatenschap van Pierre.

Bea erft enkel indien Pierre haar testamenteit tot legataris heeft aangesteld.

2. over de levensverzekering

a. Burgerrechtelijk: Bea is begunstigde van de levensverzekering. Dit is een beding ten behoeve van een derde. zij verkrijgt dit ingevolge een eigen recht (ius proprio) Het is verder zonder belang of ze al dan niet testamentair erfgenaam is van Pierre.

b. Fiscaal: zij zal op dit voordeel successierechten betalen (artikel 8 w. Succ.) tegen het tarief 'alle andere personen' (zie verder 4) in het Waalse Gewest is de gelijkschakeling met het tarief 'tussen echtgenoten' enkel van toepassing als de verklaring van wettelijke samenwoning meer dan 1 jaar voor het overlijden werd afgelegd.

3. over het beding van aanwas

a. burgerrechtelijk: kanscontract (ten bezwarende titel) gelijke levensverwachting, Bea verkrijgt de helft

b. fiscaal: Er zullen registratierechten moeten betaald worden. verklaring leggen binnen de 4 maanden na het overlijden (artikel 31, 2 ) Wetboek registratierechten. De rechten zijn 12,5% eventueel 6% indien bij de akte 6% werd betaald. In de verklaring moet de waarde van het huis op datum van het overlijden worden geschat.

4. over de aangifte van nalatenschap

De aangifte moet ingediend worden op het bevoegde registratiekantoor te Namen (Waalse Gewest) Door de invoering van het nieuwe localisatoeprincipe zijn de successierechten verschuldigd in het Gewest waar de overledene gedurende de laatste 5 jaar het langst zijn fiscale woonplaats heeft gehad. Dit moet trouwens in de aangifte worden vermeld. Het zijn de successierechten van dat Gewest die verschuldigd zijn.

Vraag 5

Nick Taalop, een weduwnaar, topmanager in de glasvezelindustrie en hoofdaandeelhouder van “Schoonoptiek NV”, met een personeelsbestand van ongeveer 250 personen, heeft twee meerderjarige zonen die er niet in geslaagd zijn hun universitaire studies te voltooien.
Hij is voornemens een bedrijf op te starten, om een nieuw produkt op de markt te brengen en wil zijn beide zonen in deze zaak betrekken in het kader van een op te richten NV met een aanvangskapitaal van 900.000,00 euro, vertegenwoordigd door 900 aandelen z.n.w., waarop elk van zijn zoons zal inschrijven tot beloop van 270 aandelen, terwijl hij een minderheidsparticipatie zal nemen van 360 aandelen.
Hij raadpleegt Eric Smokkel, zijn notaris en vraagt hem, inachtgenomen het gebrek aan ervaring van zijn zoons, een vennootschapsstructuur in het kader van een NV uit te werken waarbij zijn zoons een minimale verantwoordelijkheid zouden moeten dragen voor het geval de zaken verkeerd zouden uitlopen en waarbij hij in ieder geval de controle van de vennootschap wenst te behouden, ondanks zijn minderheidsparticipatie, zowel wat betreft de bestemming van de jaarlijkse bedrijfsresultaten als op het vlak van het management.
Welke voorstel(len) zou notaris Smokkel kunnen doen en waarom ?

Nick Taalop (de vader) zal in de oprichtingsakte alleen als stichter optreden, gezien hij op meer dan 1/3de van het kapitaal inschrijft (art. 450 Vennootschapwet) en zal dus alleen het financieel plan ondertekenen, terwijl de 2 zonen in de akte zullen optreden als eenvoudige inschrijvers. Daarvan moet melding gemaakt worden in de akte.

2. Aan elk van de 2 zonen kunnen maximaal 150 aandelen zonder stemrecht (max 1/3de aandelen artikel 48 Vennootschapswet) toegekend worden op de 270 aandelen waarop zijj inschrijven. Daardoor bekomt de vader een stemmen meerderheid in de algemene vergadering doch opgelet ingeval van uitkering van de dividenden moet aan deze aandeelhouders een preferent en opvorderbaar dividend statutair toegekend worden.

Het is geraadzaam aan de vader bij de oprichting van de vennootschap een voldoende aantal (max 450 of de helft van de kapitaalaandelen artikel 542 Vennootschapswet) preferent of stichtersaandelen met stemrecht toe te kennen, ter vergoeding voor de inbreng van zijn know how, waardoor hij opnieuw de meerderheid bekomt in de algemene vergadering.

Vraag 6

Jef Van Ommezele, kaderlid van een multinational, is al 35 jaar gehuwd met Emma Troost, zonder huwelijkscontract. Bij zijn opruststelling, op 2 januari 2000, geniet hij van een zeer degelijke groepsverzekering, die door zijn werkgever werd onderschreven en die hij kan opnemen, hetzij onder de vorm van een netto-kapitaal van 600.000,00 euro, hetzij onder de vorm van een maandelijkse rente (ge ndexeerd) van 3.000,00 euro. De heer Van Ommezele, heeft gekozen voor het verzekerd kapitaal van 600.000,00 euro, en heeft dit bedrag geplaatst op een effectenrekening bij zijn bank (60% in aandelen of beveks en 40% in obligaties).
Sedert zijn pensioen heeft Jef een aantrekkelijke golfster ontmoet met wie hij een relatie heeft aangeknoopt. Emma is toevallig op de hoogte gekomen van deze situatie en heeft haar man op overspel betrapt. Zij heeft op 8 juli 2002 een verzoekschrift ingediend tot het bekomen van de echtscheiding op grond van bepaalde feiten. De rechtbank heeft de echtscheiding uitgesproken op 10 december 2002 en notaris Hans Stress aangeduid om over te gaan tot de verrichtingen van vereffening-verdeling van de ontbonden huwgemeenschap. Tijdens deze verrichtingen werd een overeenkomst bereikt tussen partijen met betrekking tot de verdeling van het gemeenschappelijk vermogen, ter uitzondering van de effectenportefeuille, waarvan de beurswaarde fel geslonken was.
De advocaat van Jef houdt staande dat deze portefeuille een eigen goed uitmaakt omdat de premies uitsluitend betaald werden door zijn vroegere werkgever; dat dit kapitaal moet gelijkgesteld worden met een bijkomend pensioen en dat dientengevolge het recht op een pensioen of soortgelijke uitkering dat een der echtgenoten bezit, hem eigen is (art 1401, 4. BW). Daarentegen beweert de advocaat van Emma dat het groepsverzekeringskapitaal moet beschouwd worden als vergoeding die het beroepsinkomen vervangt of aanvult en dus deel uitmaakt van het gemeenschappelijk vermogen (art.1405, 1. BW).
Beide argumenten worden aan notaris Stress meegedeeld, met verzoek deze in het proces-verbaal van zwarigheden op te nemen. De notaris zal een persoonlijk standpunt moeten innemen en dit standpunt moeten staven, alvorens de zaak naar de rechtbank te verwijzen. Hou zou hij dit, naar uw mening, moeten doen ?

De heer V.O had ontegensprekelijk het recht het bedrag van de groepsverzekering te innen onder de vorm van een maandelijkse rente: in dit geval wordt deze rente gelijkgesteld met een aanvullend pensioen, welke gefinancierd werd door de bijdragen van zijn werkgever. In casu is artikel 1401, 4 BW van toepassing: waarbij gesteld wordt dat het recht op een pensioen of soortgelijke uitkering eigen is.

Alhoewel het bedrag of emolument van dit pensioen in de gemeenschap valt, zolang deze niet ontbonden is, wordt, overeenkomstig de algemene beginselen van artikel 1405 BW

Deze beginselen dienen eveneens per analogie toegepast te worden voor het geval een kapitaal werd uitgekeerd ivm een rente.

Het bedrag van het kapitaal komt de gemeenschap ten goede zolang de gemeenschap niet ontbonden is, terwijl na de ontbinding dit kapitaal eigen is. In casu, een bilijke oplossing zou kunnen gevonden worden door de overlevingsrechten van de verzekeringsmaatschappij te hanteren (bijvoorbeeld de tabellen van Ledoux). Stel nu dat de overlevingskansen van de man volgens deze tabellen op z'n pensioenregrechtigde leeftijd 16 jaar bedragen, en dat de gemeenschap ontbonden wordt 2,5 jaar na zijn vertrek met pensioen, dan zal aan het gemeenschappelijk vermogen een vergoeding moeten toegekend worden van 2,5/16den van het verzekerd kapitaal van 600 000, terwijl de effectenportefeuille als eigen vermogen van de man zal beschouwd worden.

Voor elk van de dertig vragen van deze vragenlijst is er maar n juist of een “ beste” antwoord. Een juist of het beste antwoord levert 3 punten op. Een fout antwoord levert een verlies van maximum twee punten op. Als U een vraag niet beantwoordt, worden geen punten afgetrokken. Het totaal aantal punten wordt door drie gedeeld, omdat deze vragenlijst voor dertig punten telt in het totaal van honderd punten van het schriftelijk examen.

Gelieve de vragen enkel en alleen te beantwoorden op in het rood gedrukt blad, volgens de richtlijnen opgenomen in de “praktische onderrichtingen”.


IV.1.    Op zaterdag 8 maart 2003 wordt notaris Toon Harp, te Lazaret, opgeroepen om het testament op te maken van de negentigjarige kinderloze, vrijgezel Jules Verbiest, opgenomen in het rustoord “De Lichtervelde”, en alhoewel zijn gezondheidstoestand fel achteruitgaat heeft hij nog een heldere geest.
De oude man begint zijn testament te dicteren in de tegenwoordigheid van twee meerderjarige getuigen, van Belgische nationaliteit, Richard Floeze, directeur van het rustoord, en Lucy Strike, hoofdverpleegster. De testator verklaart zijn nalatenschap voor de helft te legateren aan de heer Geert De Groote, eerste klerk van notaris Harp en voor de andere helft aan de heer Richard Floeze.
Wat moet de notaris doen?
A.    De laatste wil van de testator akteren, wetende dat, op deontologisch vlak, het hem niet verboden is een testament te ontvangen waarin een legaat aan zijn klerk voorkomt.
B.    Vaststellen dat dit legaat een deontologisch probleem stelt, en dus aan de testator suggereren geen legaat aan Geert De Groote te voorzien.
C.    Richard Floeze verzoeken de kamer te verlaten en hem vervangen door een andere getuige en daarna het testament ontvangen met opname van de legaten aan Richard Floeze en Geert De Groote.
D.    Aan de testator verklaren dat het hem niet mogelijk is het testament te ontvangen, zo om wettelijke als om deontologische redenen, en telefonisch een confrater oproepen om het testament in zijn plaats te ontvangen.

IV.2.    Kolonel Bob Gevecht, wonend te Zaventem, is zeer misnoegd over het optreden van notaris Arlette Ansom, te Sint-Stevens-Woluwe. Hij is er van overtuigd dat zij haar deontologische verplichtingen niet heeft nageleefd, en wenst klacht tegen haar in te dienen. Wat moet hij doen?
A.    Zich eerst wenden tot de Kamer van notarissen bevoegd voor de plaats waar de feiten zich hebben afgespeeld.
B.    Zich eerst wenden tot de Nederlandstalige benoemingscommissie voor het notariaat.
C.    Zich eerst wenden tot de Kamer van notarissen van Vlaams Brabant en in beroep van de genomen beslissing, tot de Nederlandstalige benoemingscommissie voor het notariaat.



D.    Zich wenden ofwel tot de syndicus van de Kamer van notarissen van Vlaams Brabant ofwel tot de Nederlandstalige benoemingscommissie voor het notariaat.

IV.3.    Romain Buysse, 5 jaar oud, is geboren uit het huwelijk van Kamiel Buysse en Simonne Loveling. Het echtscheidingsvonnis tussen deze echtgenoten werd uitgesproken op 15 mei 2002 en heeft de ouderlijke macht toevertrouwd aan de moeder alleen.
Margriet Loveling, zuster van Simonne, is ongehuwd en heeft geen kinderen. Zij heeft de kleine Romain onder haar bescherming genomen. Zij brengt Simonne op de hoogte van haar voornemen aan Romain de blote eigendom van haar woonhuis te schenken, waarvan zij zich het vruchtgebruik wil voor behouden.
Simonne Loveling vraagt raad aan notaris Angelina Boudernie over de te volgen procedure. Wat zal de notaris haar antwoorden?
A.    Noch Kamiel Buysse, noch de vrederechter dienen hun toelating te geven: Simonne Loveling mag zelf de schenking aan haar zoontje aanvaarden.
B.    Voorafgaandelijk aan de schenking moet Simonne Loveling de machtiging vragen van de vrederechter van de woonplaats van het kind om in naam van het kind de schenking te aanvaarden.
C.    Vooreerst dient de toelating van Kamiel Buysse bekomen worden omdat hij het controlerecht op het beheer van de goederen van zijn minderjarige zoon heeft behouden; daarna moet de machtiging van de plaatselijk bevoegde vrederechter bekomen worden.
D.    Kamiel Buysse en Simonne Loveling moeten samen de schenking aanvaarden; de machtiging van de vrederechter is echter niet nodig.

IV.4.    Marc Bollewinkel, te Aarschot, werd bij de laatste gemeenteverkiezingen verkozen als gemeenteraadslid, en is daarna schepen van openbare werken van deze stad geworden. Hij werd zeer recent in deze stad tot geassocieerd notaris benoemd . In die hoedanigheid:
A.    Mag hij nooit een verkoopakte verlijden van een stadseigendom omdat dit niet strookt met zijn plicht van onpartijdigheid.
B.    Mag hij een dergelijke akte verlijden maar mag er geen ereloon voor vragen.
C.    Mag hij een dergelijke akte verlijden op voorwaarde dat de burgemeester hem zijn machten heeft gedelegeerd.
D.    Mag hij een dergelijke akte verlijden en mag erelonen aanrekenen.
Welke van deze beweringen is juist ?

IV.5.    Notaris Koen Kuifje, te Brussel, moet een koopakte verlijden waarbij zijn excellentie Sergio Lopes de Souza, Braziliaanse Ambassadeur in Belgi koper is. Deze ambassadeur heeft zijn been gebroken en kan zich onmogelijk verplaatsen zodat hij de notaris verzoekt de akte te verlijden op de ambassade, Louisalaan,445B, te Brussel.
Mag de notaris de akte in het ambassadegebouw verlijden?
A.    Neen, omdat de ambassade ingevolge het extraterritorialiteitsbeginsel geacht wordt Braziliaans grondgebied te zijn.
B.    Ja, daar de diplomatische immuniteit van de ambassadelokalen een fictie is om de onschendbaarheid ervan te funderen.
C.    Ja, maar de notaris dient voorafgaandelijk de toelating te vragen aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
D.    De notaris mag de akte voorlezen in de Ambassade en er de Ambassadeur laten tekenen, doch zal zelf de akte in zijn kantoor moeten tekenen.

IV.6.    Catherine Demey, weduwe van Karel Dekeyzer, oefent de ouderlijke macht uit over haar drie minderjarige kinderen en beheert hun goederen. Zij weet dat zij kanker heeft en dat haar gezondheidstoestand haar in de onmogelijkheid stelt om haar taak verder uit te oefenen. Zij vraagt raad aan haar notaris over de te volgen procedure in het belang van haar kinderen. Welke van de vier volgende procedures zal de notaris aanraden?
A.    Bij verzoekschrift aan de plaatselijke bevoegde rechtbank van eerste aanleg voor haar de aanstelling vragen van een gerechtelijk raadsman.
B.    Bij verzoekschrift aan de plaatselijk bevoegde vrederechter de aanstelling van een voorlopig bewindvoerder vragen.



C.    De plaatselijk bevoegde procureur des Konings aanschrijven en hem verzoeken de rechtbank van eerste aanleg te vatten ten einde de onmogelijkheid vast te stellen voor Mw Demey om de ouderlijke macht verder uit te oefenen.
D.    Zich richten tot het OCMW om de hulp van een sociale assistente te bekomen die Mw Demey zal helpen om gedurende haar ziekte haar budget beter te beheersen.

IV.7.    In een proces-verbaal van rangregeling betreffende uit te keren fondsen in uitvoering van een vonnis dat in debet werd geregistreerd, moet de notaris :
A.    Met een bijzondere clausule vermelden dat de te verdelen fondsen hun oorsprong vinden in een rechterlijke beslissing of een vonnis dat in debet werd geregistreerd.
B.    Vermelden dat de e.a. inspecteur van het bevoegd registratiekantoor er van op de hoogte gebracht werd dat de te verdelen fondsen werden verkregen in uitvoering van een vonnis dat in debet werd geregistreerd.
C.    Vermelden dat de e.a. inspecteur van het bevoegd registratiekantoor een attest heeft afgeleverd waaruit blijkt dat er geen bedrag verschuldigd blijft als registratierecht of boete ingevolge een vonnis dat in debet werd geregistreerd.
D.    De e.a. inspecteur van het bevoegde registratiekantoor verwittigen per aangetekende brief waarvan een kopie in het dossier moet bewaard blijven dat de uit te keren fondsen werden verkregen in uitvoering van een vonnis dat in debet werd geregistreerd.

IV.8.    Bij het overlijden van Piet Endewind, enige zaakvoerder van de BVBA Pharao, heeft de buitengewone algemene vergadering van deze vennootschap haar belangrijkste vennote, de NV Nobody als nieuwe zaakvoerder aangesteld. Deze laatste heeft de Amerikaan Ben Nieman aangesteld als vaste vertegenwoordiger voor deze opdracht. Volgens de statuten van de NV Nobody wordt deze vennootschap geldig vertegenwoordigd bij alle akten waar een ministerieel ambtenaar optreedt door de gedelegeerd bestuurder. Als gedelegeerd bestuurder werd de Noor Thor Heyder aangesteld.
Mter Yves Deprez, notaris te Brussel, moet de verkoopakte verlijden door de BVBA Pharao van een perceel industriegrond aan de Heer Arthur Bonhomme. Ben Nieman is gehospitaliseerd in het universitair ziekenhuis te Gent ingevolge een rugletsel.
De notaris heeft twijfels over de oplossing. Welke is de juiste?
A.    Thor Heyder, gedelegeerd bestuurder van de NV Nobody, zal de akte tekenen in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van deze vennootschap die zelf zaakvoerder is van de BVBA Pharao.
B.    Daar alleen natuurlijke personen zaakvoerders van een BVBA kunnen zijn, moet onverwijld een buitengewone algemene vergadering van de BVBA Pharao samenkomen om een nieuwe zaakvoerder aan te stellen die dan de akte zal kunnen tekenen.
C.    De raad van bestuur van de NV Nobody, optredend als college, kan, bij nparigheid van haar drie leden, Ben Nieman vervangen: de verkoopakte zal aldus geldig getekend worden door de drie leden van de raad van bestuur van de NV Nobody.
D.    Ben Nieman kan zich niet verplaatsen, maar kan een notari le volmacht tekenen waarbij hij aan een gevolmachtigde zijn machten delegeert om namens de BVBA Pharao de verkoopakte te tekenen.

IV.9.    Een akte van aanwijzing door de ouders van een voogd voor hun minderjarige kinderen ingeval van overlijden van beide, moet:
A.    niet geregistreerd te worden doch wel gemeld te worden in het CRT.
B.    wel geregistreerd te worden en niet gemeld te worden aan het CRT.
C.    niet geregistreerd te worden en niet gemeld te worden aan het CRT.
D.    wel geregistreerd te worden en ook gemeld te worden aan het CRT.

IV.10.    Piet en Sofie hebben van de bank een hypothecaire kredietopening bekomen voor de aankoop van een bouwgrond en de oprichting van de woning. De bank heeft echter de tussenkomst gevraagd van de ouders van Sofie als hypothecaire borgen : zij gaan akkoord om hun appartement te Koksijde ook in hypotheek te geven. De ouders van Sofie zijn beiden gepensioneerd en brengen de wintermaanden door in Ibiza.



    De akte moet verleden worden v r 31 maart 2003 en zij wensen niet terug te komen voor 1 mei. Zij zullen een volmacht tot hypothekeren ondertekenen bij hun plaatselijke notaris in Ibiza en hem vragen een uitgifte bekleed met de apostille naar de notaris van Piet en Sofie op te sturen ten einde aangehecht te worden aan de akte van hypothecaire kredietopening.
    Welke formaliteiten moet de notaris van Piet en Sofie verrichten opdat de hypotheek zou kunnen ingeschreven worden op het hypotheekkantoor?
A.    de volmacht laten vertalen en legaliseren door de Spaanse ambassade te Brussel
B.    de volmacht laten vertalen door een be digde vertaler
C.    de volmacht laten vertalen door een be digde vertaler en laten bekleden door het visum van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de standplaats van de notaris
D.    de volmacht laten vertalen door een be digde vertaler en laten legaliseren door het ministerie van Buitenlandse Zaken

IV.11.    Notaris Welgemoed moet een akte verlijden, waarbij de gemeente Kortenberg een perceel grond verkoopt aan een aanpalende eigenaar. Het besluit om de grond te verkopen wordt namens de gemeente genomen door:
A.    de burgemeester en de secretaris.
B.    de provinciegouverneur.
C.    het college van burgemeester en schepenen.
D.    de gemeenteraad.
Welke is het juist antwoord?

IV.12.    Mevrouw Gruislain, wonende in een riante villa te Knokke-Heist, het Zoute, overlijdt er op 3 december 2002. Zij laat als enige erfgenamen zes kinderen na waartussen een niet al te beste verstandhouding heerst. Haar dochter Isabelle, wonend te Damme, heeft op 8 december 2002 notaris Kustler, te Brugge, verzocht boedelbeschrijving op te maken van de nalatenschap.
De kinderen van Mw Gruislain wonen op verschillende plaatsen: Isabelle, te Damme, Hermine, te Koksijde, Jan, te Oostende, Hendrik ,te Gent, Alfons, te Eupen, en Lieven, te Brugge.
De notaris heeft ingevolge art. 1179 G.WB. bij verzoekschrift dd 23 december 2002 aan de vrederechter te Brugge de aanstelling van een notaris gevraagd om de niet aanwezige partijen te vertegenwoordigen. Bij beschikking van 10 januari 2003 heeft de vrederechter hiertoe notaris Erling, te Knokke, aangesteld.
Op 25 januari 2003 geeft notaris Kustler het dossier aan zijn stagiair en vraagt hem de noodzakelijke betekeningen klaar te maken opdat de inventaris rechtsgeldig zou kunnen doorgaan, doch met minimale kosten.
Welke betekeningen zal de stagiair voorbereiden?
A.    Zeven aangetekende brieven met ontvangstmelding (aan de zes kinderen en aan notaris Erling).
B.    Een gerechtsdeurwaarder te Brugge gelasten met de betekeningen.
C.    Zeven aangetekende brieven zonder ontvangstmelding (aan de zes kinderen en aan notaris Erling).
D.    Zes aangetekende brieven zonder ontvangstmelding (aan de vijf kinderen die op minder dan 100 km wonen en aan notaris Erling).

IV.13.    Een notari le akte is nietig wegens vormgebrek in n enkel van volgende gevallen:
A.    een internationaal testament verleden voor twee niet geassocieerde notarissen-titularis, zonder getuigen.
B.    een authentiek testament verleden voor een notaris-titularis en een geassoci erd notaris niet-titularis (niet met mekaar geassoci erd), zonder getuigen.
C.    een akte waarbij n der partijen doof is, verleden voor een geassoci erd notaris niet-titularis, zonder getuigen.
D.    een akte waarbij een der partijen blind is verleden voor n geassoci erd notaris niet-titularis en twee getuigen.
zijn verleden wordt voor n geassoci erd notaris niet-titularis en twee getuigen.

IV.14.    De tussenkomst van een bedrijfsrevisor of externe accountant is steeds noodzakelijk in volgende gevallen:
A.    bij ontbinding van een CVBA.



B.    bij fusie door opslorping tussen twee vennootschappen.
C.    bij doeluitbreiding van een naamloze vennootschap.
D.    bij kapitaalverhoging van een bvba door inbreng van de lopende rekening van de zaakvoerder.
Welk van deze vier beweringen is fout?

IV.15.    Bij de ondertekening van de notari le verkoopakte tussen handelingsbekwame personen rijst een probleem tussen de verkoper en de koper. De notaris stelt voor 25.000 EUR van de verkoopprijs door hem te blokkeren op een rubriekrekening tot het probleem opgelost is.
    n enkel van de volgende beweringen is juist. Dewelke?
A.    Er zal altijd een ambtshalve inschrijving genomen worden omdat een deel van de verkoopprijs niet betaald wordt aan de verkoper.
B.    Er wordt geen ambtshalve inschrijving genomen als de hypotheekbewaarder hiertoe ontslagen wordt.
C.    Er wordt geen ambtshalve inschrijving genomen indien de verkoper n de notaris (in eigen naam als houder van de rubriekrekening) uitdrukkelijk verklaren de hypotheekbewaarder te ontslaan van het nemen van ene ambtshalve inschrijving.
D.    Er wordt geen ambtshalve inschrijving genomen, als ook de hypothecaire schuldeiser tussenkomt, en aanvaardt dat geen ambtshalve inschrijving genomen wordt.

IV.16.    Ernest Huigens, weduwnaar van L a Travers, heeft bij akte van notaris Muliers, te Gent, dd 22 september 1975 de blote eigendom van zijn woonhuis (eigen goed) te Gent, Hogeweg 245, geschonken aan zijn zoon Edwin, als voorschot op nalatenschap. Het goed werd geschat in volle eigendom op 1.000.000 BEF. Bij de akte kwamen zijn andere kinderen en enige vermoedelijke erfgenamen, Marie, Lucie, Jan en Piet Huigens tussen, en verklaarden zich akkoord met de schenking.
Op 17 augustus 2002 overlijdt Ernest Huigens, zonder testament na te laten. Zijn enige erfgenamen zijn zijn 5 kinderen Marie, Edwin, Lucie, Jan en Piet. Hij laat verschillende onroerende goederen na, samen geschat op 950.000,00 euro alsook een aanzienlijke effectenportefeuille, geschat op 1.650.000,00 euro. Het destijds aan Edwin geschonken huis heeft een waarde bij overlijden van 148.000,00 euro.
Hoeveel zal Edwin in waarde ontvangen bij de verdeling van de goederen die deel uitmaken van de nalatenschap (waarde meubelen en liggend geld, passiva en uitvaartkosten niet in aanmerking te nemen) ?
A.    401.600,00 euro.
B.    549.600,00 euro.
C.    524.810,65 euro.
D.    520.000,00 euro.

IV.17.    Jan Fierefluiter en Axelle Juste hebben als feitelijk samenwoners een appartement in Brussel gekocht op 20november 2002, ieder voor de onverdeelde helft in volle eigendom. Thans vernemen zij van een advocaat dat in hun geval een aankoop met een beding van aanwas in volle eigendom interessant is, zowel op burgerlijk als op fiscaal vlak.
    Zij vragen uw advies: kunnen zij op heden nog een beding van aanwas in een afzonderlijke notari le akte laten opnemen? Hun levensverwachtingen zijn gelijk.
A.    Neen, want de aankoop is definitief.
B.    Ja, maar de tussenkomst van de verkoper is noodzakelijk.
C.    Ja, het gaat hier immers over een kanscontract.
D.    Ja, maar zij moeten er wel rekening mee houden dat bij het eerste overlijden, de langstlevende in ieder geval schenkingsrechten (niet verwante personen) zal moeten betalen.

IV.18.    Notaris W. Ysneus is belast met de verkoop van een villa. Uit de hypotheekstaat blijkt dat er 15 jaar geleden een vonnis werd overgeschreven dat de afbraak van de villa uitspreekt omdat die gebouwd werd in strijd met de bouwvergunning. De notaris deelt dit mee aan de partijen, maar zowel de koper als de verkoper zeggen aan de notaris dat zij wensen dat de akte toch verleden wordt. Wat zal de notaris moeten doen?



A.    Hij mag zijn ambt weigeren.
B.    Hij zal de akte verlijden zonder meer.
C.    Hij zal pas de akte verlijden wanneer de verkoper en de koper zich verbonden hebben de villa af te breken.
D.    Hij zal de akte verlijden, en in de akte een bepaling opnemen dat hij de partijen ge nformeerd heeft over de bouwovertreding en de gevolgen die daaraan verbonden zijn.

IV.19.    Salvatore Luciano, weduwnaar, wonende te Ukkel sedert 3 januari 1998 heeft op 15 februari 2002 de verkoopscompromis ondertekend van zijn huis, Churchilllaan 72/c te Ukkel, voor de prijs van 175 000,00 EUR.
    De compromis is door zijn notaris Mter Buitengoed opgesteld: eigendoms-overdracht, ingenottreding en risico-overdracht bij het verlijden van de akte, binnen de 4 maanden. De koper heeft een waarborg betaald van 17 500,00 EUR, geblokkeerd op een rubriekrekening bij zijn notaris, Mter Aldengoed.
    Salvatore Luciano overlijdt door ongeval op 25 februari 2002. Mter Buitengoed wordt door de neef en enige erfgenaam gelast met de vereffening van zijn nalatenschap. Op 10 juni 2002 wordt de verkoopakte van het huis te Ukkel verleden. Mter Buitengoed houdt, als voorzichtige notaris, heel de verkoopprijs in ter betaling van de successierechten, daar Salvatore Luciano, naast zijn huis te Ukkel, nog verschillende andere onroerende goederen bezat in Begi .
    De aangifte van nalatenschap wordt ingediend op het registratiekantoor Ukkel op 10 september 2002. Twintig dagen later ontvangt Mter Buitengoed de afrekening van de successierechten ten bedrage van 168.452,12 EUR, die hij onmiddellijk betaalt door middel van de ingehouden fondsen. Op 4 februari 2003 ontvangt Mter Buitengoed een bericht van tekortschatting betreffende het huis te Ukkel, aangegeven voor 175.000,00 EUR, door de Ontvanger geschat op 225.000,00 EUR. De verschuldigde bijrechten bedragen 35.000,00 EUR.
    Hoe zal Mter Buitengoed best reageren ter vrijwaring van de belangen van zijn kli nt?
A.    De aanstelling van een deskundige schatter aanvragen om tot de voorafgaande schatting over te gaan.
B.    De Ontvanger er op wijzen dat gelet op het feit dat het huis verkocht was v r het overlijden en dat vermits de compromis vaste datum had verkregen, het huis niet meer aanwezig was in de nalatenschap, doch slechts een vordering op de koper, dus niet vatbaar voor schatting.
C.    Aan de Ontvanger de vergelijkingspunten vragen waarop hij steunt en trachten een mildering van zijn schatting te bekomen.
D.    Zijn kli nt aanraden zo spoedig mogelijk de bijrechten, intresten en boeten te betalen om aldus een verhoging van de boete en oplopende intresten te vermijden.

IV.20.    De inschrijving op de handelszaak heeft een duur van:
A.    5 jaar.
B.    10 jaar.
C.    15 jaar.
D.    20 jaar.

IV.21.    Jean Delafortune en Agnes Douterie zijn gehuwd onder het wettelijk stelsel ingevolge huwelijkscontract verleden voor notaris Pascal Vreboss te Brussel op 20 juni 1982. In het huwelijkscontract is een contractuele erfstelling van het grootst beschikbaar deel in voordeel van de langstlevende echtgenoot of echtgenote opgenomen.
    Thans willen zij aan n van hun kinderen, Dieudonn , 120 aandelen van de BVBA Fortune schenken, bij vooruitgift en buiten erfdeel. Wat is uw advies?
A.    De ouders moeten voor de schenking een notari le akte van wijziging van huwelijksstelsel laten verlijden, waarbij de contractu le erfstelling wordt herroepen.
B.    In de schenkingsakte van de aandelen wordt door beide ouders best uitdrukkelijk verklaard dat zij afzien van het voordeel van de contractu le erfstelling indien zij/hij het langst leeft.



C.    Iedere ouder maakt een testament op, waarbij hij/zij uitdrukkelijk verklaart dat de schenking van de aandelen aan Dieudonn door de overlevende ouder niet mag betwist worden.
D.    Door de schenking van de aandelen door beide ouders, wordt stilzwijgend verzaakt aan het voordeel van de contractu le erfstelling.

IV.22.    De overschrijving op het hypotheekkantoor van een akte van openbare verkoping onder de opschortende voorwaarde van afwezigheid van hoger bod, waarbij achteraf geen hoger bod geweest is, moet gebeuren, binnen de twee maanden na:
A.    de akte instel (eerste zitdag).
B.    de akte toewijzing onder de opschortende voorwaarde van afwezigheid van hoger bod.
C.    het proces-verbaal van afwezigheid van hoger bod.
D.    de akte van kwijting van koopprijs en kosten.

IV.23.    Jan Plichtsgetrouw wil een authentiek testament door notaris Fluweel laten verlijden. Hij wil echter absoluut zeker zijn dat zijn goede vriend Jacques , die hij als algemene legataris aanstelt, bij zijn overlijden geen moeilijkheden heeft met zijn neef en enig vermoedelijke erfgenaam Koenraad, die trouwens nooit naar hem omkijkt.
    E n van de volgende overwegingen is fout. Dewelke?
A.    Hij wil uitdrukkelijk in het testament laten opnemen dat hij kennelijk gezond van geest is, waardoor deze vermelding gedekt wordt door de authenticiteit van de akte.
B.    Het authentiek testament kan verleden worden voor twee notarissen, omdat hij geen vertrouwen heeft in twee getuigen, die een notaris bijstaan.
C.    Om zijn neef Koenraad te ontmoedigen, wil hij uitdrukkelijk in het testament vermelden dat Koenraad onterfd wordt, ook al zou Jacques voor de testator overlijden.
D.    Het authentiek testament kan in elk geval ook stilzwijgend herroepen worden, doordat hij later een eigenhandig testament maakt, met aanduiding van een andere algemene legataris.

IV.24.    Axel overlijdt te Aalst zonder uiterste wilsbeschikkingen en laat na zijn dochter Emma, zijn zoon Fons (die verzaakt aan de erfenis, en die zelf n zoon Karel heeft), en twee kleinkinderen Griet en Helga (kinderen van een vooroverleden dochter Julie).
    Wat is de juiste devolutie?
A.    Emma: 1/3    Karel: 1/3    Griet: 1/6     Helga: 1/6
B.    Emma: 1/3    Karel: 0    Griet: 1/3     Helga: 1/3
C.    Emma: 1/2    Karel: 0    Griet: 1/4     Helga: 1/4
D.    Emma: 1/4    Karel: 1/4    Griet: 1/4     Helga: 1/4

IV.25.    In bepaalde gevallen moet de notaris speciale controleopdrachten uitvoeren bij het opstellen van vennootschapsakten. E n van de hierna volgende beweringen is fout :
A.    bij fusie: bevestiging van de externe en interne wettigheid.
B.    bij ontbinding: bevestiging van de interne wettigheid alleen.
C.    bij omvorming: controle van het bestaan van een staat van actief en passief van minder dan 3 maand v r de vergadering.
D.    bij alle akten: de verklaringen van de voorzitter van het bureau akteren, zonder de juistheid ervan te moeten nagaan.

IV.26.    Notaris Vandergeld ontvangt in het kader van een vereffening-verdeling van een nalatenschap de verkoopprijs van een villa te Ukkel, Montjoielaan, zijnde 545.000 EUR. Gelet op het voortbestaan van een betwisting omtrent de gerechtigheden, vragen de erfgenamen dat deze som bij de notaris zou geblokkeerd blijven tot er een akkoord getroffen wordt. Zij komen echter niet overeen bij welke bank Mter Vandergeld deze som zal plaatsen.
    Wat zal de notaris doen?
A.    Hij moet deze som op een rubriekrekening bij de Deposito- en Consignatiekas storten.
B.    Hij zal deze som op ene termijnrekening bij de Spoemlux Bank, te Luxemburg, plaatsen.



C.    Hij zal deze som op een rubriekrekening plaatsen bij de door hem te kiezen erkende kredietinstelling ingeschreven op n van de lijsten bedoeld in de wet, of op de Deposito- en Consignatiekas.
D.    Hij zal staatsbons kopen en die neerleggen op een speciale rekening bij de Nationale Bank.

IV.27.    Albertine Groothart, wonende te Alsemberg heeft, bij akte verleden op 20 februari 2003 voor notaris Elza Bizoux, te Meise, een som van 11.500 Euro geschonken aan de VZW Vereniging van licentiaten in het notariaat van Vlaams-Brabant, met zetel te Kortenberg. In de akte heeft zij haar wens laten opnemen dat de schenking zou aanvaard worden door twee bestuurders van de vereniging, zoals voorgeschreven door de statuten, en dat deze gift zou overhandigd worden aan hen. Deze schenking:
A.    heeft uitwerking op het ogenblik van de akte, zonder verdere formaliteit.
B.    zal moeten goedgekeurd worden door een gemotiveerd koninklijk besluit v r dat zij kan uitgekeerd worden.
C.    Zal geregistreerd worden aan 12.5 % registratierecht.
D.    Zal enkel door de voorbehouder erfgenamen in rechte worden betwist.

IV.28.    Mter Welgezind, notaris te Etterbeek, werd bij beschikking van de vrederechter aangesteld tot voorlopig bewindvoerder van de bejaarde dame Agla Fortuin. Hij vervult zijn opdracht op een voorbeeldige wijze en heeft uiteraard recht op een vergoeding.
Hoe zal hij vergoed worden?
A.    Hij zal ambtshalve drie ten honderd op de ge nde inkomsten van Mw Fortuin heffen.
B.    Hij zal een verzoekschrift tot taxatie aan de bevoegde vrederechter richten.
C.    Hij zal het einde van zijn opdracht afwachten en dan, na afsluiting van de rekeningen, de toelating vragen om zijn erelonen te innen.
D.    Hij zal zijn staat van kosten en erelonen laten taxeren door de Rechtbank van eerste aanleg.

IV.29.    Notaris Trillebours werd bij vonnis van de rechtbank van koophandel van Oudenaarde aangesteld om over te gaan tot de openbare verkoping van de gezinswoning van de gefailleerde fruitverkoper Fred De Bakker (Oude Veerstraat, 8, Ronse). Deze woning is een eigen goed van Fred De Bakker, die het voor zijn huwelijk heeft aangekocht. De echtgenoten De Bakker-Deblonde zijn gehuwd onder het wettelijk stelsel, zonder huwelijkscontract, welk stelsel niet gewijzigd werd. Beide zijn ingeschreven in het bevolkingsregister op dit adres.
De hypotheekstaat vermeldt een inschrijving in het voordeel van de Plus-Bank, te Antwerpen, alsook de inschrijving door de curator genomen ten voordele van de massa van de schuldeisers.
E n enkel van de volgende beweringen is juist. Dewelke?
A.    De notaris zal de hypothecaire schuldeiser, de gefailleerde en zijn echtgenote moeten aanmanen om kennis te nemen van het lastenkohier en aanwezig te zijn op de toewijzing.
B.    De notaris zal de gefailleerde, zijn echtgenote en de hypothecaire schuldeiser moeten aanmanen om aanwezig te zijn op de openbare verkoping.
C.    De notaris zal de hypothecaire schuldeiser en de echtgenote van de gefailleerde moeten aanmanen om aanwezig te zijn op de openbare verkoping.
D.    De notaris zal de hypothecaire schuldeiser moeten aanmanen om aanwezig te zijn op de openbare verkoping.

IV.30.    Bij het verlijden van een notari le verkoopakte aan een particulier van een woning in opbouw moet, in bepaalde gevallen, de notaris de voorlegging van een attest van een architect eisen. Wanneer?
A.    Wanneer de termijn voor nietigverklaring van de bouwvergunning nog niet is verstreken.
B.    Wanneer bij de akte n of meer schijven van de betaling van de bouwwerken worden betaald.
C.    Wanneer de voorlopige oplevering reeds is gebeurd.
D.    Wanneer de bouwfirma niet opgenomen is in de lijst van de geregistreerd aannemers.

contact