NEDERLANDSTALIGE BENOEMINGSCOMMISSIE VOOR HET NOTARIAAT
Beenhouwersstraat, 67 B 1000 Brussel Tel. 02 506 46 44 Fax 02 506 46 49 info@bcn-not.be VERGELIJKEND EXAMEN 2004 TOT
RANGSCHIKKING VAN DE KANDIDAATNOTARISSEN SCHRIFTELIJK GEDEELTE
VRAGENLIJST nr I OPEN VRAGEN Deze vragenlijst wordt op 22 punten
gekwoteerd. De 8 eerste vragen worden elk op 2 punten gekwoteerd, de 2 laatste elk op 3
punten. Geef uw antwoorden in de voorziene vakjes.
I.1. Pelagie Verheest, ongehuwd, zonder kinderen of afstammelingen, had op 25 mei 2000 een
eigenhandig testament opgesteld, waarbij zij haar nalatenschap legateerde aan haar zuster
Charline en haar broers Emiel en Georges, ieder voor een gelijk deel. Als
testamentuitvoerder stelde zij haar vriend Jules Dupont aan. Dit testament had zij
toevertrouwd aan haar familienotaris, Mter Henri Lecompte, te Poperinge.
Op 5 mei 2001 stierf Emiel, weduwe van Henriette Dewitte in een ongeval,nalatende als
enige erfgename zijn dochter Dorothea. Op de uitvaart van Emiel, verklaarde Pelagie
Verheest, in het bijzijn van Charline en Georges, aan Jules Dupont : Ik wil dat
Dorothea in de plaats komt van haar papa in mijn nalatenschap. Zij liet echter na
haar eigenhandig testament te wijzigen of aan te passen.
Na het overlijden van Pelagie Verheest, op 19 februari 2004, zonder reservataire
erfgenamen, nodigt notaris Lecompte de legatarissen en de testamentuitvoerder op zijn
kantoor uit. Na voorlezing van het testament geeft Jules Dupont aan de notaris kennis van
de wil van de overledene dat Dorothea de plaats van haar overleden vader vervult in de
nalatenschap. Charline en Georges beamen dit en verklaren zich akkoord om deze laatste
wens te eerbiedigen. Hoe moet de notaris in zon situatie optreden en hoe zal de
nalatenschap van Pelagie Verheest vereffend worden?
Op burgerlijk vlak :
Vragenlijst I 2
Op fiscaal vlak (successierechten) :
I.2. Mter Karel De Groote, notaris te Antwerpen, heeft op 25 februari 1984 de verkoopakte
verleden van een merkwaardig gebouw gelegen te Mechelen, Oude Dam, 25. Volgens de traditie
zou dit gebouw opgetrokken zijn geweest op de grondvesten van een middeleeuws paleis waar
ooit Margaretha van Oostenrijk zou verbleven hebben. Op 4 maart 2004 krijgt hij het bezoek
van de heer Gus Fouineur, geschiedkundige, aangesteld door het stadsbestuur van Mechelen
om een studie te maken over de recente geschiedenis en de eigendomsovergangen van de
historische gebouwen van de stad. De heer Fouineur vraagt hem een uitgifte, of minstens
een fotokopie, van de verkoopakte van 25 februari 1984 te willen bezorgen, ten einde zijn
studie te kunnen vervolledigen. Hoe moet notaris De Groote reageren? Motiveer uw antwoord.
I.3. De heer en Mevrouw DeplusVanminder, respectievelijk 78 en 82 jaar oud, zijn
gehuwd zonder huwelijkscontract en hebben nooit een wijzigend huwelijkscontract laten
opstellen. Zij hebben geen andere vermoedelijke erfgenamen dan hun vier neven en nichten,
Met het akkoord van hun neven en nichten beslissen zij hun duplex-appartement te
Knokke-Heist, door hen samen aangekocht in 1987 en waar zij sedertdien wonen, aan hun
vijftien kleinneven en kleinnichten in onverdeeldheid (ieder voor 1/15e deel) te schenken,
met voorbehoud van vruchtgebruik voor hen zelf en de langstlevende onder
hen. Zij beslissen zelf de kosten van de schenkingsakte te betalen. Het appartement heeft
een waarde in volle eigendom van 375.000,00 EUR en een bruto jaarlijkse huurwaarde van
18.500,00 EUR. Alle begiftigden zijn meerderjarig. E n enkele onder hen heeft drie of
meer kinderen : Jozef heeft vier kinderen van respectievelijk 19, 17, 14 en 11 jaar. De
heer en Mevrouw DeplusVanminder vragen de notaris uit te rekenen hoeveel de
registratierechten zullen bedragen.
Berekening :
Antwoord: EUR.
I.4. Jantje Hulsterman beslist in het huwelijk te treden met Fientje Mosterling. Beiden
wonen in Zele. De peter van Fientje is neef Albert Legros, notaris te Spa ; hij is de zoon
van de oudste zus van haar moeder. Hij heeft het stelsel van de scheiding van goederen
uitgelegd. Het stelsel wordt besproken en gekozen. Het jonge paar beslist van de
gelegenheid gebruik te maken om een aangenaam weekeinde door te brengen in het Hotel des
Sources te Spa. Afspraak wordt gemaakt met neef Albert om hem uit te nodigen, op 6 maart
2004, v r het aperitief, het huwelijkscontract te verlijden, en daarna in het hotel te
lunchen. Alles verloopt normaal, tot op het ogenblik dat Mter Legros het nummer van de
identiteitskaarten van het jonge koppel in de slotverklaringen wil invullen onder de
hoofding waarmerking van identiteit van de comparanten op zicht van hun
identiteitskaart. Fientje, die nogal verstrooid is, heeft haar identiteitskaart
thuis laten liggen! Zij heeft wel een kopie van een uittreksel uit haar geboorte-akte voor
alle zekerheid meegenomen.
Mag notaris Legros de akte verlijden ? JA - NEEN
Motiveer uw antwoord met verwijzing naar de wettelijk basis :
I.5. Betreffende de notari le akten maakt de Belgische wetgever een verschil tussen de
legalisatie en het visum. Zo bijvoorbeeld dienen ingevolge art. 28
W.O.N. de akten gelegaliseerd te worden door de voorzitter van de rechtbank van eerste
aanleg van de standplaats van de notaris, of van de plaats waar de akte of de uitgifte
wordt afgegeven wanneer dit vereist is om ze te kunnen doen gelden in het buitenland.
Anderzijds legt artikel 77 van de hypotheekwet van 16 december 1851 de formaliteit van het
visum van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed in
Belgi gelegen op, voor de inschrijving van in het buitenland gevestigde hypotheken. Wat
is het fundamenteel verschil tussen legalisatie en visum?
Legalisatie :
Visum :
I.6. De echtgenoten GoeiezaakSondermoeite wonen sedert een twintigtal jaar in een
bescheiden woning te Leuven, hun enig onroerend bezit, door hen aangekocht in 1983. Hun
gebuur komt te sterven en zijn (aanpalend) huisje wordt te koop aangeboden. De echtgenoten
GoeiezaakSondermoeite aarzelen niet en tekenen een verkoopsovereenkomst opgesteld
door het agentschap Alles-Immo. In deze overeenkomst wordt uitdrukkelijk bepaald dat de
registratierechten van 10 % ten laste zijn van de kopers.
Bij de voorbereiding van de notari le akte, valt het de stagiaire van notaris Maria
Wolkenkras, te Heverlee, op dat het kadastraal inkomen van de gekochte woning de
vermindering der registratierechten voor bescheiden woning mogelijk maakt, en, meer nog,
dat de samentelling van de kadastrale inkomens van de aangekochte woning en van de woning
die zij reeds bezitten, nog onder het maximum K.I. van 745 EUR valt. De notaris stuurt
naar zijn cli nten de brief die de stagiaire hem voorlegt en waarbij hij hen het goede
nieuws meedeelt dat zij kunnen genieten van de vermindering der registratierechten voor
bescheiden woningen
De akte wordt verleden met verminderde registratierechten.
Enkele maanden later krijgen de kopers een bericht van de ontvanger der registratie : het
aanvullend recht en een boete worden opge ist. De echtgenoten GoeiezaakSondermoeite
vinden dat het niet aan hen toekomt het supplement en de boete te betalen, en presenteren
de rekening aan de notaris !
Hoe moet notaris De Groote reageren? Motiveer uw antwoord.
I.7. De echtgenoten Robert Bertin en Nadine Lambert, gehuwd onder het stelsel van de
scheiding van goederen, zijn onverdeelde eigenaars van een huis te Ukkel. Zij wensen deze
eigendom openbaar te verkopen en gelasten notaris Kwispel, te Brussel, met de verkoop. De
notaris geeft opdracht aan G. Goedgezien, vastgoed-deskundige, het goed te schatten. In
zijn verslag merkt de deskundige op dat het huis aangetast is door huiszwam (merulius) en
dat het hierdoor niet meer waard is dan 25.000 EUR. De notaris maakt dit verslag over aan
de cli nten, maakt zijn lastenkohier op en last er volgende clausule in, na beraad en met
het akkoord van de verkopers, zonder melding te maken van de huiszwam : Het goed
wordt verkocht in de staat waarin het zich bevindt op de dag van de definitieve
toewijzing, zonder enige waarborg betreffende de staat van de grond of ondergrond, noch
van de gebouwen, zonder waarborg betreffende zichtbare of verborgen gebreken, en in het
bijzonder deze voortvloeiende uit artikelen 1641 en 1643 van het Burgerlijk Wetboek,
zonder
tussenkomst van de verkopers noch verhaal tegen hen. Op de zitdag van de verkoping
wordt het goed toegewezen voor de hoogst geboden prijs van 45.000,00 EUR. Enkele weken
daarna stelt de koper vast dat het huis zwaar aangetast is door de huiszwam en komt zijn
beklag doen bij de notaris.
Welk verhaal heeft de koper tegen de verkoper ?
Kan de verantwoordelijkheid van de notaris in het gedrang komen ?
I.8. Mter Piet Frelon, notaris te Ukkel, wordt aangesteld om over te gaan tot de openbare
verkoop op uitvoerend onroerend beslag van een handelseigendom, restaurant de
Brusselse Pier te Brussel, Beenhouwerstraat, 15. Bij het lichten van de
hypotheekstaat stelt hij vast dat het goed bezwaard is met een hypothecaire inschrijving
ten voordele van de UBU bank, genomen op 14 december 2002, gevolgd op 2 december 2003 door
de overschrijving van het beslagexploot, ten verzoeke van deze bank. V r hij het
lastenkohier opstelt legt hij een bezoek af ter plaatste en stelt vast dat het restaurant
uitgebaat wordt door een zekere Alfred Petit. De uitbater verklaart hem dat hij het
restaurant uitbaat sedert 1 juni 2003 en vertoont hem een handelshuurovereenkomst
gedagtekend op 30 mei 2003, geregistreerd op 15 december 2003. Hij voegt er aan toe dat
hij, bij eventuele verkoping, beroep zal doen op de toepassing van art. 12 Handelshuurwet.
Wat moet Mter Frelon in zijn lastenkohier vermelden met betrekking tot het gebruik van het
goed en welke informatie dient hij hieromtrent aan de kandidaat-kopers te geven ?
Verantwoord uw antwoord in rechte :
I.9. De rechtbank van eerste aanleg heeft de echtscheiding uitgesproken tussen Florent
Kwamakers en Frieda Blondine ingevolge feitelijke scheiding van meer dan twee jaar en
heeft notaris Diepgedacht, te Sijsele, aangesteld om over te gaan tot de werkzaamheden
van boedelbeschrijving, veiling van de niet gevoeglijk verdeelbare roerende en
onroerende goederen en vereffening en verdeling van de ontbonden huwgemeenschap.
Notaris Forelle, te Brugge, werd aangesteld om de niet-verschijnende of weigerende
partijen te vertegenwoordigen met de opdracht zoals bepaald bij artikel 1209, alinea 3,
Ger.W. De echtgenoten hebben in het vonnis berust.
Na een lange lijdensweg (o.m. de verkoping van de gezinswoning) en ontelbare
procedure-incidenten, is notaris Diepgedacht er in gelukt de staat van
vereffeningverdeling
op te stellen.
Vragenlijst I 9
Hij heeft partijen tijdig aangemaand hiervan inzage te nemen en aanwezig te zijn
op de vergadering op zijn kantoor waar zal worden overgegaan hetzij tot het akteren van
het akkoord van partijen met de staat, hetzij tot het akteren van hun beweringen en
zwarigheden.
Hoe moet notaris Diepgedacht reageren in volgende hypotheses, en welk zal het
vervolg van de procedure zijn in elk van deze drie situaties ?
I. Frieda Blondine en haar raadsman zijn aanwezig, alsook Mter Forelle. Florent
Kwamakers komt niet opdagen evenmin als zijn raadsman. Hij heeft niet gereageerd
op de uitnodiging, noch schriftelijk, noch bij fax of e-mail, noch telefonisch. Frieda
Blondine verklaart akkoord te gaan met de staat van vereffening. Mter Forelle heeft
geen bezwaren.
Wat doet de notaris ?
..
.
..
.
...
...................
.
..
.
..
.
Welk is het vervolg van de procedure ?
..
.
..
..........................
.
...
..
.
..
..........................
.
...
..
.
..
.
..
.
II. Frieda Blondine is aanwezig. Advocaat Gerecht, raadsman van Florent Kwamakers
verschijnt voor zijn cli nt en is drager van een onderhandse volmacht. Beide
verklaren akkoord te gaan met de staat van vereffening.
Wat doet de notaris ?
..
.
...
...................
.
..
.
..
.
Welk is het vervolg van de procedure ?
..
.
..
..........................
.
...
..
.
..
..........................
.
...
..
.
..
.
..
.
Vragenlijst I 10
Vragenlijst I 11
III. Florent Kwamakers en Frieda Blondine zijn beiden aanwezig, en formuleren een
aantal opmerkingen over de staat van vereffening-verdeling.
Wat doet de notaris ?
..
.
..
.
...
...................
.
..
.
..
.
Welk is het vervolg van de procedure ?
..
.
..
..........................
.
...
..
.
..
..........................
.
...
..
.
..
.
..
.
I.10. Zo Vandyck, echtgenote van Alfons Tornelle, met wie zij sedert haar huwelijk op
11 juli 1995 samenwoonde te Hamme, Dorp18, is overleden te Brugge op 14 januari
2004. De echtgenoten waren gehuwd zonder huwelijkscontract en hadden geen
wijzigende huwelijksovereenkomsten gesloten.
Zij laat als enige erfgenamen na, haar echtgenoot en No l, Frieda en Jeremy
Magelein, haar kinderen geboren uit haar eerste huwelijk met de heer Arsene Magelein
(overleden op 3 maart 1990).
Bij haar eigenhandig testament van 6 maart 1980 heeft Zo Vandyck het grootst
beschikbaar deel van haar nalatenschap gelegateerd aan haar dochter Frieda. Ingevolge
opzoeking in het CRT blijkt er geen ander testament of uiterste wilsbeschikking te
bestaan.Welke zijn de delen van de erfgenamen in de nalatenschap ? Geef in de
onderstaande tabel de erfdelen van de erfgenamen aan :
Volle eigendom Blote eigendom Vruchtgebruik
Alfons Tornelle
No l Magelein
Frieda Magelein
Jeremy Magelein
* *
*
Vragenlijst I 12
|