De Belgische notariswet: Titel II. - Organisatie van het notarisambt

Afdeling III. - (Vennootschappen van notarissen). <W 1999-05-04/03, art. 26, Inwerkingtreding : 01-01-2000>

  Art. 50. <W 1999-05-04/03, art. 27, Inwerkingtreding : 01-01-2000> § 1. a) Een notaris kan, alleen of in associatie, zijn beroep uitoefenen binnen een professionele vennootschap onder de voorwaarden en op de wijze hierna bepaald. Hij blijft nochtans persoonlijk titularis van het notarisambt en is met de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk voor de beroepsfouten die hij begaat, onverminderd verhaal van de vennootschap op de notaris.
  b) Een notaris kan zijn beroep uitoefenen in associatie met een of meer notarissen-titularis, waarvan de standplaats gelegen is in hetzelfde gerechtelijk arrondissement. Artikel 5, § 1, tweede zin, is van toepassing. Een associatie is eveneens mogelijk met een of meer kandidaat-notarissen die zijn opgenomen op het tableau bijgehouden door een kamer van notarissen. De vennoten mogen hun beroep, noch geheel noch gedeeltelijk, buiten de vennootschap uitoefenen. Elke vennoot draagt de titel van geassocieerd notaris.
  c) De vennootschappen bedoeld in deze paragraaf hebben tot enig maatschappelijk doel het uitoefenen, al dan niet in associatie, van het beroep van notaris. Zij mogen geen andere goederen bezitten dan die omschreven in artikel 55, § 1, a), eerste lid.
  d) De bepalingen van de volgende artikelen van deze afdeling zijn van toepassing op de in deze paragraaf bedoelde vennootschappen, ongeacht de vorm waarvoor wordt gekozen.
  § 2. Alle andere vormen van associatie of vennootschap zijn voor de uitoefening van het beroep van notaris verboden.
  § 3. De vennootschappen bedoeld in § 1 zijn burgerlijke vennootschappen die de vorm kunnen aannemen van een bij wet geregelde vennootschap of samenwerkingsverband, uitgezonderd de naamloze of de commanditaire vennootschap.
  § 4. Onverminderd het bepaalde in artikel 52, wordt het contract tot oprichting van een in § 3 bedoelde vennootschap of samenwerkingsverband gesloten, en de eventuele wijzigingen van het contract aangenomen, onder de opschortende voorwaarde van goedkeuring door de kamer van notarissen.
  De kamer van notarissen onderzoekt de contracten op hun wettelijkheid en verenigbaarheid met de regels van de deontologie. De betrokkenen kunnen tegen een negatieve beslissing van de kamer van notarissen beroep instellen bij de Nationale Kamer van notarissen.
  Overeenkomsten die ten definitieven titel worden gesloten of zelfs stilzwijgend worden uitgevoerd, zonder goedkeuring van de kamer van notarissen, kunnen worden nietigverklaard en kunnen aanleiding geven tot een hogere tuchtstraf.

  Art. 51. <Opnieuw opgenomen bij W 1999-05-04/03, art. 28, Inwerkingtreding : 01-01-2000> § 1. Het contract tot oprichting van de vennootschap bevat de statuten en regelt onder meer de bestanddelen van het vennootschapsvermogen, de rechten die elke vennoot daarin verkrijgt en zijn aandeel in het inkomen, de regels en voorwaarden voor de uittreding van een vennoot en de rechten en plichten van de gewezen vennoten. Het contract tot oprichting van de vennootschap regelt in het bijzonder de wijze waarop de geassocieerde notaris die geen titularis is, in voorkomend geval wordt vergoed wanneer hij zijn ambt neerlegt en de wijze waarop de notaris-titularis wiens standplaats ingevolge de toepassing van artikel 52 vacant is geworden, wordt vergoed, alsook de aanwijzing van de notaris-titularis die het repertorium bedoeld in § 6 zal bewaren.
  Onder notaris-titularis wordt verstaan de notaris aan wie de Koning, overeenkomstig artikel 45, een vaste standplaats aangewezen heeft.
  § 2. De benaming van de vennootschap wordt steeds gevolgd door de vermelding " geassocieerde notarissen ". Wanneer de vennootschap minder dan vier vennoten telt, wordt de benaming van de vennootschap gevormd door de naam van alle vennoten.
  De zetel van de vennootschap is gevestigd in de standplaats van de notaris-titularis of van een van de notarissen-titularis.
  § 3. Overdracht van aandelen onder levenden of overgang ervan na overlijden, is slechts toegelaten aan een vennoot, de opvolger van een vennoot of een nieuwe vennoot. De instemming van de overige vennoten is evenwel vereist voor de overdracht van aandelen of de overgang ervan aan een vennoot of aan een nieuwe vennoot.
  Bij gebreke van instemming zijn de vennoten ertoe gehouden zelf de aandelen van hun vroegere vennoot over te nemen middels de betaling van de vergoeding bepaald in artikel 55, § 3, b).
  § 4. Ongeacht de vennootschapsvorm waarvoor is gekozen, beschikt iedere vennoot over één stem. Er is eenparigheid vereist voor iedere wijziging van het contract bedoeld in § 1.
  § 5. De geassocieerde notarissen gebruiken elk een eigen zegel met de vermelding van hun naam en hoedanigheid van geassocieerd notaris, de zetel van de vennootschap, alsook het Rijkswapen naar een door de Koning bepaald eenvormig model.
  In afwijking van de bepalingen van artikel 21 hebben de geassocieerde notarissen elk het recht grossen en uitgiften af te geven van de akten opgemaakt door de andere geassocieerden of door hen in bewaring gehouden.
  § 6. De akten verleden door een geassocieerde notaris worden in een enkel repertorium ingeschreven dat op naam van de vennootschap staat. Dit repertorium wordt samen met de daarin ingeschreven akten door de notaris-titularis, aangewezen in het in § 1 bedoelde contract, bewaard.
  Wanneer deze notaris-titularis geen vennoot meer is, of in geval van ontbinding van de vennootschap, worden die akten en repertoria zo spoedig mogelijk overgedragen aan een andere notaris-titularis van de vennootschap of, bij gebreke, aan de nieuw benoemde notaris-titularis. Van deze overdracht wordt de procureur des Konings onmiddellijk op de hoogte gebracht.
  In geval van ontbinding van de vennootschap wordt haar boekhouding toevertrouwd aan dezelfde notaris-titularis aangewezen overeenkomstig de vorige leden.
  § 7. Geassocieerde notarissen mogen geen akte verlijden waarin een van hen, hun echtgenoot of hun bloed- of aanverwanten, in de rechte lijn zonder onderscheid van graad, en in de zijlijn tot en met de derde graad, partij zijn of waarin enige bepaling ten voordele van deze personen voorkomt.
  Deze bepaling geldt niet voor de notulen van de algemene vergadering van aandeel- of obligatiehouders van een kapitaalvennootschap, een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of een coöperatieve vennootschap, tenzij één van de vennoten, zijn echtgenoot, zijn bloed- of aanverwant in de verboden graad, lid van het bureau, bestuurder, zaakvoerder, commissaris of vereffenaar van de vennootschap is.

  Art. 52. <W 1999-05-04/03, art. 29, Inwerkingtreding : 01-01-2000> § 1. Een notaris die zijn beroep wenst uit te oefenen met een of meer notarissen die een andere standplaats hebben, moet hiertoe vooraf de machtiging van de minister van Justitie krijgen om, voor de duur van de associatie, zijn kantoor over te brengen naar de standplaats van één van hen.
  Het verzoek daartoe wordt gezamenlijk door de betrokken notarissen en, in voorkomend geval, door de andere vennoten, tot de minister van Justitie gericht.
  De minister van Justitie wint het gemotiveerd advies in van de kamer van notarissen over de invloed op de spreiding van de dienstverlening geboden door het ambt. Het advies moet hem binnen drie maanden worden bezorgd. Het ministerieel besluit houdende machtiging tot overbrenging van het kantoor wordt bij uittreksel in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt.
  De notaris moet de eed niet opnieuw afleggen, maar legt binnen de kortst mogelijke tijd zijn handtekening en paraaf neer ter secretarie van de gemeente, waar de vennootschap haar zetel heeft.
  In afwijking van artikel 6, 2°, mag de notaris die gemachtigd werd zijn kantoor over te brengen, zolang die machtiging geldt, noch zijn kantoor, noch een bijkantoor in zijn standplaats hebben.
  De machtiging blijft geldig tot op het tijdstip waarop betrokkene geen lid meer is van de associatie. Hij licht binnen de kortst mogelijke tijd de kamer van notarissen hiervan in. De kamer brengt de minister van Justitie hiervan op de hoogte. Het einde van de overbrenging van het kantoor wordt door een bericht in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt.
  De machtiging heeft niet de overbrenging van de in de aanstellingsakte vermelde standplaats tot gevolg, zolang de betrokken notaris geen vijf jaar lid is van de associatie. Door het verstrijken van voormelde termijn houdt de machtiging van rechtswege de overbrenging van gezegde standplaats in, naar de gemeente waar de vennootschap haar zetel heeft. In deze gemeente wordt zij beschouwd als een standplaats in overtal waarop de betrokkene, voor het geval dat hij de associatie verlaat, kan terugvallen. Door deze overbrenging van rechtswege wordt op dat ogenblik in de gemeente van waaruit de overbrenging is gebeurd automatisch een standplaats gecreëerd. Dit lid is niet van toepassing wanneer de associatie plaatsvindt tussen notarissen wier standplaats gelegen is in eenzelfde gemeente.
  § 2. Het verzoek tot associatie met een kandidaat-notaris met het oog op de uitoefening van het ambt, wordt gezamenlijk door de notarissen samen met de kandidaat-notaris, tot de minister van Justitie gericht. Bij dit verzoek wordt het door de kamer van notarissen goedgekeurde contract bedoeld in artikel 50, § 4, gevoegd.
  Ongeacht de gekozen vennootschapsvorm kan de kandidaat-notaris zich beperken tot het inbrengen van zijn nijverheid. In dat geval wordt in het contract bepaald welke rechten hij verkrijgt in het vennootschapsvermogen en in het inkomen.
  Voor zover aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, keurt de minister van Justitie de associatie goed en stelt hij de kandidaat-notaris in de betrokken professionele vennootschap aan als geassocieerde notaris. Deze aanstelling wordt door een bericht in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt.
  Alvorens zijn ambt uit te oefenen, handelt de kandidaat-notaris overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 47, 48 en 49, tenzij hij het notarisambt reeds uitoefent in het arrondissement of tenzij hij in het arrondissement deze formaliteiten reeds heeft vervuld.
  Zolang hij vennoot blijft in de vennootschap waarin hij is aangesteld, heeft de kandidaat-notaris dezelfde bevoegdheden, alsook dezelfde rechten en plichten als de notaris-titularis.
  Zolang hij vennoot blijft, mag de notaris-titularis geen melding maken van zijn hoedanigheid van titularis.
  Zodra de geassocieerde notaris die geen titularis is, niet langer lid is van de associatie, licht deze laatste de kamer van notarissen van de provincie waarin zij is gevestigd, hiervan in. De kamer van notarissen brengt onverwijld de minister van Justitie op de hoogte. Het einde van de aanstelling tot geassocieerde notaris in de betrokken professionele vennootschap wordt door een bericht in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt door de minister van Justitie.
  § 3. Aan de associaties bedoeld in § 2 kan, op gezamenlijk verzoek van alle vennoten, een einde worden gemaakt bij ministerieel besluit, dat bij uittreksel in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt wordt.
  In dit geval blijft de notaris-titularis zijn ambt uitoefenen, evenwel ten individuelen titel.
  De geassocieerde notaris die geen titularis is, oefent het notarisambt niet meer uit. Hij neemt opnieuw de titel van kandidaat-notaris aan.

  Art. 53. <W 1999-05-04/03, art. 30, Inwerkingtreding : 01-01-2000> § 1. Een of meer vennoten kunnen, in voorkomend geval in afwijking van de artikelen 190ter en 19oquater van de wetten op de handelsvennootschappen, gecoördineerd op 30 november 1935, in rechte vorderen dat een vennoot, die in zijn plichten tegenover de vennootschap ernstig tekort schiet of de werking ervan ernstig verstoort, zijn aandelen aan de eiser(s) overdraagt.
  De vordering wordt ingesteld bij dagvaarding en voor de burgerlijke rechtbank ingeleid. De rechtbank wint het advies in van de kamer van notarissen.
  De rechtbank kan de verweerder veroordelen om, binnen de door haar gestelde termijn te rekenen vanaf de betekening van het vonnis, zijn aandelen aan de eiser(s) over te dragen en de eiser(s) om de aandelen tegen betaling van de vergoeding die zij vaststelt over te nemen.
  De beslissing van de rechtbank is uitvoerbaar bij voorraad, niettegenstaande verzet of hoger beroep.
  § 2. Overlijden, aanvaarding van het ontslag of afzetting van een notaris-titularis maakt geen einde aan de vennootschap.
  De plaats wordt vacant. De kandidaten voor deze plaats krijgen een kopie van het contract bedoeld in artikel 51, § 1. De nieuw benoemde notaris wordt van rechtswege vennoot.
  De aanvaarding van het ontslag of de afzetting van een notaris-titularis heeft van rechtswege het verlies van de hoedanigheid van vennoot tot gevolg. De uitoefening van de rechten verbonden aan zijn aandelen wordt geschorst.
  De geassocieerde notaris, die geen titularis is, blijft het notarisambt uitoefenen. Indien hij niet tot titularis wordt benoemd, dan oefent hij het ambt uit in associatie met de nieuwe titularis, zodra deze laatste de eed heeft afgelegd.
  § 3. Overlijden, aanvaarding van het ontslag of afzetting van een geassocieerde notaris die geen titularis is, maakt geen einde aan de vennootschap.
  De aanvaarding van zijn ontslag of de afzetting heeft van rechtswege het verlies van de hoedanigheid van vennoot tot gevolg. De uitoefening van de rechten verbonden aan zijn aandelen wordt geschorst. De aandelen die zijn inbreng van nijverheid vertegenwoordigen, worden vernietigd.
  Hij oefent het notarisambt niet meer uit. Behalve in geval van afzetting, neemt hij opnieuw de titel van kandidaat-notaris aan.
  § 4.
  a) De vennootschap kan worden ontbonden door beslissing bij eenparigheid van de vennoten, die daartoe een verzoek richten aan de minister van Justitie. In dat geval blijft de notaris-titularis zijn ambt uitoefenen, evenwel ten individuelen titel.
  b) Op verzoek van een of meer vennoten, van de procureur des Konings of van de betrokken kamer van notarissen, kan de burgerlijke rechtbank de ontbinding van de vennootschap uitspreken als er daartoe gegronde redenen bestaan of als het openbaar belang zulks vereist. De rechtbank wint, al naar gelang van het geval, het advies in van de kamer van notarissen of van de procureur des Konings, of van beide instanties. In plaats van de vennootschap te ontbinden, kan de rechtbank, in voorkomend geval, beslissen een of meer vennoten uit te sluiten. De rechtbank bepaalt in elk geval de vergoeding waartoe bepaalde vennoten gehouden zijn of waarop zij aanspraak kunnen maken. In geval van gerechtelijke ontbinding blijft de notaris-titularis zijn ambt uitoefenen, evenwel ten individuelen titel, behalve indien de rechtbank zijn afzetting heeft uitgesproken.
  c) De vennootschap wordt van rechtswege ontbonden in geval van uitsluiting van de vennoot die de enige titularis is of bij opheffing van de standplaats van de enige titularis.
  d) In alle gevallen van ontbinding van de vennootschap oefent de geassocieerde notaris die geen titularis is, het notarisambt niet meer uit. Hij neemt opnieuw de titel van kandidaat-notaris aan.
  e) In voorkomend geval brengt de griffier de minister van Justitie op de hoogte van de gerechtelijke ontbinding of de uitsluiting als bepaald in b). De minister van Justitie maakt in alle gevallen van ontbinding van een associatie of van uitsluiting hiervan bij uittreksel melding in het Belgisch Staatsblad.