zicht.jpg (69691 bytes)

Wolstraat

Grote Goddaert

Minderbroedersrui

Sint Katelijnevest

Jezuietenrui

   Hendrik Conscienceplein

 

speeddate

Hier vinden we de Carolus Boromeus Kerk

Al heeft deze beroemde jezuïetenkerk in de loop der tijden veel van haar artistiek decorum verloren, zij blijft een ware kunsttempel. Zij geldt als een schoolvoorbeeld van kerkelijke barokbouwkunst. Zij is ook de kerk van Rubens bij uitstek, die er niet alleen duchtig voor gepenseeld heeft, maar er evenzeer ontwerper was voor sculpturale decoraties.

De bouwplannen werden opgesteld door eigen ordeleden, zoals Fr. d’Aguilon en P. Huyssens. De bouwactiviteiten namen slechts zes jaar in beslag (1615-1621). Patroonheilige was Ignatius van Loyola, stichter van de orde, wiens heiligverklaring hier uitbundig werd gevierd met fantastische optochten, kleurrijke straatdecoraties en stichtelijke toneelopvoeringen. Bij de (haast onbegrijpelijke) afschaffing van de orde in 1773 werden hun goederen verbeurd verklaard en openbaar verkocht. Bij de nieuwe functie van de kerk als lokaal voor godsdienstonderricht hoorde ook een nieuwe patroonheilige: Carolus Borromeus (van Milaan). Bij het concordaat met Napoleon (1803) werd ze dan een zelfstandige parochiekerk.

De gevel, geïnspireerd door de eerste jezuïetenkerk te Rome, wil geen enkele voorbijganger ongemoeid laten. Afmetingen, kleurschakeringen en een weelderige decoratie weerspiegelen het enorme zelfbewustzijn van de Katholieke Kerk in de Contrareformatie. De muziekinstrumenten en de trompet-blazende engelen op de benedenverdieping zorgen voor de begeleidende klanken. Heel de vormgeving van het stemmige Hendrik Consciencepleintje is trouwens een realisatie van de paters
jezuïeten toentertijd. Aanvankelijk hadden zij hier een college voor middelbaar onderwijs - toen nog een unicum. Het verhuisde naar de Prinsstraat, nu universiteit van
de jezuïeten (UFSIA). Doordat de nieuwe kloostergebouwen hier gecentreerd werden rond een eigen plein met een openbaar karakter (waarvoor een heel straatje geslecht werd!), werd het een echte moderne stedebouwkundige ingreep in het oude middeleeuwse stratenpatroon.

Het interieur van de kerk is bedoeld als een barokke feestzaal. Men wil reeds een voorproefje geven van de hemelse feestvreugde bij God! Fabuleuze sommen werden er gespendeerd aan de decoratie. Niet voor niets werd de jezuïetenkerk ‘de marmeren tempel’ genoemd. Dat deze kerk echt pittoresk was, moge blijken uit de talrijk bewaarde interieurzichten van de 17de eeuw. 18 juli 1718 is echter de zwarte bladzijde in het dagboek van deze kerk: de bliksem sloeg in... en er
was ook veel naar de bliksem. Niet minder dan 39 plafondschilderstukken van Rubens gingen in de vlammen op. De wat sobere heropbouw van de zuilenbasiliek werd toevertrouwd aan J. P. Van Baurscheit Sr. Bij de restauratie van de jaren 1980 heeft men gepoogd om het oorspronkelijke interieur van vóór 1718 terug te benaderen, vooral dan door het imiteren van marmer.

Blikvanger is het hoofdaltaar, met zijn nog steeds verwisselbare schilderijen een grandioos toneeldecor. Het zien, het aanschouwen is immers een sleutelbegrip in het
onderricht en in de meditatiemethode van Ignatius. Daartoe werden de Antwerpse grootmeesters van de barok hier aangesproken en betaald.

Daarom ook dat biechtstoelen en lambriseringen (M. Van der Voort Sr. en J.P. Van Baurscheit Sr., na 1718) geen stukje muur onbedekt lieten.

En dat de jezuïeten toentertijd strijdbaar waren in hun onderricht, wordt geïllustreerd door de preekstoel (eveneens van laatstgenoemde) waar de monsters van de leugen en de onwetendheid, evenals de maskers van de valse schijn vertrapt worden.

Wil je echt in vervoering geraken, dan is er de ongemeen rijke Mariakapel waar de barok u speels toelacht met het grillige lijnenspel van de marmeren panelen; de
kleurrijke schilderingen op marmer (H. van Balen Sr.); de elegante witmarmeren communiebank; het door Rubens ontworpen plafond in verguld stukwerk en meerdere (gestileerde) maskers. Wie hier niet met een blij gemoed vertrekt, moet wel erg verstokt zijn.

Bij al deze lust voor het oog hoort ook de lust voor het oor. En die krijg je hier vocaal en instrumentaal tijdens de artiestenmis ‘s zondags om 11.30u., een mooie traditie die belangstelling geniet uit geheel Groot-Antwerpen. Daarnaast zijn er ook tal van concerten.

Een aanrader is ook de uitzonderlijke rijke verzameling kantwerk!

En niet te vergeten: de won
dermooie toren (St.-Katelijnevest), die ons met zijn 58 m. wijst naar het hemelse... waar al deze barokvreugde haar ware inspiratie in vindt.


2747.com - Up